Hồ lớn thứ tư thế giới sắp biến mất
Diện tích hồ Aral tại Trung Á giảm tới 90% do thiếu nước và Tổng thư ký Liên Hợp Quốc gọi đây là một "thảm họa môi trường gây sốc".
Ảnh chụp hồ Aral từ trên cao vào năm 1989 và năm 2008. Ảnh: wikipedia.org.
Từng có diện tích khoảng 67.300 km2 - gần bằng diện tích Ireland - hồ Aral nằm giữa phía nam Kazakhstan và phía tây bắc Uzbekistan. Trên thực tế nó là một vùng bồn địa trũng gồm vài hồ nước mặn nằm ở Trung Á từng liên kết thành một hồ kín (không thông thủy với các biển hay đại dương khác). Hồ Aral có chiều dài 420 km và chiều rộng 280 km. Nó là hồ rộng thứ tư thế giới, sau biển Caspian, hồ Superieur và hồ Victoria.
Hai dòng sông Syr Darya và Amu Darya từng cấp nước cho hồ. Vào đầu thập niên 50 của thế kỷ trước, chính quyền Liên Xô cũ quyết định lấy nước của hai dòng sông để tưới cho vùng đất khô cằn quanh biển Aral, biến nơi đây thành những đồng lúa, dưa, ngũ cốc, và bông. Chủ trương này khiến lượng nước ngọt trong hồ giảm mạnh. Tình trạng suy giảm diện tích mặt nước liên tục của hồ Aral trong những thập kỷ qua khiến hoạt động đánh bắt cá tê liệt và hàng loạt ngư dân phải bỏ nghề. Aral tách thành hai hồ nhỏ hơn vào năm 1990, trong đó một hồ nằm ở Uzbekistan, còn hồ kia (nhỏ hơn) nằm ở Kazakhstan.
Reuters cho hay phần lớn lòng hồ Aral đã biến thành những vùng đất khô cằn. Chúng được bao phủ bởi những bụi cây nhỏ và muối. Hàng trăm tàu đánh cá nằm chỏng trơ trên những vùng đất khô như thể chúng rơi từ trên trời xuống. Sự bốc hơi của hồ tạo nên nhiều lớp cát mặn trên những vùng trước kia từng là đáy hồ. Điều đáng lo ngại là loại cát này có thể theo gió tới tận Nhật Bản và khu vực Scandinavia, gây nên nhiều bệnh tật cho người dân.
 |
| Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon tham quan "nghĩa trang" tàu cá tại thành phố Nukus, Uzbekistan. Vùng đất trong ảnh từng là lòng hồ Aral. Ảnh: AFP. |
Theo AP, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon đã thị sát hồ Aral vào ngày 4/4 bằng trực thăng trong chuyến công du tới 5 nước cộng hòa Trung Á thuộc Liên Xô cũ.
"Tôi cảm thấy rất sốc. Đây rõ ràng là một trong những thảm họa môi trường nghiêm trọng nhất trên thế giới", Reuters dẫn lời phát biểu của ông Ban sau chuyến thị sát hồ Aral.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc kêu gọi các nhà lãnh đạo Trung Á thảo luận với nhau để tìm ra các giải pháp ngăn chặn tình trạng mất nước trong hồ Aral. Ông khẳng định các cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc sẽ hỗ trợ các nước Trung Á trong nỗ lực này.
Giới khoa học khẳng định sự biến mất của hồ Aral sẽ gây nên thảm họa sinh thái và kinh tế cho khu vực.
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?
Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?
Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.
Núi lửa là gì? Núi lửa được hình thành như thế nào?
Núi lửa đã gây ra rất nhiều ảnh hưởng đến đời sống của những người đang sống trong vùng gần cửa miệng của hiện tượng này. Nhưng đã bao giờ bạn tử hỏi núi lửa là gì không?
Đảo rắn Brazil - nơi kinh hoàng nhất thế giới
Đảo rắn tại Brazil sở hữu vẻ đẹp tựa thiên đường nhưng với gần 400.000 con rắn độc bậc nhất thế giới vừa là nỗi sợ, vừa kích thích sự hiếu kỳ của du khách ưa mạo hiểm.
Hiệu ứng nhà kính là gì?
Hiệu ứng nhà kính là hiệu ứng làm cho không khí của Trái đất nóng lên do bức xạ sóng ngắn của Mặt trời có thể xuyên qua tầng khí quyển chiếu xuống mặt đất; mặt đất hấp thu nóng lên lại bức xạ sóng dài vào.
Ngày Hạ chí là gì?
Ngày hạ chí là một trong 24 tiết khí trong nông lịch. Đây cũng là một trong những thời điểm rất đặc biệt trong năm đánh dấu sự khởi đầu chính thức của mùa hè.
