Loài côn trùng kỳ lạ có khả năng ăn cắp DNA từ thực vật

Hàng triệu năm trước, một loài côn trùng giống rệp còn có tên khác là ruồi trắng đã có khả năng kết hợp một phần DNA từ thực vật vào bộ gene của chúng.

Một nhóm nghiên cứu của Trung Quốc tiết lộ rằng ruồi trắng sử dụng gene bị đánh cắp này để phân giải các chất độc phổ biến mà thực vật sử dụng để tự vệ chống lại côn trùng, cho phép chúng ăn cây một cách an toàn.

"Đây là ví dụ đầu tiên được ghi nhận về việc chuyển gene theo chiều ngang của một gene chức năng từ thực vật sang côn trùng. Trong đó, BtPMaT1 là gene vô hiệu hóa các hợp chất độc hại do cây tạo ra", Ted Turlings, nhà sinh thái học hóa học và côn trùng học tại Đại học Neuchâtel, Thụy Sĩ.


Loại côn trùng này có khả năng kết hợp một phần DNA từ thực vật vào bộ gene của chúng.

Các nhà khoa học tin rằng thực vật có thể sử dụng BtPMaT1 trong tế bào của chúng để lưu trữ các hợp chất độc hại ở dạng vô hại, vì vậy thực vật không tự nhiễm độc.

Mới đây, nhóm nghiên cứu do Youjun Zhang từ Viện Rau và Hoa thuộc Học viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc, đã sử dụng kết hợp các phân tích di truyền và phát sinh loài, để phát hiện ra rằng khoảng 35 triệu năm trước, ruồi trắng đã đánh cắp gene bảo vệ này để giúp chúng có khả năng tự giải độc các hợp chất độc hại.

Turlings giải thích: "Chúng tôi nghĩ rằng một loại virus trong cây có thể đã sử dụng gene BtPMaT1 và sau khi bị ruồi trắng ăn vào, virus này hẳn đã làm gì đó bên trong côn trùng, nhờ đó gene đó đã được tích hợp vào bộ gene của ruồi trắng. Tất nhiên, đây là một sự kiện cực kỳ khó xảy ra, nhưng nếu bạn nghĩ về khoảng thời gian hàng triệu năm và hàng tỷ loài côn trùng, virus và thực vật theo thời gian, thì điều này có thể xảy ra một lần. Nếu gene thu được là một lợi ích cho côn trùng, sau đó nó sẽ được ưa thích về mặt tiến hóa và có thể lây lan".

Ruồi trắng thực tế là một loài có hại với nông nghiệp trên toàn thế giới. Nó có thể tấn công ít nhất 600 loài thực vật khác nhau trên toàn thế giới.

"Một trong những câu hỏi mà chúng tôi tự hỏi là làm thế nào những loài côn trùng này có được những khả năng thích nghi đáng kinh ngạc như vậy để phá vỡ sự phòng thủ của thực vật. Với khám phá mới, ít nhất một lý do có thể được quan tâm", Turlings nói.

Sử dụng kết quả nghiên cứu mới, các nhà khoa học từ Trung Quốc đã tạo ra một chiến lược mới để tác động đến ruồi trắng. Cụ thể, các nhà khoa học đã phát triển một phân tử RNA nhỏ can thiệp vào gen BtPMaT1 của ruồi trắng, làm cho ruồi trắng nhạy cảm với các hợp chất độc hại của thực vật.

"Bước thú vị nhất của thiết kế này là khi các đồng nghiệp của chúng tôi điều khiển gene cây cà chua để bắt đầu tạo ra phân tử RNA này. Một khi ruồi trắng ăn cà chua và ăn phải RNA do thực vật tạo ra, gene BtPMaT1 của chúng đã bị tắt khiến côn trùng chết 100%, nhưng thao tác di truyền không ảnh hưởng đến sự tồn tại của các loài côn trùng khác đã được thử nghiệm", Turlings cho biết.

Với những nỗ lực tập trung để sản xuất cây trồng biến đổi gene có khả năng ngăn chặn gene ruồi trắng, đây có thể hoạt động như một chiến lược mục tiêu để kiểm soát dịch hại nhằm chống lại sự tàn phá nông nghiệp do quần thể ruồi trắng gây ra.

TIN CŨ HƠN
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Vào thời điểm con gián làm sạch cơ thể mình xong, nọc độc của tò vò ngọc lục bảo đã hoàn toàn chiếm lấy ý chí của nó.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News