Khoa Học News

Neutrino - Vật thể nhanh nhất trên Trái đất

Các nhà vật lý cho rằng vật thể nhanh nhất trên Trái đất có thể là hạt hạ nguyên tử tên neutrino.

Trái đất chứa đựng nhiều kỳ tích về tốc độ như tàu vũ trụ bay khỏi bệ phóng, xe đua lao quanh đường chạy hay báo săn đuổi theo con mồi. Nhưng đáp án về vật thể nhanh nhất hành tinh phụ thuộc vào cách chúng ta định nghĩa "vật thể" và "trên Trái đất", theo Live Science.


Hạt neutrino rất khó phát hiện trên Trái đất. (Ảnh: Big Think).

Câu trả lời rõ ràng nhất có lẽ là ánh sáng. Trong môi trường chân không, ánh sáng di chuyển ở tốc độ 300.000km/s. Không có vật thể nào trong vũ trụ mà chúng ta từng biết có thể vượt qua tốc độ đó. Nhưng ánh sáng có phải vật thể hay không? Các nhà vật lý chưa thống nhất về vấn đề này. Một số cho là không bởi ánh sáng không có khối lượng. Số khác nói là có do theo cơ học lượng tử, ánh sáng vừa là sóng vừa là hạt. Phần lớn nhà vật lý đồng ý các hạt là vật thể. Theo John Matthews, nhà vật lý ở Đại học Utah, trong chân không vũ trụ, những hạt gọi là photon đó là vật thể nhanh nhất.

Trên Trái đất, tình huống trở nên phức tạp hơn, trừ khi ở trong buồng chân không. Khi một hạt photon đâm vào khí quyển Trái đất, nó di chuyển chậm lại. Sau đó, trong hoàn cảnh phù hợp, nó có thể gặp một số đối thủ. Đó là vì không phải mọi hạt đều bay chậm lại trong khí quyển theo cách giống photon.

Matthews là thành viên trong nhóm nghiên cứu phát hiện một số hạt rất nhanh có nguồn gốc từ tia vũ trụ mang năng lượng siêu cao. Đó là những cơn mưa hạt hạ nguyên tử trút xuống Trái đất từ ngoài không gian. Một trong những hạt này có biệt danh hạt Oh-My-God, được phát hiện bởi các đồng nghiệp của ông vào năm 1991 từ tia vũ trụ mang năng lượng cao nhất từng được ghi nhận. Các hạt như vậy di chuyển ở tốc độ cực gần với vận tốc ánh sáng trong buồng chân không. Nhưng khi đâm vào khí quyển Trái đất, chúng tiếp tục lao về phía trước. Vì vậy, chúng vượt qua vận tốc ánh sáng trong khí quyển, Matthews giải thích.

Điều đó biến hạt Oh-My-God thành một trong những vật nhanh nhất có khối lượng trên Trái đất, nhưng vị trí hàng đầu thuộc về hạt neutrino, theo Justin Vandenbroucke, nhà vật lý hạt ở Đại học Wisconsin-Madison. Hạt Oh-My-God có thể là một proton, hoặc giống hạt proton, nó tương đối lớn ở quy mô hạt hạ nguyên tử. Khối lượng của hạt neutrino nhỏ hơn ít nhất 10 tỷ lần so với hạt proton, vì vậy theo định luật vật lý cơ bản, nó thậm chí có thể di chuyển nhanh hơn ở cùng mức năng lượng.

Trong một thí nghiệm dài hạn tên IceCube ở Nam Cực, các nhà vật lý đặt máy dò bên trong khối băng thể tích một kilomet khối, hy vọng có thể tìm thấy hạt neutrino năng lượng cao. Bên trong băng, hạt neutrino đủ năng lượng có thể di chuyển nhanh hơn ánh sáng. Khi hạt neutrino năng lượng cao va chạm với nhân của một nguyên tử trong băng, nó có thể tạo ra hạt hạ nguyên tử mang điện tích cũng di chuyển nhanh hơn ánh sáng. Những hạt bay nhanh này phát ra chớp sáng gọi là bức xạ Cherenkov giúp phát hiện hạt neutrino một cách gián tiếp.

Năm 2016, các nhà khoa học trong dự án IceCube phát hiện hạt neutrino năng lượng cao nhất. "Theo chúng tôi biết, đây là hạt nhanh nhất từng thấy", Bill Louis, nhà vật lý ở Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos cho biết.

TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6

Quốc tế thiếu nhi 1/6 được biết đến là ngày Tết dành cho trẻ em. Đây là dịp để trẻ được vui chơi, nhận những món quà ý nghĩa từ người thân.

Đăng ngày: 06/06/2026
Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

Nguồn gốc các màu đỏ, vàng, xanh trên đèn giao thông

"Đèn đỏ phải dừng lại, đèn xanh được đi" là luật giao thông phổ biến khắp nơi trên thế giới. Nhưng ít ai biết rằng trong quá khứ không phải là xanh là đi, đỏ là dừng và vàng là đi chậm.

Đăng ngày: 06/06/2026
Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Thông thường, một ngôi nhà được tạo nên từ những vật liệu như gỗ, xi măng, gạch, đá… Thế nhưng, điều kỳ lạ là ở một tiểu bang như Massachusetts lại tồn tại một ngôi nhà bằng giấy.

Đăng ngày: 05/06/2026
Top 4 bí ẩn thú vị nhất thế giới cuối cùng đã được giải đáp!

Top 4 bí ẩn thú vị nhất thế giới cuối cùng đã được giải đáp!

Bất chấp nhiều thế kỷ nghiên cứu, vũ trụ và hành tinh của chúng ta vẫn còn là điều bí ẩn.

Đăng ngày: 05/06/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 04/06/2026
Dự đoán thời điểm con người có thể tuyệt chủng

Dự đoán thời điểm con người có thể tuyệt chủng

Một cuộc đại tuyệt chủng của động vật có vú, bao gồm cả con người, có thể xảy ra sau 250 triệu năm nữa do khí hậu thay đổi.

Đăng ngày: 03/06/2026
Đào trúng kim cương "15 triệu viên có 1", cặp vợ chồng sướng ngất

Đào trúng kim cương "15 triệu viên có 1", cặp vợ chồng sướng ngất

Hai du khách người Mỹ may mắn đào trúng viên kim cương nâu trọng lượng 1,90 carat có màu sắc cực hiếm khi đi chơi công viên.

Đăng ngày: 02/06/2026
Khoa Học News