Khoa Học News

Khu di tích cổ đại Persepolis đối mặt với nguy cơ bị phá hủy do địa y

Nhiều loài địa y đỏ hiện đã mọc lên và ăn sâu vào những bức tranh điêu khắc tinh xảo tại khu di tích Persepolis, khu di tích cổ đại nổi tiếng nhất của Iran.

Các nhà bảo tồn tại Persepolis, khu di tích cổ đại nổi tiếng nhất của Iran, đang tìm cách loại bỏ các loài địa y được cho là đang làm xói mòn công trình hàng nghìn năm tuổi này.


Khu di tích cổ đại Persepolis ở gần thành phố Shiraz, miền Mam Iran. (Ảnh: THX/TTXVN).

Hoạt động trên bắt đầu diễn ra từ nhiều năm trước, nhằm ngăn chặn mối đe dọa đối với cấu trúc và những bức tranh điêu khắc tinh xảo tại khu di tích trên từ các loài địa y, các sinh vật phát triển trên những bề mặt như đá và có thể dần dần phá hủy chúng theo thời gian.

Được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1979, tại Persepolis có những tác phẩm điêu khắc khổng lồ và những bức tranh đá chạm nổi tinh xảo về các vị hoàng đế, các nhà quý tộc và những vị thần cổ đại, song trong nhiều năm qua, những tác phẩm này đã bị hư hại do các loài tảo và nấm. Những loài địa y đỏ hiện đã mọc lên và ăn sâu vào những tác phẩm trên.

Theo ông Shahram Rahbar, một nhà bảo tồn tại Persepolis, đây là vấn đề nghiêm trọng nhất, đặc biệt là đối với những bức tranh điêu khắc trên đá. Nếu không ngăn chặn, những sinh vật trên có thể phá hủy hoàn toàn những tác phẩm trên trong vòng từ 50 đến 100 năm tới.

Cũng về vấn đề này, nhà nghiên cứu về địa y Mohammad Sohrabi cho hay Iran là quê hương của hơn 3.000 loài địa y, trong đó có từ 500 đến 700 loại mọc trên các di tích lịch sử. Nhiều tác phẩm tinh xảo của Persepolis đã bị mất do loài sinh vật trên. Ngoài khu di tích này, các di tích khác tại Iran như bia đá có khắc chữ Bisotun ở tỉnh Kermanshah cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do địa y.

Được Hoàng đế Ba Tư Darius I (Darius Đại đế) xây dựng vào thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên, Persepolis đã chịu đựng sự phá hủy, các vụ cướp bóc, động đất, hỏa hoạn và thời tiết khắc nghiệt, tuy nhiên khu di tích này vẫn là niềm tự hào của người Iran và là điểm đến du lịch quan trọng.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

Nghiên cứu phân tích DNA cổ đại lấy từ các ngôi mộ của người Avar đã tiết lộ về nguồn gốc, cũng như mô hình tình dục và hôn nhân của đế chế hùng mạnh này.

Đăng ngày: 31/05/2026
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.

Đăng ngày: 30/05/2026
Sự thật về những "bông hoa" màu trắng nở rộ khi soi kính hiển vi đội quân đất nung

Sự thật về những "bông hoa" màu trắng nở rộ khi soi kính hiển vi đội quân đất nung

Khoảnh khắc chuyên gia khai quật đội quân đất nung Tần Thủy Hoàng lên mặt đất, họ nhanh chóng cảm thấy hối hận.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Đây là một loài vượn cổ đại có trọng lượng gần 50kg, từng sinh sống ở châu Phi, đặc biệt là Nam Phi và Ethiopia.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News