Lý do vũ khí của đội quân đất nung nguyên vẹn sau 2.200 năm

Những vũ khí bằng đồng trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng không han gỉ sau hàng nghìn năm nhờ lớp sơn chứa chrome và tác dụng bảo quản của đất.


Đội quân đất nung trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng. Ảnh: Nat Geo.

Nghiên cứu mới xuất bản hôm 4/4 trên tạp chí Scientific Reports chỉ ra tình trạng hoàn hảo của những vũ khí bằng đồng 2.200 năm gắn liền với đội quân đất nung trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng là do điều kiện đất ở môi trường xung quanh. Trước đó, trong suốt 4 thập kỷ, giới nghiên cứu cho rằng số vũ khí này còn nguyên vẹn và sáng bóng tới mức khó tin bởi chúng được mạ chrome

Các thí nghiệm với công nghệ chống gỉ bằng chrome bắt đầu ở châu Âu vào thế kỷ 19. Nhưng nhiều học giả suy đoán mạ chrome được phát minh vào thế kỷ 3 trước Công nguyên ở Trung Quốc, dùng để giữ cho những vũ khí bằng đồng chôn cùng đội quân đất nung khỏi han gỉ. Giả thuyết này xuất hiện vào thập niên 1970, khi lăng mộ Tần Thủy Hoàng được phát hiện lần đầu tiên. Báo cáo khai quật ban đầu kết luận phương pháp xử lý bề mặt có thể giúp lý giải tình trạng hoàn hảo của vũ khí bằng đồng.


Những vũ khí bằng đồng được bảo quản hoàn hảo. Ảnh: Nat Geo.

Một nhóm nhà khoa học Trung Quốc sử dụng phương pháp phân tích tiên phong thời đó mang tên lập bản đồ thành phần và phát hiện lớp chrome ở mẫu vật vũ khí. Họ suy đoán vũ khí có thể được nhúng vào dung dịch chrome oxit theo kỹ thuật phủ chrome khá khác biệt so với mạ chrome thời hiện đại.

Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học College London và bảo tàng Di chỉ lăng mộ hoàng đế Tần Thủy Hoàng xem xét 464 đầu mũi tên bằng đồng, lưỡi kiếm, cung tên, sử dụng kính hiển vi có độ phóng đại cao SEM-EDS để tìm hiểu bề mặt và cấu trúc kim loại. Họ cũng dùng huỳnh quang tia X để kiểm tra thành phần hóa học. Kích thước mẫu vật lớn cho phép các nhà nghiên cứu xác định nơi có chrome.

Phần bằng kim loại của vũ khí thường được nối liền với tay cầm bằng gỗ hoặc tre. Chỗ tay cầm sẽ được sơn và vẽ. Kết quả phân tích hé lộ lớp sơn chính là nguồn chrome mà các nhà nghiên cứu phát hiện trước đây. Một nghiên cứu về đất tại di chỉ cũng cung cấp thêm bằng chứng. Đất trong khu vực có tính kiềm và rất mịn, giúp hạn chế thông khí và sự phát triển của tổ chức hữu cơ, góp phần tăng cường độ bền vững của vũ khí kim loại theo thời gian.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News