Làm thế nào đo được nơi sâu nhất Trái đất?

Làm thế nào khoa học xác định được đây là điểm sâu nhất Trái Đất, cũng như đo độ sâu ở đó?

Kathy Sullivan, nữ phi hành gia Mỹ đầu tiên ra vũ trụ vừa tạo nên một kỷ lục mới vào ngày 7/6 vừa qua, khi trở thành người phụ nữ đầu tiên chạm tới Challenger Deep, điểm thấp nhất của đại dương.


Đạo diễn lừng danh James Cameron thực hiện chuyến lặn tới Challenger Deep vào năm 2012. (Ảnh: National Geographic).

Challenger Deep được biết đến là điểm thấp nhất trong Rãnh Mariana, một khoảng giữa mảng kiến ​​tạo trải dài hơn 2.400km dọc theo phía tây Thái Bình Dương. Nơi đây được cho là khu vực có vực thẳm sâu nhất trong tất cả các đại dương trên thế giới. Ở độ sâu lên tới hơn 10.000m, áp suất có thể chạm ngưỡng hơn 1.020 atm. Để dễ so sánh, áp suất hàng ngày với con người dao động ở mức 1 atm.

Làm thế nào để chúng ta biết rằng Challenger Deep là điểm sâu nhất trên Trái đất. Liệu rằng có điểm nào trên thế giới sâu hơn Challenger Deep hay không?

Sự thật là chúng ta không thể biết chắc chắn. Challenger Deep lần đầu tiên được đo bởi đội thám hiểm HMS Challenger vào năm 1875. Chuyến đi nghiên cứu khoa học của đoàn thám hiểm với tổng chiều dài gần 112.000 km trên toàn bề mặt Trái Đất đã đặt nền móng cho ngành khoa học đại dương hiện tại.

Để thăm dò độ sâu của đại dương, các phi hành đoàn chỉ sử dụng những sợi dây thừng dài. Độ sâu đầu tiên được ghi nhận là hơn 8.000 m so với mặt nước biển.

Năm 1951, con số được ghi nhận là hơn 10.000 m khi một tàu thám hiểm khác, cũng được đặt tên là HMS Challenger, đo lại độ sâu bằng cách sử dụng dạng sóng âm thanh: một tín hiệu sóng âm thanh được truyền xuống vực thẳm và sau đó các nhà khoa học đợi nó vang lại, đo thời gian sóng di chuyển dưới nước và từ đó tính ra độ sâu. Sau vài lần cập nhật công nghệ với cách đo chính xác hơn, các nhà khoa học ghi nhận độ sâu của Challenger Deep là 10,99 km.


Tàu Trieste, con tàu đầu tiên đưa người xuống Challenger Deep. (Ảnh: Wikimedia Commons).

Sai số cho phép của cách đo này là khoảng 30 m. Do đó, có thể độ sâu trong tương lai của Challenger Deep sẽ thay đổi nhưng không nhiều với những cách đo chính xác hơn.

Có lẽ sẽ khó tìm được nơi nào sâu hơn trên Trái Đất. Ngành khoa học về địa hình dưới mặt nước, từ lâu đã sử dụng các thiết bị sóng siêu âm để tạo ra những bản đồ kỹ thuật số của địa hình dưới nước. Các chùm sóng được rọi xuống đáy đại dương được cập nhật nhiều lần trong một giây và được xác minh bởi các vệ tinh định vị toàn cầu. Đến năm 1997, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một nơi có tên là Sirena Deep, với độ sâu khoảng 10,7 km, kém một chút so với Challenger Deep.

Những bản đồ này chỉ ra rõ ràng rằng rãnh Mariana là nơi sâu nhất có thể đo đạc được. Với việc các nhà nghiên cứu đã sử dụng những loại công nghệ hiện đại nhất để thăm dò đại dương, khả năng xuất hiện những rãnh sâu hơn là rất nhỏ.

TIN CŨ HƠN
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Sức mạnh hủy diệt của bom nguyên tử (bom hạt nhân) bắt nguồn từ những hạt nhân nhỏ bé proton, neutron và electron.

Đăng ngày: 23/03/2026
Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Vài năm trước, chúng ta đã từng được chứng kiến một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất thế giới ảo. Đó chính là chiếc váy xanh đen - vàng trắng kỳ ảo này.

Đăng ngày: 23/03/2026
Sự thật

Sự thật "nhất định phải biết" về cá độ bóng đá

Cùng tìm lời giải cho việc, càng am hiểu đá bóng - tỉ lệ thua cá độ càng cao hay nhà cái luôn nắm phần thắng trong mọi ván cá cược...

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 22/03/2026
Thác nước được hình thành như thế nào?

Thác nước được hình thành như thế nào?

Thác nước là chỗ dòng suối, dòng sông có nước chảy từ trên cao xuống dưới thấp, với góc nghiêng lớn, tốc độ nước chảy xiết, có thể tạo ra sóng nước và xoáy nước.

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News