Khoa Học News

Lí do bất ngờ khiến thế giới khan hiếm thuốc

Trên khắp thế giới hiện đang liên tục xảy ra tình trạng thiếu hụt loại thuốc này hay loại thuốc khác. Hiệp hội dược sĩ Mỹ (ASHP) đã liệt kê 157 dược chất đang đối mặt với tình trạng khan hiếm chỉ tính riêng ở nước này. Danh sách bao gồm mọi thứ, từ các thuốc kháng sinh tới vắc xin và thuốc điều trị ung thư.

Theo các chuyên gia, thực tế đáng buồn trên có thể bắt nguồn từ một nguyên nhân nghe có vẻ phi lý: giá bán của một số loại dược phẩm quá thấp.

Điều dường như đôi khi xảy ra là, một số loại thuốc phiên bản (generic drug - thuốc tương đương sinh học với biệt dược gốc về các tính chất dược động học và dược lực học, được sản xuất khi quyền sở hữu công nghiệp của biệt dược độc quyền hết hạn và do đó thường được bán với giá rẻ), qua một đêm được bán với giá cao gần gấp 14 lần giá bán một ngày trước đó. Tuy nhiên, điều trái ngược lại đang xảy ra phổ biến hơn: hàng chục loại thuốc phiên bản không còn lưu hành trên thị trường nữa vì giá thành quá thấp.


Giá thuốc sẽ tự tăng khi có sự minh bạch hơn về chất lượng cũng như cách thức sản xuất thuốc.

Điều đó có thể xảy ra khi các hãng dược sản xuất ra nhiều phiên bản thuốc tương đương, nhưng giá rẻ hơn nhiều so với một biệt dược gốc (branded drug), chẳng hạn như thuốc kháng sinh clindamycin. Khi những công ty này sản xuất đủ lượng thuốc phiên bản thỏa mãn nhu cầu của thị trường, giá bán sẽ tiếp tục giảm cho đến khi việc sản xuất thuốc không còn mang lại lợi nhuận nữa. Vào thời điểm này, các hãng bắt đầu cho ngưng sản xuất những loại thuốc đó, dẫn tới sự khan hiếm nếu những công ty sản xuất thuốc còn lại gặp bất kỳ vấn đề gì.

"Thuốc có thể rất rẻ. Để có một mô hình thị trường tồn tại ổn định, bạn cần ít nhất 3 và lí tưởng nhất là 5 hãng sản xuất dược khác nhau", Hans Hogerzeil, giáo sư chuyên ngành sức khỏe toàn cầu đến từ Đại học Groningen (Hà Lan), từng làm giám đốc phụ trách mảng các dược phẩm thiết yếu tại Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết.

Việc có nhiều hãng sản xuất tạo ra một mạng lưới an toàn. Nếu bất kỳ hãng nào trong số đó gặp vấn đề, buộc họ phải ngưng sản xuất, các hãng khác có thể tăng sản xuất để bù đắp. Nếu giá thành quá thấp và các hãng sản xuất quyết định bỏ cuộc, hệ thống an toàn không còn phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa, việc đặt ra giá tối thiểu để giữ các hãng dược tiếp tục sản xuất là giải pháp đúng đắn cho các vấn đề khan hiếm thuốc, vì chúng ta luôn ở trong tình trạng "giá thuốc quá cao hoặc quá thấp, không có gì dường như là hợp lý".

Erin Fox, giám đốc Cơ quan thông tin dược phẩm tại Đại học Y Utah (Mỹ), kỳ vọng giá thuốc sẽ tự tăng khi có sự minh bạch hơn về chất lượng cũng như cách thức sản xuất thuốc. WHO đã lên kế hoạch thảo luận về sự khan hiếm thuốc lần đầu tiên tại phiên họp Đại hội đồng Y tế thế giới vào tháng 5 tới.

TIN CŨ HƠN
Những sự thật thú vị về cơ thể con người

Những sự thật thú vị về cơ thể con người

Trung bình mỗi người cười 15 lần một ngày, bạn không thể hắt hơi nếu không nhắm mắt, trên đầu mỗi người có cả thảy 125.000 sợi tóc...

Đăng ngày: 19/06/2026
Các nhà khoa học đã làm gì với bộ não của Albert Einstein

Các nhà khoa học đã làm gì với bộ não của Albert Einstein

​Albert Einstein (1879-1955) là nhà bác học thiên tài và kiệt xuất trong lịch sử phát triển nhân loại.

Đăng ngày: 19/06/2026
Kinh nghiệm phòng tránh và điều trị kiến ba khoang đốt người

Kinh nghiệm phòng tránh và điều trị kiến ba khoang đốt người

Người dân ở nhiều vùng trong cả nước trong thời gian qua rất hoang mang vì kiến ba khoang xuất hiện nhiều và đốt người. Vì vậy, mọi người dân cần biết cách phòng tránh.

Đăng ngày: 18/06/2026
Bí quyết để phòng tránh đầy bụng trong ngày Tết

Bí quyết để phòng tránh đầy bụng trong ngày Tết

Chế độ sinh hoạt thất thường, ăn uống không điều độ trong kỳ nghỉ Tết thường khiến bạn đầy hơi, khó tiêu. Việc lựa chọn thực phẩm hợp lý sẽ giúp bạn hạn chế tình trạng này.

Đăng ngày: 18/06/2026
Tác hại khôn lường khi ăn quá nhiều quả bơ

Tác hại khôn lường khi ăn quá nhiều quả bơ

Nếu ăn quá nhiều bơ sẽ dẫn đến nhiều tác hại khôn lường: làm tổn thương gan, dị ứng, ảnh hưởng đến tác dụng của một số loại thuốc, tăng cân,....

Đăng ngày: 17/06/2026
Cách phòng ngừa rận mu - Loài côn trùng bám chặt ở "vùng kín"

Cách phòng ngừa rận mu - Loài côn trùng bám chặt ở "vùng kín"

Rận mu nằm sâu trong lỗ chân lông chúng bám chặt vào da người làm cho người bị đốt khó phát hiện ra khi ngứa mà chỉ nghĩ đến bệnh ngứa ngoài ra khác.

Đăng ngày: 16/06/2026
Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Giải pháp chống ngứa khi bị muỗi đốt cực đơn giản

Vết ngứa do muỗi đốt thực sự rất khó chịu và nếu bạn cứ tiếp tục gãi thì vết đốt thậm chí có thể bị xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Đăng ngày: 13/06/2026
Khoa Học News