Mạng lưới đường thẳng bí ẩn trên sa mạc Bolivia
Đường thẳng Sajama đôi khi được xem như công trình nghệ thuật lớn nhất thế giới nhưng giới nghiên cứu vẫn chưa tìm ra tác giả của chúng.
Quan sát sa mạc ở phía tây Bolivia từ trên cao hé lộ hàng nghìn đường kẻ thẳng tắp hằn sâu trên mặt đất từ cách đây hơn nghìn năm. Tuy nhiên, giới nghiên cứu vẫn chưa biết chính xác niên đại và lý do chúng được tạo ra, theo IFL Science.

Những đường thẳng chằng chịt ở sa mạc tại Bolivia. (Ảnh: Google Maps).
Mang tên đường thẳng Sajama, những hình vẽ khổng lồ này nằm dưới bóng núi lửa Nevado Sajama đỉnh núi cao nhất ở Bolivia, bao phủ diện tích 22.525km2, lớp gấp khoảng 15 lần khu vực lưu giữ đường thẳng Nazca ở nước láng giềng Peru.
Hàng nghìn đường thẳng chạy ngang dọc đè lên nhau trong mạng lưới có vẻ hỗn loạn. Tuy nhiên, chắc chắn chúng được tạo ra có chủ đích. Các đường thẳng đan xen trải dài tổng cộng 16.000km. Do quy mô đồ sộ, đôi khi đường thẳng Sajama được gọi là công trình nghệ thuật lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, ý đồ chủ chốt của người tạo ra đường thẳng Sajama có thể không phải sáng tạo nghệ thuật. Một số nhà khảo cổ tranh luận chúng được dùng như một lối đi dẫn con người tới nguồn nước vốn khan hiếm trong khu vực. Một giả thuyết khác là chúng giúp dẫn đường cho mọi người trong cuộc hành hương do mạng lưới đường kẻ xen kẽ với hàng loạt đền thờ, nghĩa trang và khu dân cư nhỏ.
Mỗi đường thẳng có bề rộng chỉ vài mét, được tạo ra bằng cách cạo đi vật liệu sẫm màu bị oxy hóa trên mặt đất để lộ ra bề mặt sáng màu hơn ở bên dưới. Phương pháp tương tự cũng được dùng để tạo ra đường thẳng Nazca dù loại hình vẽ này mô tả nhiều hình dáng như động vật, cây trồng thay vì hình trừu tượng. Vài học giả suy đoán đường thẳng Sajama có liên quan tới đường thẳng Nazca. Có thể cả hai đều là sản phẩm của những nền văn minh tương đồng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.
Theo một nghiên cứu năm 2016, tác giả của đường thẳng Sajama nhiều khả năng là người Carangas. Họ sống ở khu vực phía nam dãy Andes này trong thời kỳ năm 1.000 - 1476. Phần lớn học giả cho rằng những đường thẳng ra đời vào khoảng thời gian đó. Tuy nhiên, nguồn gốc chính xác của chúng vẫn là điều bí ẩn.
Các nhà nghiên cứu ở Đại học Pennsylvania đang tìm hiểu và lập bản đồ đường thẳng Sajama với mục tiêu bảo vệ vùng đất linh thiêng khỏi xói mòn tự nhiên và ảnh hưởng từ phát triển cơ sở hạ tầng.
Bí ẩn vụ án được phá giải bởi chính "hồn ma" của nạn nhân đã khuất
Vụ án kì lạ này từng xảy ra vào thế kỉ trước ở Mỹ.
Những bí ẩn xoay quanh bức tranh đắt nhất thế giới
Kiệt tác "Salvator Mundi" - từng được đấu giá hơn 450 triệu USD, đắt nhất thế giới - hiện không rõ tung tích.
Lost Colony: Thuộc địa đã mất Roanoke và sự kiện hàng trăm người "bốc hơi"
Được xem là vụ mất tích tập thể khó hiểu bậc nhất trong lịch sử nhân loại, số phận của những người dân di cư đặt chân đến "Tân thế giới" vẫn là bài toán hóc búa đối với sử gia và nhà khảo cổ.
Nước nóng đóng băng nhanh hơn nước lạnh - Bí ẩn vật lý chưa được hóa giải sau nhiều thập kỷ
Giới khoa học vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, khi hiệu ứng Mpemba kỳ lạ vẫn tránh né ánh mắt tò mò của các nhà nghiên cứu.
Vật thể kim loại bí ẩn từ trên trời rơi xuống suýt lấy đi mạng sống một cảnh sát Mỹ
Mới đây tiểu bang Maine của Mỹ, một vật thể kim loại rơi từ trên trời xuống đã suýt giết chết một cảnh sát. Người đàn ông may mắn đã ở xa hơn vài mét so với điểm va chạm.
Phát hiện hàng vết lõm song song bí ẩn ở Qatar
Tọa lạc giữa các đụn cát tại một khu vực hẻo lánh ở vùng bờ biển đông bắc Qatar, Al Jassasiya là di chỉ nghệ thuật trên đá lớn nhất tại quốc gia Trung Đông này.

