Mộ cổ Tây Á tiết lộ vật dụng gây sốc hơn 4.000 năm trước
Vật dụng thú vị trong nhiều hang động và mộ cổ Tây Á cho thấy "thú vui tao nhã" của nhiều người ngày nay có nguồn gốc rất xa xưa.
Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi hai nhà khảo cổ Walter Crist của Đại học Leiden (Hà Lan) và Rahman Abdullayev của Hiệp hội Lịch sử Minnesota (Mỹ) đã khám phá ra 6 bàn cờ cổ đại từ các ngôi mộ cổ và hang động ở Azerbaijan.
Hai trong số 6 bàn cờ cổ đại được tìm thấy từ các hang động và mộ cổ ở quốc gia Tây Á Azerbaijan - (Ảnh: European Journal of Archaeology).
Có niên đại trên dưới 4.000 năm, mỗi thiết kế đều giống với họa tiết đặc trưng mà trò chơi cờ bàn cổ đại Hounds and Jackals dựa theo.
Trước đây người ta cho rằng Hounds and Jackals do người Ai Cập phát minh vì được khai quật từ ngôi mộ cổ của một quan chức chính phủ tại đất nước này.
Tuy vậy, những phát hiện mới - rải rác trên các khu vực thuộc Bán đảo Abşeron và Khu bảo tồn Gobustan - cho thấy trò chơi này từng phổ biến như thế nào vào thời điểm song song.
Bàn cờ Hounds and Jackals trong mộ cổ Ai Cập - (Ảnh: Bảo tàng Met).
Trong số 6 di chỉ nơi loại hiện vật này được khai quật, có cái là mộ cổ của những người giàu có, có cái là hang động nơi những người thợ săn thời đại đồ đồng từng trú ẩn.
Một vài bàn cờ trong số đó có niên đại từ nửa sau thiên niên kỷ thứ 3, tức đâu đó giữa mốc 4.000 và 4.500 năm trước. Vì vậy chúng xưa hơn nhiều so với cái được khai quật ở Ai Cập.
Theo bài công bố trên tạp chí khoa học European Journal of Archaeology, niên đại của 6 bàn cờ cho thấy trò chơi này có thể đã được khai sinh ở Tây Á chứ không phải Ai Cập.
Mặt dù vậy, các hiện vật ở Tây Á lẫn cái ở Ai Cập đều đang ngạc nhiên. Điều này cho thấy ý tưởng tạo nên một bàn cờ đã có từ rất sớm trong lịch sử nhân loại.
Điều này có nghĩa là nếu bạn có thú vui chơi cờ - bất kể loại gì - bạn đang lặp lại điều mà người châu Á từng làm hàng ngàn năm trước.
Một bàn cờ cổ đại được người chăn gia súc Tây Á sử dụng - (Ảnh: European Journal of Archaeology).
Bất kể nguồn gốc của trò chơi là gì, thú vui này đã nhanh chóng được nhiều người đón nhận, từ giới quý tộc của Trung Vương quốc Ai Cập đến những người chăn gia súc ở Kavkaz, thương nhân Assyria cổ ở Anatolia, công nhân xây dựng kim tự tháp...
"Sự lan truyền nhanh chóng của trò chơi này chứng tỏ khả năng của trò chơi như "chất bôi trơn xã hội", tạo điều kiện cho các tương tác vượt qua ranh giới xã hội. Điều đó vẫn đúng cho đến bây giờ" - các tác giả kết luận.
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên
Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm
Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.
Đôi giày đặc biệt của chiến binh đất nung mộ Tần Thủy Hoàng
Đôi giày ở chân một cung thủ trong đội quân đất nung có nhiều đặc điểm ưu việt, thể hiện trình độ thủ công xuất sắc dưới thời nhà Tần.
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh
Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.
Bàn tay có điểm này, bạn có thể mang dòng máu người khác loài
Một nghiên cứu mới dẫn đầu bởi chủ nhân giải Nobel Y sinh năm 2022 phát hiện "bệnh Viking" thực ra là di sản của những cuộc hôn phối dị chủng của tổ tiên chúng ta với người khác loài Neanderthals.
Công nghệ ADN giúp tái dựng gương mặt hoàng đế Trung Quốc thời Bắc Chu
ADN cổ đại được phục hồi từ hài cốt của một hoàng đế Trung Quốc ở thế kỷ thứ VI, đã giúp tái dựng gương mặt của nhà lãnh đạo này.
