Nghiên cứu đột phá: Giới khoa học "đảo ngược thời gian" với phương pháp không ngờ

Chúng tôi đã tạo ra một trạng thái nhân tạo phát triển theo hướng ngược lại với trạng thái của mũi tên nhiệt động thời gian, nhà nghiên cứu nói.

Các nhà khoa học đã đảo ngược hướng thời gian với một máy tính lượng tử. Nghiên cứu đột phá dường như mâu thuẫn với các định luật vật lý cơ bản và có thể thay đổi sự hiểu biết của chúng ta về các quá trình chi phối vũ trụ, theo Independent.

Trong quá trình phát triển thể hiện bước tiến lớn của hiểu biết con người về máy tính lượng tử, bằng cách sử dụng các electron và thế giới kỳ lạ của cơ học lượng tử, các nhà nghiên cứu có thể "quay ngược thời gian" trong một thí nghiệm được hình dung như khiến các quả bóng bi-a trở lại vị trí ban đầu.


 Các nhà khoa học "đảo ngược thời gian" với máy tính lượng tử. (Ảnh minh họa: Fossbytes).

Bất cứ ai chứng kiến cũng sẽ thấy sự kiện như thể thời gian đã quay ngược. Các nhà nghiên cứu từ Viện Vật lý và Công nghệ Moscow (MIPT), được các đồng nghiệp ở Thụy Sĩ và Mỹ giúp đỡ, hy vọng kỹ thuật này sẽ được cải thiện, trở nên đáng tin cậy và chính xác hơn theo thời gian.

"Cỗ máy thời gian" được mô tả trong tạp chí Science Reports bao gồm một máy tính lượng tử thô sơ, được tạo thành từ các electron "qubits" (bit lượng tử).

Trong thử nghiệm, một chương trình tiến hóa được đưa ra khiến cho các qubit trở thành một mô hình thay đổi ngày càng phức tạp.

Trong quá trình này, trật tự bị mất đi, giống như khi các quả bóng bi-a bị đánh rải rác ra khắp bàn. Nhưng sau đó, một chương trình khác sửa đổi trạng thái của máy tính lượng tử theo cách khiến nó biến đổi ngược trở lại, từ hỗn loạn thành có trật tự. Nghĩa là trạng thái của các qubit được quay lại điểm xuất phát ban đầu.

Hầu hết các định luật vật lý hoạt động cả hai chiều, tương lai và quá khứ. Ví dụ, nếu bạn thấy video của một quả bóng bi-a đụng vào một quả bóng khác, và đảo ngược video đó, cả hai video đều trông có nghĩa và ở cấp độ vật lý sẽ không thể biết được cái nào là "thật".

Tuy nhiên, vũ trụ có quy tắc chỉ đi theo một "chiều". Định luật thứ hai của nhiệt động lực học, mô tả sự tiến triển từ trạng thái trật tự sang rối loạn. Ví dụ, nếu bạn thấy một video về việc ai đó phá vỡ một hình tam giác các quả bóng bi-a đang sắp xếp hoàn hảo thành một mớ hỗn độn, thì video xem ngược sẽ trở nên vô nghĩa rõ ràng.

Thí nghiệm mới giống như cho bàn bi-a một gậy được tính toán hoàn hảo đến nỗi, những quả bóng lăn trở lại thành một kim tự tháp có trật tự. Các nhà khoa học nhận thấy, làm việc chỉ với 2 qubit, thời gian đảo ngược đạt được tỷ lệ thành công là 85%. Khi 3 qubit tham gia, nhiều lỗi xảy ra hơn, dẫn đến tỷ lệ thành công 50%. Tỷ lệ lỗi dự kiến sẽ giảm khi họ cải thiện độ tinh vi của các thiết bị được sử dụng, các nhà nghiên cứu đằng sau phát hiện này cho biết.

Thí nghiệm có thể có ứng dụng thực tế trong việc phát triển máy tính lượng tử. Tiến sĩ Lesovik nói thuật toán có thể được cập nhật và sử dụng để kiểm tra các chương trình được viết cho máy tính lượng tử và loại bỏ yếu tố nhiễu và lỗi.

TIN CŨ HƠN
Lăng nhăng chưa hẳn đã là bản chất của đàn ông

Lăng nhăng chưa hẳn đã là bản chất của đàn ông

Từ nhiều thập kỷ nay các nhà sinh học vẫn cho rằng đàn ông hay lạng chạ còn phụ nữ kỹ tính hơn khi chọn bạn tình. Nhưng một nghiên cứu mới lại chỉ ra rằng sự thực không đơn giản như thế.

Đăng ngày: 11/03/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Sự tích

Sự tích "rét Nàng Bân"

Rét nàng Bân là cách gọi mang tính chất như truyện cổ tích trong dân gian về đợt rét cuối cùng của mùa đông xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam, hay nói chung là cơn rét muộn.

Đăng ngày: 10/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ Tết truyền thống ở Việt Nam. Tết Đoan Ngọ được tổ chức vào ngày mùng 5/5 âm lịch. Vậy năm 2021 Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày nào?

Đăng ngày: 10/03/2026
Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Thành công của người Do Thái nhiều người đã biết, đã nghe từ lâu và có thể kể cả ngày, cả tháng cũng không hết.

Đăng ngày: 10/03/2026
Làm giàu Uranium: Công nghệ tử thần

Làm giàu Uranium: Công nghệ tử thần

Việc Iran thực hiện công nghệ làm giàu Uranium khiến dư luận quốc tế lo ngại

Đăng ngày: 10/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa của Giờ Trái đất

Nguồn gốc và ý nghĩa của Giờ Trái đất

Giờ Trái đất là sự kiện diễn ra hàng năm trên thế giới. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết ý nghĩa của các hoạt động trong ngày này.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khoa Học News