Liệu có người nào trên Trái đất không phải là người nhập cư?
Những câu chuyện này cho chúng ta biết mình đến từ đâu, thích ứng như thế nào và mọi người hòa hợp với nhau ra sao.
Tất nhiên, một trong những câu chuyện đó là câu chuyện về gene của loài người, và đó là câu chuyện mà tất cả những ai có DNA người đều chia sẻ với nhau.
Cùng với việc các nhà khoa học phát hiện ra ngày càng nhiều DNA người cổ đại hơn, giải thêm nhiều mẫu DNA hiện đại hơn, và tìm ra nhiều cách phân tích các vật liệu di truyền này hơn thì càng có nhiều thông tin về việc những cư dân loài người đầu tiên đã di chuyển khắp thế giới như thế nào để rồi trở nên sinh sống ở gần như ở mọi vùng đất.
Một người phụ nữ của bộ lạc Khoisan ở Chomipapa, Angola.
Vậy sau hàng nghìn, hàng nghìn năm gần như di cư liên tục, liệu có người nào chưa từng rời khỏi nơi mà loài Người đứng thẳng (Homo sapiens) xuất hiện nay chưa? Nói cách khác là có ai trên Trái đất này không phải là người di cư không?
Theo Giáo sư dự khuyết chuyên ngành nhân chủng học Austin Reynolds của Trường đại học Baylor, Texas, Mỹ, xét trên quan điểm khoa học, nhóm người duy nhất được coi không phải dân di cư là những nhóm người nói tiếng Khoe-San ở miền Nam châu Phi. Tên gọi Khoe-San (đọc là "coi-son") nói đến một số cộng đồng người châu Phi ở Botswana, Namibia, Angola và Nam Phi nói cùng một số ngôn ngữ có các phụ âm được phát âm giống nhau.
Có hai yếu tố chính cho thấy các nhóm người Khoe-San là hậu duệ của người nguyên thủy không di cư. Một là họ sống ở nơi mà nhiều bằng chứng khoa học cho thấy là nơi đầu tiên con người xuất hiện, hai là họ có số lượng đa dạng di truyền rất cao. Cách tốt nhất để hiểu vì sao tính đa dạng di truyền cao lại cho thấy nguồn gốc ban đầu của một nhóm người là so sánh các gene với một chiếc bát đựng những viên kẹo sô cô la đầy màu sắc M&M. Một vốc kẹo bốc ra khỏi bát, cũng giống như những người tách ra khỏi cộng đồng nguyên thủy của mình, thì có thể chỉ có 2 màu, nhưng cả chiếc bát thì có đủ các màu.
Mặc dù vậy, tuy là các nhóm người Khoe-San có sự gần gũi với "cái nôi của nhân loại" và tính đa dạng di truyền nổi bật của họ, nhưng xác định họ là những người thổ dân cuối cùng về mặt di truyền học vẫn không hề dễ dàng.
Đầu tiên, các nhà nghiên cứu không biết chắc chắn vùng Nam Phi có đúng là cái nôi của loài người hay không. Một số nhà khoa học cho rằng loài người xuất hiện đầu tiên ở Đông Phi, và các nhà khoa học vẫn chưa thu thập đủ bằng chứng khảo cổ học ở cả hai khu vực để có thể khẳng định hoàn toàn đâu là nơi Người đứng thẳng xuất hiện đầu tiên.
Thậm chí còn có một khả năng là loài người xuất hiện ở Tây Phi. Nhà di truyền học phân tử Mark Stoneking ở Viện Nhân chủng học tiến hóa Max Planck, Đức, nhận định môi trường khác nhau bảo quản di tích hóa thạch ở mức độ khác nhau, vì thế chỉ vì tìm thấy hoặc không tìm thấy dấu tích của con người ở nơi nào đó thì chưa đủ để khẳng định xưa kia con người đã từng sống hoặc chưa từng sống ở đó. Ông không nghĩ rằng có bất kì người nào còn lại trên Trái đất mà không phải là người nhập cư, ít nhất là về mặt khoa học.
Ông nói rằng "từ xưa đến nay, con người luôn luôn di chuyển". Nghiên cứu di truyền mới đây của ông về dân cư châu Á cho thấy tất cả những con người ở đây đều có một mối liên hệ. "Tất cả các quần thể dân cư loài người đều có liên hệ với nhau, kể cả người Khoe-San, được chứng minh bởi các đặc điểm gene, văn hóa và ngôn ngữ."
Người nguyên thủy xưa kia di chuyển rất nhiều quanh vùng châu Phi suốt hơn 100.000 năm trước khi đi khỏi nơi này. Lúc đó rất có thể họ đã rời khỏi đông Phi đến Trung Đông. Không lâu sau đó, loài người bắt đầu tiến về phía Đông Nam dọc theo bờ biển Ấn Độ, với ngày càng nhiều làn sóng dân di cư đi theo những hành trình ban đầu đó suốt nhiều chục nghìn năm sau. Trong quá trình di cư đã có nhiều sự trao đổi DNA và hai yếu tố là di chuyển và pha trộn huyết thống được coi là đặc điểm xác định các giống người.
Nhà di truyền học Stoneking cho rằng: "con người - cái mà họ thích làm chính là di cư và chuyện ấy". Và dường như điều này đã có từ xa xưa.
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử
Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại
Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi
Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"
Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.
9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được
Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai
Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.
