Khoa Học News

Học cách chống tiền giả từ cánh bướm

Hiệu ứng quang học kỳ lạ trên cánh bướm có thể giúp con người mã hóa thông tin trên các tờ tiền hoặc những vật quý giá khác nhằm ngăn chặn hành vi làm giả.


Màu xanh trên cánh bướm Papilio blumei. (Ảnh: Physicsworld)

Livescience cho biết, khi nhìn bằng mắt thường, con người thấy những màu xanh lục trên cánh các con bướm nhiệt đới. Song nếu quan sát bằng dụng cụ quang học hiện đại, những mảng đó lại hiện ra với màu xanh dương sáng.

“Những mảng màu xanh dương óng ánh trên cánh bướm nhiệt đới là một trong nhiều ví dụ về sự tài tình của tự nhiên", Mathias Kolle, một nhà nghiên cứu của Đại học Cambridge, Anh, tuyên bố.

Mô phỏng những màu sắc sống động và có thể thay đổi trên cánh của bướm và các loài côn trùng khác là một thách thức đối với giới khoa học, bởi những màu đó không được tạo ra bởi sắc tố. Thay vào đó chúng được tạo ra do sự tương tác giữa ánh sáng với những cấu trúc siêu nhỏ trên cánh.

Để tìm ra bản chất của sự tương tác giữa ánh sáng và cánh bướm, Kolle và các đồng nghiệp nghên cứu loài bướm Papilio blumei. Vảy trên cánh của loài bướm này được tạo nên bởi những cấu trúc nhỏ xíu và phức tạp. Chúng được bao bọc bởi những lớp biểu bì và không khí xen kẽ lẫn nhau. Hình dạng của các cấu trúc cùng sự xe kẽ của các lớp biểu bì và không khí cho phép mỗi vùng trên cánh tạo ra một màu khác nhau.

Kolle cho rằng khả năng hiển thị đồng thời hai màu có thể là một đặc điểm tiến hóa quan trọng của bướm.

“Một con bướm nhìn thấy màu xanh dương sáng trên cánh của đồng loại, trong khi những con vật săn mồi chỉ nhìn thấy màu xanh lục. Cây cối trong tự nhiên cũng có màu xanh lục nên kẻ săn mồi không thể phát hiện ra bướm. Như vậy, bướm có thể trở nên tàng hình trước mắt kẻ thù, song đồng loại vẫn nhìn thấy chúng”, Kolle giải thích.

Bằng cách sử dụng vật liệu nhân tạo và một số kỹ thuật nano đặc biệt, nhóm của Kolle đã tạo ra loại vật liệu có bề mặt giống hệt cánh bướm. Sản phẩm của họ cũng tạo ra nhiều màu sống động.

“Những cấu trúc tinh vi mà chúng tôi tạo ra có thể được sử dụng để mã hóa thông tin trên các tờ tiền hoặc những vật có giá trị nhằm ngăn chặn hành vi làm giả. Chúng tôi vẫn cần phải cải tiến vật liệu mới, song trong tương lai chúng ta có thể thấy những tờ giấy bạc hoặc hộ chiếu hiển thị đồng thời nhiều màu sắc”, Koll khẳng định.

Nghiên cứu của nhóm Kolle được công bố trên tạp chí Nature Nanotechnology.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Sâm Ngọc Linh và những điều ít ai biết

Việc tìm ra Sâm Ngọc Linh có thể nói là một trong những phát hiện quan trọng bậc nhất trong lĩnh vực y dược không chỉ của Việt Nam.

Đăng ngày: 08/10/2026
Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"

Trong một dịp đi nghiên cứu về các loài sinh vật, côn trùng, nhà nhiếp ảnh Thomas Marent đã may mắn chứng kiến quá trình một chú ve sầu lột xác.

Đăng ngày: 08/10/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 01/10/2026
Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Nhiễm khuẩn Salmonella không chỉ lây lan qua sự tiếp xúc. Salmonella có thể có mặt trong gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa… chưa được đun nấu kỹ.

Đăng ngày: 27/09/2026
6 loài hoa giống động vật một cách kì lạ

6 loài hoa giống động vật một cách kì lạ

Thiên nhiên luôn làm con người kinh ngạc, có những thứ nếu không tận mắt chứng kiến thì chúng ta chắc chắn sẽ không bao giờ mường tượng được.

Đăng ngày: 16/09/2026
Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Socotra, một hòn đảo của Yemen, là nơi có vài trăm loài động vật và thực vật không hề xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất.

Đăng ngày: 11/09/2026
Cà chua từng bị coi là "táo độc" suốt 200 năm

Cà chua từng bị coi là "táo độc" suốt 200 năm

Hàng thế kỷ trước khi trở thành một thành phần chủ chốt trong các món salad và nước xốt, cà chua từng bị người châu Âu coi là một loại quả độc chết người.

Đăng ngày: 03/09/2026
Khoa Học News