Kryptos - Câu đố đặt ngay ở "cửa nhà" CIA, 30 năm rồi chưa ai giải được!

Ở trụ sở của CIA đặt tại Langley, Virginia, có một câu đố nằm phơi nắng giữa sân. Đây là tác phẩm nghệ thuật bằng đồng của Jim Sanborn, vị nghệ sĩ đã dùng cưa tay để khắc hơn 2.000 ký tự lên tấm bảng và tạo nên 4 câu đố. Nó có tên Kryptos.

Hoàn thành vào ngày 3/22/1990, bức điêu khắc có tên gọi Kryptos thực sự ẩn chứa một thách thức mật mã. Nghệ sĩ Sanborn nghĩ rằng chỉ trong một vài tuần sẽ có người giải được.

Ông Sanborn cho biết mình chưa từng có kinh nghiệm viết mật mã trước khi tạo ra Kryptos và ông cũng không đặc biệt giỏi toán.

Người nghệ sĩ này đã tham khảo hướng dẫn của Edward Scheidt – một chuyên gia về mật mã học và mã hóa, đã từng là chủ tịch của Trung tâm mật mã CIA trước khi nghỉ hưu – hoàn thành bức điêu khắc cao 3,6m chứa hơn 1.800 ký tự vào năm 1990.

“Phần lớn cuộc gặp của chúng tôi diễn ra trong bí mật, và ông ấy dạy tôi cách viết mật mã, từ hệ thống mật mã đương đại đến hiện đại”, nghệ sĩ Sanborn cho hay.

Tận dụng những gì học được từ Scheidt, Sanborn mã hoá các thông điệp ẩn sau bên trong bức điêu khắc Kryptos bằng biểu tượng và ma trận.

“Tôi muốn bức điêu khắc này được hoá giải từng lớp lang như bóc một củ hành”, ông Sanborn gợi ý.


Câu đố Kryptos đặt trước trụ sở của CIA.

Ba phần đầu của câu đố đều đã được hóa giải, thế nhưng phần thứ tư đã làm chao đảo cả giới giải mã toàn thế giới; chẳng phải tự nhiên mà nó trở thành mật mã chưa lời giải nổi tiếng nhất thế giới. Đã 30 năm nay, nhiều nhà giải mã từ nghiệp dư cho tới chuyên gia đầu ngành, đã vò đầu bứt tay trước tác phẩm nghệ thuật của Jim Sanborn.

Mỗi năm, cộng đồng giải mã Kryptos có một buổi gặp mặt thường niên tại studio của ông Jim Sanborn, ngồi nghe vị nghệ sĩ đứng tuổi nói chuyện, mong muốn sẽ nghe được điều gì đó thú vị, chứng cớ nhỏ gì đó có thể giúp họ giải mã Kryptos. Thế nhưng ông Sanborn vẫn mỉm cười bí ẩn, chẳng chịu gợi ý.

Một trong những nhà giải mã bức điêu khắc Kryptos suốt 20 năm nay là bà Elonka Dunin. Bà Dunin, một nhà mật mã học và người phát triển game video, lần đầu nghe đến Kryptos vào cuối năm 2000. Dunin thích giải đố, nhưng bà biết không thể tự mình tìm ra lời giải cho Kryptos.

Bà đã tạo ra một trang website dành riêng cho những người cùng chung sở thích giải mã bức điêu khắc này. "Cộng đồng Kryptos của chúng tôi thu hút hàng nghìn thành viên đến từ khắp mọi nơi trên thế giới. Có người là chuyên gia phá mã, có người chỉ là sinh viên”. Tại một số sự kiện Dunin tổ chức, bà cũng mời nghệ sĩ Sanborn và ông Scheidt đến để các thành viên trình bày lời giải của mình song cho đến nay vẫn chưa ai trả lời đúng.

Hiện nghệ sĩ Sanborn đã trên 70 tuổi. Nhiều người quan tâm cho rằng chuyện gì sẽ xảy ra nếu ông qua đời mà mật mã chưa được giải hoàn toàn. Ông Sanborn cho biết ông đã viết lời giải ra giấy và để trong hộp bí mật. Chiếc hộp này đã được giao cho một người đáng tin cậy để có thể xác nhận trong trường hợp ai đó phá được mật mã.

Dưới đây là câu chuyện của câu đố bí ẩn đặt gọn ghẽ tại một trong những cơ quan tình báo hàng đầu thế giới:

TIN CŨ HƠN
Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Những con búp bê bị ma ám nổi tiếng nhất mọi thời đại

Cùng điểm lại một vài con búp bê ma ám đáng sợ mà hẳn bạn sẽ không bao giờ muốn sở hữu nó theo danh sách chuyên trang Mentafloss dưới đây.

Đăng ngày: 04/03/2026
10 hiện tượng ma quái dưới góc nhìn khoa học

10 hiện tượng ma quái dưới góc nhìn khoa học

Ma quỷ, thế giới bên kia, linh hồn, trải nghiệm cận tử... là những hiện tượng bí ẩn ám ảnh biết bao người trên khắp thế giới. Các nhà khoa học đã giải mã những hiện tượng ma quái đó. Theo đó, việc nhìn thấy 'ma" hoàn toàn là do trí não của con người khi bị stress, căng thẳng, mệt mỏi...

Đăng ngày: 03/03/2026
Kim Tự Tháp - Công trình kiến trúc bí ẩn nhất của loài người

Kim Tự Tháp - Công trình kiến trúc bí ẩn nhất của loài người

Nếu như phải chọn ra một công trình kiến trúc vĩ đại nhất, bí ẩn nhất của con người, chắc chắn Kim Tự Tháp sẽ là một ứng viên cực kỳ sáng giá.

Đăng ngày: 02/03/2026
Triều Tiên và những chuyện lạ đến khó tin nhưng có thật!

Triều Tiên và những chuyện lạ đến khó tin nhưng có thật!

Vào năm 1962, một lính Mỹ chạy tới biên giới Triều Tiên nhưng đã bị quân đội nước này bắt và cuối cùng phải sống ở Triều Tiên trong quãng đời còn lại mà không thể trở về nước.

Đăng ngày: 02/03/2026
Thuật thôi miên và những bí ẩn trong thế giới tiềm thức

Thuật thôi miên và những bí ẩn trong thế giới tiềm thức

Nhiều người có những ý nghĩ kỳ quặc về thuật thôi miên. Chẳng hạn, họ cho rằng một người đã bị thôi miên rồi thì hoặc là không thể tỉnh lại được, hoặc là có thể bị sai khiến làm những việc không tốt.

Đăng ngày: 01/03/2026
Nghi vấn mới về

Nghi vấn mới về "Nàng tiên cá" có thật trong lịch sử

Cho tới nay, các nhà nghiên cứu vẫn cố gắng đi tìm lời giải về việc Nàng tiên cá có thực sự tồn tại như những câu chuyện được lưu truyền trên thế giới hay không.

Đăng ngày: 28/02/2026
Những truyền thuyết bí ẩn về Ai Cập cổ đại

Những truyền thuyết bí ẩn về Ai Cập cổ đại

Ai Cập cổ đại luôn ẩn chưa những câu chuyện, truyền thuyết bí ẩn mà các nhà khoa học, khảo cổ học muốn tìm hiểu khám phá. Trong số những bí ẩn về nền văn minh Ai Cập có vô số những huyền thoai, truyền thuyết được lưu truyền hoàn toàn sai về nền văn minh cổ đại này.

Đăng ngày: 27/02/2026
Khoa Học News