Một quần đảo thuộc Mỹ đang bị Trái đất “nuốt” dần

Quần đảo Samoa thuộc Mỹ có thể là minh chứng rõ ràng cho quá trình "kiến tạo mảng" của Trái đất, mà theo lý thuyết từng khiến cho các lục địa nhiều lần hợp lại rồi lại tách ra.

Sử dụng công nghệ InSAR, các nhà khoa học NASA đã tiết lộ tỉ lệ sụt lún của quần đảo núi lửa này đang gia tăng mạnh, rõ rệt sau một trận động đất mạnh 8,1 độ xảy ra gần đó và dẫn đến thảm họa sóng thần năm 2009.

Quần đảo đang chìm, không chỉ do nước biển dâng, sự thật là nó đang bị nuốt dần vào lòng Trái đất. Động đất không gây ra điều đó, mà chỉ tiếp sức cho thủ phạm chính: Quá trình kiến tạo mảng.


Samoa đang bị Trái đất "nuốt" dần thông qua quá trình kiến tạo mảng - (Ảnh: NASA).

Như nhiều nghiên cứu trước đây chỉ ra, vỏ Trái đất thật ra không liền mạch mà bị chia thành khoảng 20 mảnh lớn nhỏ, gọi là "mảng kiến tạo".

Các mảng này cõng trên lưng các phần lục địa và đại dương, liên tục di chuyển, dẫn đến việc các lục địa nhiều lần hợp thành siêu lục địa rồi lại tách ra. Hiện tại, hành tinh có thể đang chuyển dịch để gộp các lục địa thành một siêu lục địa giả thuyết tên Amasia.

Thời gian cho mỗi chuyển động là rất dài, ít nhất hàng trăm triệu năm cho một lần "biến hình", quá lâu để con người trực tiếp đo đạc, vì vậy kiến tạo mảng mới chỉ được coi là một lý thuyết được xây dựng trên những bằng chứng gián tiếp khác nhau.

Nhưng Samoa có thể là một bằng chứng trực tiếp hiếm hoi của quá trình gọi là "hút chìm" ở các đại dương, vốn khiến đại dương bị thu hẹp và kéo các lục địa xung quanh lại gần, theo SciTech Daily.

Samoa nằm ở khu vực Tây Thái Bình Dương, nơi ranh giới các mảng kiến tạo Thái Bình Dương và Úc. Hai mảng này đang trượt lên nhau, tạo nên một khu vực hút chìm dọc theo hẻm núi nổi tiếng là rãnh Tonga, kèm theo đó là các trận động đất liên miên. Các nhà khoa học đã đo lường chuyển động thẳng đứng của Trái đất sau mỗi lần động đất, bao gồm sự di chuyển của các vật liệu sâu bên dưới bề mặt Trái đất, được phản ánh qua sóng địa chấn.

"Trong hàng trăm ngàn năm, thậm chí hàng triệu năm, quần đảo núi lửa có xu hướng chìm xuống khi nguội đi. Quá trình địa chất lâu dài này áp dụng cho quân đảo Samoa và chu kỳ động đất làm tăng theo điều đó" - nhà địa vật lý Eric Fieling từ Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực của NASA (JPL-NASA) giải thích.

Biểu hiện rõ ràng hơn của hút chìm là dường như cả một khu vực rộng lớn quanh đ dường như đang bị kéo xuống, khiến mực nước biển so với đất liền dâng nhanh hơn gấp 5 lần so với mức trung bình toàn cầu, ngày một tăng tốc sau động đất.

Phát hiện ở Samoa là tiền đề để các nhà khoa học NASA tiến đến một mô hình chi tiết về tác động của kiến tạo mảng trên khắp địa cầu, giúp hoàn thiện các mô hình dự đoán nước biển dâng. Vì rõ ràng quá trình địa chất phức tạp này khiến các nơi khác nhau chìm theo cách khác nhau.

Dự án đó mang tên NISAR, dự kiến ra mắt năm 2024, do NASA và cơ quan vũ trụ của Ấn Độ là ISRO đồng phát triển.

"Chúng tôi cần biết vùng đất đó đang chìm nhanh như thế nào để có thể đưa ra các quyết định chính sách dựa trên dữ liệu khoa học" - nhà địa vật lý Jeanne Sauber từ Trung tâm Chuyến bay không gian của NASA nói về các kế hoạch phục hồi - tái định cư vùng ven biển có thể trở nên rất "nóng" trong tương lai.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Nhân loại sắp gặp thảm họa nhiệt

Nhân loại sắp gặp thảm họa nhiệt "trở tay không kịp"

Nghiên cứu mới cho thấy nắng nóng cực đoan sẽ tấn công thế giới theo cách khó ngờ, với "danh sách đen" chứa cả tên những quốc gia mà người dân tưởng chừng chỉ e sợ cái lạnh.

Đăng ngày: 04/04/2025
Hòn đảo

Hòn đảo "kỳ diệu" giúp bạn tăng chiều cao

Đảo Martinique nằm trong quần đảo núi lửa Lesser Antilles, ở phía Đông vùng biển Caribbean. Với diện tích 1.128km2, dân số trên đảo khoảng gần 400.000 người.

Đăng ngày: 03/04/2025
Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Phân biệt sự khác nhau giữa khí hậu và thời tiết

Khi nói về các hiện tượng mưa, nắng, gió,… người ta có lúc dùng từ thời tiết, nhưng có lúc dùng từ khí hậu. Vậy khí hậu và thời tiết có giống nhau không?

Đăng ngày: 03/04/2025
Trái đất sẽ thế nào nếu không có nhựa? Đáp án đầy bất ngờ!

Trái đất sẽ thế nào nếu không có nhựa? Đáp án đầy bất ngờ!

Nếu nhựa chưa từng xuất hiện trên Trái đất, thì hành tinh của chúng ta sẽ khác đi rất nhiều so với hiện tại.

Đăng ngày: 02/04/2025
Hồ

Hồ "kỳ lạ" nhất thế giới: Ở nơi lạnh nhất Nam Cực, dù âm 50 độ vẫn không thể đóng băng

Các nhà khoa học vẫn luôn băn khoăn rằng hồ Don Juan ở nơi lạnh và khô nhất của Nam Cực nhưng dù nhiệt độ xuống âm 50 độ C nước hồ vẫn không hề bị đóng băng.

Đăng ngày: 01/04/2025
Bão tuyết là gì? Bão tuyết được hình thành như thế nào?

Bão tuyết là gì? Bão tuyết được hình thành như thế nào?

Bão tuyết là một hiện tượng đặc trưng bởi sức gió mạnh ít nhất là 56km/h và kéo dài trong một thời gian dài - thường là ba giờ hoặc hơn.

Đăng ngày: 29/03/2025
Top 5 địa điểm bí ẩn trên Trái đất chờ được con người khám phá

Top 5 địa điểm bí ẩn trên Trái đất chờ được con người khám phá

Ngày nay, sự tiến bộ của công nghệ đã giúp con người thám hiểm những nơi xa xôi nhất trên Trái đất.

Đăng ngày: 27/03/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News