Lí do bất ngờ khiến thế giới khan hiếm thuốc

Trên khắp thế giới hiện đang liên tục xảy ra tình trạng thiếu hụt loại thuốc này hay loại thuốc khác. Hiệp hội dược sĩ Mỹ (ASHP) đã liệt kê 157 dược chất đang đối mặt với tình trạng khan hiếm chỉ tính riêng ở nước này. Danh sách bao gồm mọi thứ, từ các thuốc kháng sinh tới vắc xin và thuốc điều trị ung thư.

Theo các chuyên gia, thực tế đáng buồn trên có thể bắt nguồn từ một nguyên nhân nghe có vẻ phi lý: giá bán của một số loại dược phẩm quá thấp.

Điều dường như đôi khi xảy ra là, một số loại thuốc phiên bản (generic drug - thuốc tương đương sinh học với biệt dược gốc về các tính chất dược động học và dược lực học, được sản xuất khi quyền sở hữu công nghiệp của biệt dược độc quyền hết hạn và do đó thường được bán với giá rẻ), qua một đêm được bán với giá cao gần gấp 14 lần giá bán một ngày trước đó. Tuy nhiên, điều trái ngược lại đang xảy ra phổ biến hơn: hàng chục loại thuốc phiên bản không còn lưu hành trên thị trường nữa vì giá thành quá thấp.


Giá thuốc sẽ tự tăng khi có sự minh bạch hơn về chất lượng cũng như cách thức sản xuất thuốc.

Điều đó có thể xảy ra khi các hãng dược sản xuất ra nhiều phiên bản thuốc tương đương, nhưng giá rẻ hơn nhiều so với một biệt dược gốc (branded drug), chẳng hạn như thuốc kháng sinh clindamycin. Khi những công ty này sản xuất đủ lượng thuốc phiên bản thỏa mãn nhu cầu của thị trường, giá bán sẽ tiếp tục giảm cho đến khi việc sản xuất thuốc không còn mang lại lợi nhuận nữa. Vào thời điểm này, các hãng bắt đầu cho ngưng sản xuất những loại thuốc đó, dẫn tới sự khan hiếm nếu những công ty sản xuất thuốc còn lại gặp bất kỳ vấn đề gì.

"Thuốc có thể rất rẻ. Để có một mô hình thị trường tồn tại ổn định, bạn cần ít nhất 3 và lí tưởng nhất là 5 hãng sản xuất dược khác nhau", Hans Hogerzeil, giáo sư chuyên ngành sức khỏe toàn cầu đến từ Đại học Groningen (Hà Lan), từng làm giám đốc phụ trách mảng các dược phẩm thiết yếu tại Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết.

Việc có nhiều hãng sản xuất tạo ra một mạng lưới an toàn. Nếu bất kỳ hãng nào trong số đó gặp vấn đề, buộc họ phải ngưng sản xuất, các hãng khác có thể tăng sản xuất để bù đắp. Nếu giá thành quá thấp và các hãng sản xuất quyết định bỏ cuộc, hệ thống an toàn không còn phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa, việc đặt ra giá tối thiểu để giữ các hãng dược tiếp tục sản xuất là giải pháp đúng đắn cho các vấn đề khan hiếm thuốc, vì chúng ta luôn ở trong tình trạng "giá thuốc quá cao hoặc quá thấp, không có gì dường như là hợp lý".

Erin Fox, giám đốc Cơ quan thông tin dược phẩm tại Đại học Y Utah (Mỹ), kỳ vọng giá thuốc sẽ tự tăng khi có sự minh bạch hơn về chất lượng cũng như cách thức sản xuất thuốc. WHO đã lên kế hoạch thảo luận về sự khan hiếm thuốc lần đầu tiên tại phiên họp Đại hội đồng Y tế thế giới vào tháng 5 tới.

TIN CŨ HƠN
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Ăn chất xơ bao nhiêu là quá nhiều?

Một số triệu chứng khó chịu do thừa chất xơ có thể xảy ra khi một người nạp vào cơ thể nhiều hơn 70g chất xơ mỗi ngày.

Đăng ngày: 02/04/2026
Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Bài trắc nghiệm tâm lý Hermann Rorschach

Hermann Rorschach là một bác sĩ tâm thần của Freud Thụy Sĩ và nhà phân tâm học, nổi tiếng với việc phát triển một thử nghiệm xạ được gọi là inkblot thử nghiệm Rorschach.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Phụ nữ lưu giữ ADN của mọi người đàn ông họ từng có quan hệ tình dục

Theo một nghiên cứu được thực hiện bởi Đại học Seattle thì phụ nữ lưu giữ và mang theo ADN của mọi người đàn ông mà cô ấy từng có quan hệ tình dục.

Đăng ngày: 26/03/2026
Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Đặc điểm ngoại hình dự báo bạn sẽ sống thọ hay chết sớm

Những người có thân hình quả lê, mông to với tỷ lệ eo - hông là 7 - 10 sẽ sống rất thọ, theo Heath Sina.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News