Lần đầu tái tạo được cấu trúc 3 chiều của nhiễm sắc thể voi ma mút

Các nhà khoa học đã tái tạo được cấu trúc 3 chiều của các nhiễm sắc thể voi ma mút lông xoăn, nhờ mẩu da khô bảo quản hoàn hảo trong lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia suốt 52.000 năm.

Nhóm nghiên cứu đã trích xuất DNA từ mẩu da lấy phía sau tai của con voi ma mút lông xoăn (Mammuthus primigenius). Họ sử dụng phương pháp gọi là Kỹ thuật thu thập hình thái nhiễm sắc thể thông lượng cao (Hi-C), cho phép phát hiện các phần DNA nằm gần nhau trong các mẩu hiện đại và điều chỉnh để sử dụng trên mẩu cổ đại.


Các nhà khoa học kiểm tra mẩu da voi ma mút lông xoăn 52.000 năm tuổi - (Ảnh: Stockholm University).

Theo trang ScienceAlert ngày 12-7, nhờ kỹ thuật độc đáo này, lần đầu tiên các nhà khoa học xác định được voi ma mút lông xoăn có 28 cặp nhiễm sắc thể, tương tự voi hiện đại. Đây cũng là lần đầu tiên các nhà khoa học có thể đếm được số lượng nhiễm sắc thể của một động vật đã tuyệt chủng từ rất lâu.

Nghiên cứu cũng tiết lộ "cách chính xác các nhiễm sắc thể đó gấp thành 3 chiều trong nhân tế bào da của voi ma mút".

"Điều này rất thú vị vì chúng ta biết rằng cách các nhiễm sắc thể gấp lại có liên quan rất lớn đến chức năng tế bào", đồng tác giả Olga Dudchenko, làm việc tại khoa di truyền học của Đại học Y Baylor (Mỹ), cho biết.


Mẩu da khô của voi ma mút lông xoăn - (Ảnh: Stockholm University).

Những con voi ma mút lông xoăn cuối cùng trên Trái đất đã chết cách đây khoảng 4.000 năm. Các nhà khoa học phải lần theo những dấu vết chúng để lại để hiểu về cuộc sống và lịch sử của loài động vật này.

May mắn là chúng sống trong môi trường lạnh giá nên nhiều thứ được bảo quản tốt. Mẩu da voi ma mút lông xoăn nói trên được phát hiện ở vùng lãnh nguyên Siberia vào năm 2018.

Nhiễm sắc thể từ hóa thạch voi ma mút là một bước ngoặt lớn vì việc biết được hình dạng nhiễm sắc thể của một sinh vật có thể giúp lắp ráp toàn bộ chuỗi DNA của các sinh vật đã tuyệt chủng. "Điều này cho phép chúng ta hiểu biết về những điều trước đây không thể nào biết được", tác giả Dudchenko nói thêm.

Bằng cách so sánh hoạt động gene của voi ma mút lông xoăn với một con voi ngày nay, các nhà khoa học có thể xác định những điểm khác biệt trong gene, từ đó thúc đẩy nỗ lực phục hồi loài động vật đã tuyệt chủng này.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Cell.

TIN CŨ HƠN
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi

Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi

Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.

Đăng ngày: 19/04/2026
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng

Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"

Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.

Đăng ngày: 19/04/2026
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm

Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.

Đăng ngày: 17/04/2026
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên

Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.

Đăng ngày: 14/04/2026
Đôi giày đặc biệt của chiến binh đất nung mộ Tần Thủy Hoàng

Đôi giày đặc biệt của chiến binh đất nung mộ Tần Thủy Hoàng

Đôi giày ở chân một cung thủ trong đội quân đất nung có nhiều đặc điểm ưu việt, thể hiện trình độ thủ công xuất sắc dưới thời nhà Tần.

Đăng ngày: 13/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Khoa Học News