Khoa học lý giải về hiện tượng đá chồng lên nhau bí ẩn

Các hòn đá khổng lồ nằm chồng lên nhau một cách "vô lý" và không bị đổ trong hàng ngàn năm qua là hiện tượng đặc biệt tại ở California, khiến các nhà địa chất kinh ngạc và khó hiểu.

  • Video: Nghệ thuật cân bằng đá
  • Nghệ thuật "chơi đá" tuyệt đỉnh dưới góc nhìn khoa học
  • Bí ẩn rặng đá siêu bấp bênh ở Mỹ

Giải mã bí ẩn đá chồng lên nhau

Tuy nhiên theo một nghiên cứu mới, chúng có thể mang tới những manh mối, giúp người ta hiểu được cơ chế hoạt động của Đường đứt gãy San Andreas nổi tiếng.

Khoa học lý giải về hiện tượng đá chồng lên nhau bí ẩn
Hai hòn đá chồng lên nhau suốt hàng ngàn năm qua ở Mỹ (Nguồn: RT)

Bất chấp việc ở gần nhiều đường đứt gãy, các hòn đá granite này, còn được gọi là Đá cân bằng tạm thời (PBR) chưa từng bị đổ. Đây là bí ẩn đã khiến cộng đồng khoa học băn khoăn muốn tìm ra đáp án.

Loading...

Dù có khoảng 1.200 PBR đang tồn tại ở California và Tây Nevada, các nhà nghiên cứu đã quyết định chỉ tập trung vào một nhóm đá ở Dãy núi San Bernadino - đơn giản bởi chúng có vẻ chống chọi tốt trước mọi sự tác động từ bên ngoài.

Các PBR này, với độ tuổi dao động từ 10.000 - 18.000 năm tuổi, nằm rất gần Đường đứt gãy San Jacinto, thuộc hệ thống Đường đứt gãy San Andreas lớn và nổi tiếng hơn. Đây là khu vực đặc biệt nguy hiểm, do thường xảy ra động đất.

"Dựa trên những gì chúng ta đã biết về đặc điểm tác động mà động đất và các đường đứt gãy gây ra, các PBR lẽ ra không thể còn tồn tại," Lisa Grant Ludwig, nhà khoa học lãnh đạo cuộc nghiên cứu ở Đại học California về PBR, cho trang Discovery News biết. Nghiên cứu của bà và cộng sự mới được xuất bản trong số ra mới nhất của tuần báo Seismological Research Letters.

Nhưng sau hơn 1 thập kỷ nghiên cứu, Grant Ludwig và đội của bà thấy rằng các hòn đá vẫn đứng vững bởi cách thức mà hai đường đứt gãy San AndreasSan Jacinto tác động lên nhau.

Nói một cách khác, trong các trận động đất, những chấn động phát ra từ hai đường đứt gãy này đã tự triệt tiêu hoặc làm suy yếu lẫn nhau tại khu vực có các PBR. Đó là nguyên nhân khiến những khối đá chồng lên nhau này vẫn có thể đứng yên mà không bị đổ.

"Những đường đứt gãy đó ảnh hưởng lẫn nhau và có vẻ trong giai đoạn trước đây, đôi khi chúng đã cùng phát ra các chấn động đồng thời với nhau," Grant Ludwig nói. "Chúng tôi không dám nói chắc, nhưng dựa vào dữ liệu đã thu thập được thì đây là một khả năng quan trọng có thể xảy ra, cũng là điều chúng ta nên cân nhắc khi xây dựng kế hoạch chống động đất."

Các nhà khoa học đã sử dụng mô hình máy tính 3 chiều để nghiên cứu về các PBR và tính xem cần lực mạnh bao nhiêu để khiến chúng lật nhào. Họ đưa ra 3 kịch bản động đất: 1 trận mạnh 7,8 độ Richter, bắt đầu từ Nam San Andreas; một trận mạnh 7,4 độ Richter gần San Bernardino và một trận mạnh 7,9 độ Richter gần Fort Tejon.

Máy tính thấy rằng dưới 3 kịch bản này, các PBR đều sụp đổ. Nhưng nếu như thế, chúng đã phải sụp từ lâu rồi, đặc biệt là trong giai đoạn xảy ra nhiều trận động đất lớn hồi các năm 1812 và 1857. Thực tế các PBR vẫn chưa sụp cho thấy chúng nằm ở nơi hai đường đứt gãy có ảnh hưởng tương tác tới nhau, làm suy giảm tác động của các rung chấn.

Nhưng với giả thuyết cần 2 đường đứt gãy hoạt động cùng lúc để các PBR không bị sụp đổ, trận động đất do chúng tạo ra tại khu vực phía Nam California chắc chắn sẽ không nhỏ. Vì lẽ đó, việc nghiên cứu các PBR gần 2 đường đứt gãy sẽ giúp giới chức Mỹ chuẩn bị ứng phó tốt hơn cho các trận động đất trong tương lai, như thay đổi quy định xây dựng, thay đổi thiết kế hệ thống đường cấp nước, điện, viễn thông, lập bản đồ khu vực rủi ro cao...

Được biết các PBR đã hình thành khi tiến trình kiến tạo địa chất đẩy những khối đá lớn từ dưới lòng đất lên bề mặt. Trong quá trình các khối đá này từ từ chui lên, tác động từ gió, nước và các yếu tố tự nhiên khác sẽ bào mòn hết đất và làm vỡ đi một phần đá, dần dần biến chúng thành các khối đá nằm chồng lên nhau, được cân bằng hết sức đặc biệt.

Loading...
TIN CŨ HƠN

"Ướp xác" ở nhiệt độ -196 độ C: Nhân loại đang tiến 1 bước đến sự bất tử?

Tạm ngưng cuộc sống bằng phương pháp đông lạnh rồi đánh thức dậy sau hàng chục năm, thậm chí là hàng trăm năm là điều không ít người tin và bỏ ra cả gia tài để thực hiện.

Đăng ngày: 01/12/2016
Tên lửa hành trình hoạt động như thế nào?

Tên lửa hành trình hoạt động như thế nào?

Có lẽ rất nhiều lần bạn đã thoáng nghe qua về tên lửa hành trình Tomahawk xuất hiện trên những trang tin tức, truyền hình. Đây là vũ khí chiến lược của Hoa Kỳ và là lựa chọn hàng đầu cho các cuộc tấn công nhanh gọn

Đăng ngày: 01/12/2016
Kinh ngạc 8 sự thật khó tin tưởng chừng như hoang đường

Kinh ngạc 8 sự thật khó tin tưởng chừng như hoang đường

Một số sự thật khó tin nhất thế giới xảy ra trong cuộc sống khiến không ít người kinh ngạc.

Đăng ngày: 30/11/2016
Vì sao sấm sét không làm ảnh hưởng đến máy bay trong khi bay?

Vì sao sấm sét không làm ảnh hưởng đến máy bay trong khi bay?

đường nứt sáng loá trên bầu trời

Đăng ngày: 30/11/2016
Những chuyến bay không tên đến căn cứ quân sự tối mật của Mỹ

Những chuyến bay không tên đến căn cứ quân sự tối mật của Mỹ

Trong khuôn viên sân bay quốc tế McCarran ở Las Vegas có một phi đội máy bay dân sự, nhưng điều đáng nói là không thể mua vé để lên những máy bay này bởi lẽ chúng chỉ dành cho những hoạt động đặc biệt ở Vùng 51 - căn cứ quân sự tối mật của Mỹ.

Đăng ngày: 30/11/2016
Lời tiên tri đáng sợ 8 tháng trước về tai nạn máy bay thảm khốc ở Colombia

Lời tiên tri đáng sợ 8 tháng trước về tai nạn máy bay thảm khốc ở Colombia

Ít ai biết rằng máy vụ máy bay chở đội bóng Chapecoense của Brazil rơi ở Columbia khiến 76 người thiệt mạng từng được một nhà tâm linh người Brazil dự báo cách đây 8 tháng.

Đăng ngày: 30/11/2016
10 tai nạn máy bay kinh hoàng trong thể thao

10 tai nạn máy bay kinh hoàng trong thể thao

Trước bi kịch mang tên Chapecoense của Brazil, nhiều thảm họa máy bay liên quan đến thể thao đã xảy ra trong quá khứ.

Đăng ngày: 30/11/2016
Tiêu điểm
Khoa Học News