Khí hậu làm sụp đổ nền văn minh cổ Địa Trung Hải

Thời tiết lạnh và khô kéo dài hàng trăm năm có thể là nguyên nhân làm sụp đổ các nền văn minh phía Đông Địa Trung Hải vào thế kỷ 13 trước công nguyên.

Công bố trên, được đăng tải trên tạp chí PLoS One, do nhà nghiên cứu David Kaniewski thuộc Đại học Paul Sabatier ở Toulouse (Pháp) thực hiện.

Dựa trên việc phân tích trầm tích từ bốn hồ nước mặn Larnaca cổ ở phía Nam đảo Síp, ông Kaniewski đã phát hiện ra bằng chứng về thời tiết khô hạn kéo dài 300 năm bắt đầu vào khoảng 3.200 năm trước đây.

Những thay đổi trong đồng vị carbon và các giống cây trồng của địa phương cho thấy bốn hồ nước mặn trên xưa kia từng là một cảng biển trung tâm của tuyến đường thương mại trong khu vực.


Nghiên cứu cho thấy, biến đổi khí hậu ảnh hưởng nền văn minh Đông Địa Trung Hải cổ đại. (Nguồn: theconversation.com)

Phát hiện này đã đưa đến giả thiết rằng những thay đổi môi trường đã đẩy khu vực này vào thời kỳ đen tối.

Sự thay đổi khí hậu đã gây ra mất mùa, nạn đói và chết chóc, đẩy khu vực này vào khủng hoảng kinh tế xã hội và buộc dân chúng ở phía Đông Địa Trung Hải và Tây Nam Á phải di cư vào cuối thời kỳ đồ đồng.

Đây chính là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ đột ngột của vương quốc hùng mạnh có lãnh thổ trải dài trên các vùng đất thuộc Ai Cập, Hy Lạp, Síp, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Israel và Palestine ngày nay vào khoảng năm 1.200 trước công nguyên.

Trước đây, một nhóm nhà khoa học thuộc Đại học New Mexico (Mỹ) cũng đã phát hiện ra việc giảm nhiệt độ bề mặt đại dương ở Địa Trung Hải xảy ra cùng thời gian với thời kỳ đen tối của Hy Lạp, kéo dài khoảng 400 năm.

Giáo sư Lee Drake, thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, nhiệt độ bề mặt đại dương giảm sẽ làm giảm việc bốc hơi nước và giảm lượng mưa trên đất liền.

Ông Drake cho rằng phát hiện này làm tăng đáng kể sức mạnh cho giả thuyết rằng các nền văn minh tại Địa Trung Hải bị sụp đổ do biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, vẫn không rõ tại sao thay đổi nhiệt độ diễn ra ở quy mô toàn cầu, nhưng vùng Đại Trung Hải lại bị tác động mạnh nhất.

Theo ông Drake, đây là điều mà các nhà khoa học đang rất muốn tìm hiểu thêm. Hiện giới hoa học vẫn tranh cãi về nguyên nhân gây ra những biến đổi khí hậu thời kỳ đó.

Một số người cho rằng do chu kỳ Mặt Trời gia tăng hoạt động gây ra, làm chuyển hướng những dòng gió xoáy mạnh ở bắc Đại Tây Dương và dẫn tới khô hạn do giảm nhiệt độ của đại dương và giảm lượng mưa.

TIN CŨ HƠN
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News