Máy tính cổ nhất thế giới có thể khởi động 2.200 năm trước
Ngày khởi động của cỗ máy Antikythera bí ẩn, được coi là máy tính đầu tiên trên thế giới, có thể là ngày 22/12 năm 178 trước Công nguyên.
Các thợ lặn phát hiện cỗ máy Antikythera phức tạp trong xác tàu đắm thời La Mã gần đảo Antikythera, Hy Lạp, vào năm 1901. Nó lớn tương đương hộp đựng giày với các bánh răng và mặt đồng hồ khắc nhiều dòng chữ nhỏ bên trên, có thể dự đoán nhật thực nguyệt thực và thực hiện nhiều chức năng khác. Qua nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã cẩn thận lắp ghép những mảnh vỡ của Antikythera để tìm ra cách nó được chế tạo và sử dụng hai thiên niên kỷ trước.
Bộ phận còn sót lại của cỗ máy Antikythera. (Ảnh: Smithsonian).
Ngày khởi động quan trọng vì mọi tính toán của máy tính sẽ dựa vào đó. Để sử dụng một công cụ đo lường, cần có điểm tham chiếu trước khi thực hiện quy trình đo lường, nhóm nghiên cứu cho biết. Giống như lịch cần một ngày cố định, bất cứ ai sử dụng máy tính này đều cần một ngày khởi động để làm cơ sở cho mọi tính toán.
Các nghiên cứu trước đây đã giải mã nhiều chữ khắc và hiểu được mục đích sử dụng của nhiều bánh răng và mặt đồng hồ. Năm 2021, nhóm chuyên gia tại Đại học California, Los Angeles (UCLA), thông báo tái tạo thành công mô hình máy tính của Antikythera. Tuy nhiên, ngày khởi động là một trong những bí ẩn vẫn chưa có lời giải chính xác, Space hôm 18/11 đưa tin.
Trong nghiên cứu mới công bố trên cơ sở dữ liệu online arXiv, các chuyên gia trình bày lý do khiến họ cho rằng ngày 22/12 năm 178 trước Công nguyên là ngày khởi động. Thứ nhất, hôm đó xảy ra nhật thực kéo dài hơn 12 phút. Thứ hai, ngày hôm sau - 23/12 - là đông chí, một ngày quan trọng của nhiều dân tộc cổ đại. Isia, lễ hội tôn vinh nữ thần Ai Cập Isis, được tổ chức ở cả Ai Cập và Hy Lạp vào thời điểm này. Hơn nữa, các pha của Mặt Trăng cũng bắt đầu vào ngày 22/12 năm đó.
Theo nhóm chuyên gia, sự kết hợp các sự kiện này tạo ra một "sự trùng hợp rất hiếm gặp" và trở thành ngày khởi động đáng nhớ. "Ngày khởi động cần thật đặc trưng, quan trọng và dễ nhận biết", Aristeidis Voulgaris, tác giả chính của nghiên cứu, trưởng nhóm dự án Tái dựng Chức năng của Cỗ máy Antikythera (FRAMe), cho biết.
Có thể người tạo ra Antikythera đã chứng kiến ngày này và ghi nhớ các sự kiện vũ trụ. "Để thực hiện các phép tính thời gian, người ta thường chọn một ngày gần đây trong quá khứ hơn là một ngày trong tương lai", nhóm nghiên cứu nhận định.
Tuy nhiên, một số chuyên gia không đồng tình với kết quả nghiên cứu mới. Nghiên cứu có rất nhiều vấn đề, theo Alexander Jones, giáo sư từ Viện Nghiên cứu Thế giới Cổ đại thuộc Đại học New York. Ví dụ, ngày khởi động này sẽ khiến Kraneios, một mùa gắn liền với rượu vang ghi trên cỗ máy Antikythera, rơi vào tháng Hai, không phải là tháng tốt cho nho chín. Jones cũng đề cập đến hai nghiên cứu khác vào năm 2014 cho thấy ngày khởi động diễn ra vào năm 204 trước Công nguyên.
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?
Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép
Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ
Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.
Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương
Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon
Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại
Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.
