Nấm 635 triệu năm tuổi là hóa thạch trên cạn lâu đời nhất hành tinh

Các nhà khoa học mới đây đã tiết lộ phát hiện ra hóa thạch trên cạn lâu đời nhất thế giới ẩn mình bên trong những tảng đá trầm tích 635 triệu năm tuổi từ Trung Quốc.

Hình ảnh hiển vi cho thấy những vi khuẩn dạng sợi giống như nấm được tìm thấy gần đây ở Trung Quốc, có thể là hóa thạch trên cạn lâu đời nhất từng được tìm thấy.

Ước tính các loại nấm lập kỷ lục đóng vai trò quan trọng trong việc kết thúc Kỷ Băng hà khiến Trái đất đóng băng cách đây 650 triệu năm.


Hóa thạch vi khuẩn dạng sợi, có khả năng là một loài nấm cổ, ở Trung Quốc. (Ảnh: Andrew Czaja).

Tác giả chính của nghiên cứu Tian Gan cho biết: "Đó là một khám phá tình cờ. Vào thời điểm đó, chúng tôi nhận ra rằng đây có thể là hóa thạch mà các nhà khoa học đã tìm kiếm từ lâu. Nếu giải thích của chúng tôi là chính xác, nó sẽ rất hữu ích cho việc tìm hiểu về sự thay đổi khí hậu và sự tiến hóa đầu đời".

Gan hiện đang làm việc với tư cách là một nhà nghiên cứu thỉnh giảng trong phòng thí nghiệm của đồng tác giả nghiên cứu Shuhai Xiao, giáo sư khoa học địa chất tại Virginia Tech.

Kể từ khi các nhà khoa học lần đầu tiên tìm thấy bằng chứng về sự kiện Trái đất đóng băng như quả cầu tuyết, họ đã phải vật lộn để giải thích cách sự sống tồn tại và cuối cùng trở lại bình thường.

Khi phát hiện ra vi nấm, Gan và Xiao tin rằng sinh vật nhỏ bé sống trong hang động đã giúp đảo ngược các vòng phản hồi khiến hành tinh chìm sâu vào Kỷ Băng hà.

Nấm giúp thực vật định cư trong môi trường trên cạn bằng cách phá vỡ đá và chất hữu cơ cứng, tái chế chất dinh dưỡng có thể được sử dụng bởi thực vật trên cạn và mang ra đại dương, nơi chúng có thể nuôi các vi sinh vật biển.

"Nấm có mối quan hệ tương hỗ với rễ cây, giúp chúng huy động các khoáng chất, chẳng hạn như phốt pho. Do có mối liên hệ với thực vật trên cạn và các chu trình dinh dưỡng quan trọng, nấm trên cạn có tác động thúc đẩy quá trình phong hóa sinh hóa, chu trình sinh địa hóa toàn cầu và các tương tác sinh thái khác", Gan cho biết.

Các nghiên cứu trước đây đã lần ra nguồn gốc của liên minh giữa thực vật và nấm từ khoảng 400 triệu năm trước theo dòng thời gian tiến hóa, nhưng một số nhà khoa học đã tự hỏi liệu nấm có thể đã xuất hiện trước thực vật trên cạn hay không.

"Tôi nghĩ rằng nghiên cứu của chúng tôi cho thấy có. Hóa thạch giống nấm của chúng tôi già hơn 240 triệu năm so với kỷ lục trước đó. Đây là kỷ lục lâu đời nhất về nấm trên cạn", Xiao nhấn mạnh.

Trong nhiều thập kỷ, các lớp đá dolostone phía trên của Hệ tầng Doushantuo ở Nam Trung Quốc đã mang lại rất nhiều hóa thạch, nhưng các nhà khoa học chưa bao giờ mong đợi tìm thấy hóa thạch trong số các lớp dưới cùng của hệ tầng.

Cách đây không lâu, các nhà nghiên cứu đã nghi ngờ liệu phần còn lại của các sinh vật nhỏ bé như nấm có thể được lưu giữ trong các tảng đá cổ đại hay không.

Và mới đây, các nhà khoa học đã có bằng chứng cho thấy nấm và các vi sinh vật khác vẫn tồn tại trong các hang động cổ xưa trong thời kỳ Trái đất có tuyết, chờ ngày trở lại trạng thái bình thường.

Trong thời gian tới, các nhà nghiên cứu đã có kế hoạch khám phá các mối quan hệ giữa các loại nấm mới được phát hiện và các sinh vật khác sống trong hang động cổ đại.

Xiao nhận định: "Việc hiểu các sinh vật trong bối cảnh môi trường liên quan luôn là điều quan trọng. Chúng tôi có ý kiến chung rằng chúng sống trong các hốc nhỏ trong đá dolostone. Nhưng ít người biết về cách chúng sống chính xác và cách chúng được bảo quản. Tại sao một thứ như nấm, không có xương hoặc vỏ, lại có thể được lưu giữ trong hồ sơ hóa thạch là một bí ẩn".

TIN CŨ HƠN
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News