Lõi Trái đất có thể đang rò rỉ sắt
Các nhà nghiên cứu phát hiện đồng vị sắt ở lõi Trái đất có thể xâm nhập vào tầng thấp nhất của lớp phủ trong hàng tỷ năm qua.
Sâu trong lòng Trái đất, một khối cầu kim loại rắn khổng lồ được bao quanh bởi lớp sắt và nickel lỏng, tạo thành hai lớp trong cùng của Trái đất. Tuy nhiên, chúng không phải luôn ổn định. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Geoscience năm 2020 hé lộ đồng vị sắt có thể dịch chuyển vào lớp phủ, lớp địa chất tiếp theo của Trái đất bắt đầu ở độ sâu khoảng 2.900km bên dưới bề mặt hành tinh, theo IFL Science.
Mô phỏng hình dáng lõi Trái đất. (Ảnh: Vadim Sadovski).
Thu thập mẫu vật lớp phủ của Trái đất cực kỳ khó khăn bởi nó nằm quá sâu. Thay vào đó, các nhà khoa học phát hiện thông qua thí nghiệm và lập mô hình địa động lực, chỉ ra cách hợp kim sắt lỏng phản ứng dưới nhiệt độ lên tới 2.000 độ C và áp suất cực hạn như trong lòng đất.
Thí nghiệm cho thấy đồng vị sắt dịch chuyển như thế nào dựa trên chênh lệch nhiệt, trong đó đồng vị nặng hơn dịch chuyển tới khu vực mát hơn. Hiệu ứng này nhiều khả năng khiến vật chất ở lõi kim loại xâm nhập vào nhiều nơi ở phần thấp nhất của lớp phủ. Nếu đúng như vậy, kết quả nghiên cứu chứng minh sắt từ lõi đã rò rỉ vào lớp phủ suốt hàng tỷ năm qua, theo Charles Lesher, trưởng nhóm nghiên cứu công bố năm 2020. Lesher là giáo sư danh dự ngành địa chất học ở Đại học California, Davis kiêm giáo sư thạch học ở Đại học Aarhus, Đan Mạch.
Đây không phải khu vực duy nhất bên trong Trái đất có sự vận động. Tương tự vật chất dịch chuyển từ lõi ra ngoài, vật chất khác cũng hướng từ bề mặt tới những lớp bên dưới. Các nhà khoa học khác từng chỉ ra nước từ bề mặt Trái đất bị đẩy vào lớp phủ đá do quá trình xê dịch của mảng kiến tạo.
Một nghiên cứu vào năm 2014 cho thấy vùng chuyển tiếp lớp phủ sâu khoảng 410 - 660km chứa lớp đá xanh dày đặc. Khoáng chất màu xanh dương này chứa nước, nhưng không phải ở dạng rắn, lỏng hay khí. Thay vào đó, nó tích hợp nước trong một dạng phân tử khác hình thành bên trong cấu trúc tinh thể.
Tuy nhiên, ringwoodite (một tảng đá màu xanh nơi nước được giấu kín) hé lộ sự tồn tại của lượng nước lớn sâu trong lòng đất. Các nhà nghiên cứu ước tính nếu chỉ 1% đá ở vùng chuyển tiếp lớp phủ là nước, lượng nước sẽ nhiều gấp gần 3 lần nước ở mọi đại dương gộp lại. Nói cách khác, phần lớn nước trên Trái đất có thể nằm bên trong lớp phủ của nó, mắc kẹt bên trong cấu trúc tinh thể của ringwoodite.
Sự cố Kandahar: Người khổng lồ cao gần 4 mét bị đặc nhiệm Mỹ tiêu diệt ở Trung Đông?
Có tin đồn rằng lực lượng đặc biệt của Mỹ đã hạ được một người khổng lồ Kandahar cao gần 4 mét ở Afghanistan vào năm 2002
Sự sống mãnh liệt trỗi dậy ở nơi vốn chỉ có cái chết
Cái chết có thể là điều đầu tiên chúng ta nghĩ đến khi nghĩ đến nghĩa trang. Thế nhưng trên thực tế, điều ngược lại đang diễn ra ở nhiều nghĩa trang lớn trên thế giới.
Thị trấn "hỏa ngục" cháy suốt hơn 60 năm
Đám cháy kéo dài hàng chục năm đã biến thị trấn mỏ Centralia từ một nơi sôi động thành địa ngục hoang tàn.
Bị sét đánh rồi được cứu sống, anh chàng người Úc bỗng có khả năng dự báo các cơn bão
Một người Úc sau khi bị sét đánh và sống sót thì bỗng có khả năng kỳ lạ: Anh dự đoán rất chuẩn khi có bão sắp đến.
Manh mối từ không gian giúp các nhà khoa học giải đáp bí ẩn về kim tự tháp Ai Cập
Việc phát hiện gần đây về một tuyến đường thủy cổ đại mang lại những manh mối đầy hứa hẹn để giải đáp bí ẩn gây tranh cãi lâu nay xung quanh việc xây dựng kim tự tháp Ai Cập.
Top 10 ngôn ngữ đã không còn nhưng vẫn ảnh hưởng đến xã hội hiện đại
Nhiều ngôn ngữ từng được hàng trăm, hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người sử dụng đã biến mất vĩnh viễn nhưng vẫn đang ảnh hưởng đến thế giới hiện đại.
