Kế hoạch xây màn khổng lồ bao trùm Nam Cực có vấn đề

Các nhà nghiên cứu lo ngại kế hoạch xây dựng màn che khổng lồ để bảo vệ thềm băng Nam Cực có thể dấy lên căng thẳng chính trị giữa các nước.

Trong tình hình các vùng cực đang tan chảy ở tốc độ chóng mặt, những nhà khoa học nảy ra ý tưởng xây dựng một màn che khổng lồ dưới nước bao quanh thềm băng để bảo vệ thế giới khỏi mực nước biển dâng cao. Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí International Affairs, một nhóm chuyên gia quan hệ quốc tế cảnh báo kế hoạch này có thể dẫn tới nhiều rắc rối chưa từng thấy, IFL Science hôm 26/11 đưa tin.


Nam Cực mất khoảng 17 triệu tấn băng mỗi giờ. (Ảnh: Mozgova).

Kế hoạch đề xuất trong một bài báo hồi tháng 1/2024 trên tạp chí Nature kêu gọi xây dựng một màn che nổi cao 100 m neo vào đáy biển, trải dài 80 km quanh những thềm băng có nguy cơ cao nhất như thềm băng Tây Nam Cực. Các tác giả của bài báo thừa nhận họ không hoàn toàn rõ liệu ý tưởng có hiệu quả hay không, nhưng cho rằng đây là một giải pháp cần khám phá để ngăn chặn mực nước biển dâng cao trong vài thập kỷ tới.

Trong nghiên cứu mới, một số chuyên gia cho rằng siêu dự án địa kỹ thuật trên có khả năng biến Nam Cực thành "chủ thể gây bất hòa trên trường quốc tế". Hàng chục nước đã ký Hệ thống Hiệp ước châu Nam Cực vào năm 1959, cấm hoạt động quân sự, thử nghiệm hạt nhân và khai thác mỏ trong khu vực. 7 nước gồm Argentina, Australia, Chile, Pháp, New Zealand, Na Uy và Anh đã tuyên bố chủ quyền lãnh thổ ở Nam Cực, nhưng tuyên bố của họ bị vô hiệu hóa bởi hiệp ước.

Theo kết quả nghiên cứu, dự án Ice Sheet Curtain có thể làm đảo lộn hòa bình lâu dài thông qua khuấy động những tranh cãi mới về chủ quyền, trách nhiệm và an ninh. Dù Hệ thống Hiệp ước châu Nam Cực gác lại các tuyên bố về lãnh thổ, nó không giúp giải quyết tranh chấp, do đó hoạt động như địa kỹ thuật có thể bị đánh đồng là phục vụ lợi ích của quốc gia nào đó, theo Shibata Akiho, nhà nghiên cứu luật quốc tế ở Đại học Kobe, Nhật Bản.

Kobe và cộng sự xem xét những bất đồng trước đây để tìm hiểu liệu có thể xử lý tình huống hay không. Ví dụ, nhóm nghiên cứu chỉ ra một cuộc tranh cãi dữ dội xoay quanh khai thác khoáng sản ở Nam Cực nổ ra vào thập niên 1980, nhưng được giải quyết thành công bởi Nghị định thư về bảo vệ môi trường đối với Hiệp ước Nam Cực năm 1991, nghiêm cấm khai thác khoáng sản vĩnh viễn tại đây.

TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc của bão Yagi: Từ cơn mưa giông đến trạng thái siêu bão

Nguồn gốc của bão Yagi: Từ cơn mưa giông đến trạng thái siêu bão

Bão Yagi sau khi càn quét Philippines đã được bồi sức mạnh hướng về Trung Quốc và miền bắc Việt Nam, thậm chí nó từng đạt đến siêu bão.

Đăng ngày: 26/01/2026
Hòn đảo Đầu lâu bí ẩn: Nơi du khách chỉ được ngắm chứ không thể đặt chân đến

Hòn đảo Đầu lâu bí ẩn: Nơi du khách chỉ được ngắm chứ không thể đặt chân đến

Nằm cách bờ biển Victoria gồ ghề, hòn đảo kỳ lạ này vẫn là một bí ẩn cho đến tận bây giờ.

Đăng ngày: 25/01/2026
Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Hàng chục thành phố của Trung Quốc đang hứng chịu nắng nóng thiêu đốt khi nhiệt độ cực điểm làm tan chảy mái nhà và biến dạng các con đường.

Đăng ngày: 23/01/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào

Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào "đáng sợ" nhất?

Chúng ta thường nghe các thuật ngữ rét đậm, rét hại... trong các bảng tin dự báo thời tiết, tuy nhiên không phải ai cũng phân biệt được các kiểu rét này.

Đăng ngày: 15/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Núi lửa bùn ở Indonesia - Thảm họa thiên nhiên tàn khốc đến từ cả sức mạnh tự nhiên và lòng tham con người

Núi lửa bùn ở Indonesia - Thảm họa thiên nhiên tàn khốc đến từ cả sức mạnh tự nhiên và lòng tham con người

Núi lửa bùn hình thành khi có sự kết hợp của bùn, chất lỏng và khí phun trào trên bề mặt Trái đất.

Đăng ngày: 13/01/2026
Khoa Học News