Khoa Học News

Nghiên cứu mới giúp mở rộng thuyết tiến hóa của Darwin

Các nhà khoa học và triết học vừa đưa ra một quy luật tự nhiên mới, dựa trên thuyết tiến hóa mà nhà bác học Charles Darwin đề cập trong cuốn sách xuất bản năm 1859 về nguồn gốc của các loài trên Trái đất. Quy luật tự nhiên mới này được công bố trên tạp chí Proceedings của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ vào ngày 16/10.

So với thuyết tiến hóa mà nhà bác học Charles Darwin đưa ra cách đây 164 năm, đề xuất về quy luật mới của tự nhiên cũng bao gồm quy luật tiến hóa của Darwin. Tuy nhiên, quy luật mới coi học thuyết tiến hóa của Darwin chỉ là một minh chứng rõ ràng cho quá trình tiến hóa ở cấp độ rộng lớn hơn rất nhiều, từ cấp độ nguyên tử, khoáng vật, bầu khí quyển hành tinh đến cấp độ hành tinh, ngôi sao và hơn thế nữa. Đề xuất về quy luật mới cho rằng, các hệ sinh thái tự nhiên phức tạp tiến hóa đến các trạng thái có tổ chức sinh học lớn hơn cùng với sự đa dạng và phức tạp hơn.


Quá trình tiến hóa của loài người.

Ví dụ, ở cấp độ ngôi sao, các nhà khoa học giải thích quá trình tiến hóa như sau. Chính những ngôi sao hình thành sớm nhất trong vũ trụ đã tạo ra những vụ nổ siêu tân tinh đầu tiên ở cuối vòng đời, để lại những tàn dư hình thành nên thế hệ những ngôi sao thứ hai. Những ngôi sao thế hệ đầu tiên có thể tạo ra khoảng 20 nguyên tố tự nhiên nặng hơn heli mà chúng ta biết đến ngày hôm nay như carbon, nitơ và ôxy, thông qua quá trình tổng hợp hạt nhân sao trong suốt thời gian hoạt động của nó hoặc bởi tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh khi ngôi sao phát nổ. Trong khi đó, các ngôi sao thế hệ thứ hai tạo thêm gần 100 nguyên tố khác sau phản ứng tương tự.

Với tiêu đề “quy luật tăng cường thông tin chức năng”, đề xuất mới lập luận rằng các hệ sinh thái trên Trái đất luôn hình thành từ nhiều đơn vị sinh học cơ bản có sự tương tác với nhau như nguyên tử hoặc tế bào. Khi các quá trình tương tác diễn ra, chẳng hạn như đột biến tế bào, thì quá trình này tạo ra các tổ chức sinh học khác nhau, hay còn được gọi là hệ thống phân cấp sự sống. Đề xuất quy luật mới cũng cho rằng sự tiến hóa xảy ra khi các cấp bậc tổ chức trong thế giới sống phải tuân theo sự lựa chọn để đem lại những chức năng hữu ích. Trong đề xuất này, nhóm các nhà khoa học đề cập đến các hệ sinh thái trên Trái đất, bao gồm cả thành phần hữu sinh (tổng hợp các chất hữu cơ có trong môi trường sinh thái xung quanh) và vô sinh (các nhân tố vật lý, hóa học của môi trường mà không có sự sống).

Nhà nghiên cứu sinh vật học vũ trụ Robert Hazen thuộc Viện Khoa học Carnegie (của Mỹ) cho biết nhóm nghiên cứu đã coi quá trình tiến hóa là một quá trình xảy ra đối với tất cả các hệ sinh thái trên Trái đất, bao gồm cả thành phần hữu sinh và vô sinh. Theo thời gian, quá trình tiến hóa này làm gia tăng sự đa dạng và hình thức tồn tại của các loài. Tuy nhiên, nhà khoa học Hazen cho biết quy luật mới nói trên không miêu tả hoặc giải thích vì sao thế giới muôn loài vẫn tiếp tục tiến hóa ngày càng đa dạng và phức tạp ở cấp độ nguyên tử, phân tử, khoáng vật và các cấp độ khác.

Nhóm tác giả đề xuất 3 khái niệm phổ quát về sự lựa chọn trong quá trình tiến hóa của các loài. Đó là khả năng chịu đựng cơ bản, bản chất của các quá trình chủ động lựa chọn diễn ra trong một thời gian dài, qua đó có thể làm tiền đề cho tiến hóa xảy ra và sự xuất hiện của các đặc điểm mới để thích nghi với môi trường.

Theo nhà khoa học Michael Wong chuyên nghiên cứu về sinh vật học và hành tinh thuộc Viện Khoa học Carnegie - đồng thời là chủ nhiệm công trình nghiên cứu, những nội dung của đề xuất quy luật tự nhiên mới đã dựng lên một bức tranh toàn cảnh về sự hình thành của hệ vũ trụ bắt nguồn từ sự lựa chọn để đảm bảo duy trì chức năng hữu ích của từng cấp bậc tổ chức sinh học.

Theo đồng tác giả Jonathan Lunine thuộc Đại học Cornell (New York, Mỹ), việc xây dựng một quy luật như vậy sẽ cung cấp một góc nhìn mới, giải thích vì sao các hệ sinh thái đa dạng tạo nên vũ trụ lại tiến hóa theo cách riêng. Ngoài ra, quy luật mới nói trên cũng có thể giúp các nhà khoa học dự đoán được những hệ sinh thái xa lạ phát triển theo thời gian như thế nào. Ví dụ, các nhà khoa học có thể nghiên cứu thêm về như môi trường hóa học với nhiều hợp chất hữu cơ phức tạp trên vệ tinh Titan vốn được biết đến là mặt trăng của sao Thổ.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Thanh kiếm treo dưới cây cầu cổ, vì sao hơn 170 năm không ai dám lấy cắp?

Thanh kiếm treo dưới cây cầu cổ, vì sao hơn 170 năm không ai dám lấy cắp?

Hơn 170 năm qua, vẫn chưa có ai cả gan dám lấy cắp thanh kiếm được treo dưới cây cầu cổ này. Đâu là nguyên nhân?

Đăng ngày: 11/11/2026
Kho báu lộ ra sau cơn mưa lớn, người dân ùn ùn đi thu nhặt

Kho báu lộ ra sau cơn mưa lớn, người dân ùn ùn đi thu nhặt

Những trận cháy rừng dữ dội trong những năm gần đây cũng làm đất tơi xốp, giúp đẩy xuống hạ lưu thứ mà một số người ở đây gọi là vàng của mưa lũ.

Đăng ngày: 11/11/2026
Thế giới song trùng: Khi 2 vận động viên mang cùng tên họ, cùng gương mặt nhưng kết quả ADN lại gây sốc

Thế giới song trùng: Khi 2 vận động viên mang cùng tên họ, cùng gương mặt nhưng kết quả ADN lại gây sốc

Đối với những trường hợp song trùng, những người giống nhau về vẻ ngoài có thể được gặp phải trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, cũng có trường hợp song trùng khác khó có thể lý giải.

Đăng ngày: 09/11/2026
Top 10 sự thật kỳ lạ nhưng thú vị về tâm lý con người mà bạn chắc chắn chưa từng nghe qua

Top 10 sự thật kỳ lạ nhưng thú vị về tâm lý con người mà bạn chắc chắn chưa từng nghe qua

Bạn có biết rằng một người càng thông minh thì càng có ít bạn bè hay 80% suy nghĩ của chúng ta là tiêu cực không?

Đăng ngày: 09/11/2026
Những sự thật kinh ngạc về các bãi thử bom hạt nhân bí mật nhất thế giới

Những sự thật kinh ngạc về các bãi thử bom hạt nhân bí mật nhất thế giới

Trong cuộc đua nghiên cứu và sản xuất vũ khí hạt nhân, Mỹ và Liên Xô đã tiến hành thử nghiệm vũ khí này tại nhiều bãi thử bom hạt nhân.

Đăng ngày: 08/11/2026
Sự thật bất ngờ: Những cặp song trùng không chỉ trông giống nhau mà hành xử cũng tương đồng?

Sự thật bất ngờ: Những cặp song trùng không chỉ trông giống nhau mà hành xử cũng tương đồng?

"Song trùng" hay doppelgänger là hiện tượng mà 2 người hoàn toàn xa lạ, không có quan hệ huyết thống lại sở hữu khuôn mặt giống nhau đến lạ kỳ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Không phải chỉ sử dụng có 10% bộ não, con người đang sử dụng bộ phận này với bao nhiêu công suất?

Không phải chỉ sử dụng có 10% bộ não, con người đang sử dụng bộ phận này với bao nhiêu công suất?

Nhiều người tin vào quan điểm cho rằng con người chỉ sử dụng 10% bộ não, nhưng thực tế cả khi nghỉ ngơi hoặc ngủ, phần lớn bộ não vẫn hoạt động.

Đăng ngày: 08/11/2026
Khoa Học News