Hóa thạch bí ẩn hé lộ manh mối lâu đời nhất của sự sống động vật

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra dấu hiệu của sự sống động vật đa bào 90 triệu năm trước khi những nhà nghiên cứu cho rằng có đủ ôxy trong bầu khí quyển của Trái đất để duy trì sự sống như vậy.

Chúng ta đều biết ôxy rất quan trọng đối với tất cả các loài động vật, bao gồm cả con người. Một khi được hít vào, hệ thống hô hấp sẽ truyền phân tử quý giá đến mọi ngóc ngách của cơ thể, vì vậy tế bào có thể sử dụng nó để tạo ra năng lượng hóa học.


Giới động vật (Animalia) có sự sống bắt đầu từ thời Đại tân sinh.

Vì vậy, các nhà khoa học không biết chắc chắn liệu động vật đa bào (metazoans) có thể tồn tại trước khi lượng ôxy của Trái đất đạt đến mức cần thiết cho phép quá trình hô hấp tế bào quan trọng này diễn ra hay không. Sự kiện quan trọng này thường được cho là xảy ra trong sự kiện ôxy hóa Neoproterozoic.

Trước sự kiện này, từ 800 đến 540 triệu năm trước, lượng ôxy hòa tan trong các đại dương có lẽ quá thấp để duy trì các metazoan, ngoại trừ gần các rạn san hô nơi các vi sinh vật sản xuất ôxy sinh sống.

Nhưng bằng chứng di truyền từ động vật lại mâu thuẫn với điều này. Đồng hồ phân tử cho thấy giới động vật (Animalia) có sự sống bắt đầu từ thời Đại tân sinh.

Mới đây, nhà cổ sinh vật học Elizabeth Turner của Đại học Laurentian (Canada) đã tìm thấy bằng chứng hóa thạch tiềm năng hỗ trợ điều này trong các rạn san hô từng là ốc đảo ôxy.

Kiểm tra các lát đá mỏng từ các rạn san hô Little Dal ở Canada bằng phương pháp kính hiển vi ánh sáng truyền qua, Turner xác định các phần hiếm có chứa các nhánh phức tạp, hình ống dài 20-30 micromet, nằm trong các khoảng trống bên trong và xung quanh các thành tạo rạn cổ.

Các rạn san hô chủ yếu được xây dựng bằng cách quang hợp của vi khuẩn lam và đường kính có thể lên tới hàng km, nhưng các cấu trúc bí ẩn được tìm thấy trên các rìa lộ ra ngoài, trong chỗ lõm của khu vực phát triển rạn san hô và trong các khoảng trống có bóng râm.

Điều này cho thấy rằng không giống như những rạn san hô tìm kiếm ánh sáng Mặt trời, bất cứ thứ gì hình thành nên các dấu ấn hóa thạch không cần ánh sáng nhưng có thể chịu được sự phơi sáng ở các rìa của rạn san hô.


Một mảnh ba chiều của bộ xương bọt biển cổ đại.

Mô hình hóa thạch không khớp với sự phân nhánh được thấy ở nấm và các vi khuẩn khác, hoặc các mô hình địa chất đã biết, nhưng "gần giống với cả mạng lưới sợi xốp của bọt biển keratosan hiện đại", Turner giải thích.

Chúng ta đã nghi ngờ một thời gian rằng buổi bình minh của các metazoans có thể bắt đầu từ bọt biển hoặc một cái gì đó tương tự như chúng vì chúng là loài động vật cơ bản nhất được biết đến.

"Hóa thạch này có lẽ chính xác là những gì nên được mong đợi về các hóa thạch cơ thể động vật đa bào sớm nhất", Turner nhấn mạnh.

Bằng cách đánh giá sự khác biệt trong ADN của các sinh vật hiện đại, cùng với tỷ lệ đột biến, phương pháp đồng hồ phân tử có thể đưa ra ước tính về thời điểm động vật trong một nhóm nhất định có thể tiến hóa lần đầu tiên. Theo cách tiếp cận này, các sinh vật được cho là xuất hiện ở một niên đại cổ xưa hơn so với những gì được thể hiện trong hồ sơ hóa thạch, và những phát hiện mới ủng hộ kết luận đó.

Turner nói: “Nếu tôi đúng trong cách giải thích của mình về vật liệu này, thì động vật đã xuất hiện từ rất lâu trước khi xuất hiện hóa thạch động vật truyền thống - chúng có một thời tiền sử lâu dài”.

Nghiên cứu của Turner cung cấp bằng chứng vật lý đầu tiên về việc bọt biển cổ đại thực sự như thế nào. Mặc dù gai là dấu hiệu hóa thạch phổ biến nhất đối với bọt biển, nhưng nhiều loại bọt biển hiện đại không có gai và việc phát hiện ra loại bọt biển 890 triệu năm tuổi có chung đặc điểm là "một phát hiện quan trọng". Nhưng nếu phát hiện mới này có thể được xác nhận, nó cho thấy các loài động vật ban đầu xuất hiện trước khi điều kiện ôxy trên Trái đất là tối ưu cho chúng ta và sống sót qua các kỷ băng hà khắc nghiệt 720 và 635 triệu năm trước.

TIN CŨ HƠN
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Khoa Học News