Nghiên cứu mới thay đổi quan niệm về sự sụp đổ của nền văn minh Maya

Mặc dù chưa có câu trả lời rõ ràng về nguyên nhân nền văn minh Maya sụp đổ, các nhà khoa học cho rằng những biến động kinh tế-xã hội cũng có một vai trò nhất định.

Trong nhiều năm, giới khoa học luôn tìm cách lý giải tại sao nền văn minh Maya huy hoàng lại có thể sụp đổ. Giả thiết phổ biến nhất cho rằng hạn hán chính là nguyên nhân, song một nghiên cứu mới đây đã làm lung lay quan niệm này.


Ảnh minh họa. (Nguồn: Chichenitzatours)

Theo phóng viên tại Mexico City, trong bài đăng trên tạp chí hàn lâm PNAS, các nhà khoa học Louis Santiago và Scott Fedick thuộc Đại học California tại Riverside (UCR), Mỹ, cho biết đã nghiên cứu 497 loại cây lương thực bản địa từng được người Maya sử dụng.

Kết quả cho thấy, kể cả trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt nhất, 59 loại cây trong số này vẫn có thể tồn tại. Trên thực tế, cũng chưa có bằng chứng xác đáng nào chứng minh người Maya từng đối mặt với hạn hán cực kì khắc nghiệt.

Mặc dù chưa có câu trả lời rõ ràng về nguyên nhân nền văn minh Maya sụp đổ, các nhà khoa học cho rằng những biến động kinh tế-xã hội cũng có một vai trò nhất định.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu có thể khẳng định chắc chắn rằng lời giải thích quá đơn giản về nạn hạn hán tàn phá nền nông nghiệp là không chính xác.

Nghiên cứu cũng chỉ ra tầm quan trọng của việc khai thác đa dạng các loại thực vật để thích ứng với hạn hán và biến đổi khí hậu.

Các nhà khoa học cho rằng ngay cả khi phải đối mặt với hạn hán liên tiếp, duy trì đa dạng các loại cây trồng có khả năng chống chịu sẽ cho phép con người thích nghi và tồn tại, trong thời cổ lẫn hiện đại.

Maya từng là một nền văn minh vĩ đại, đạt tới đỉnh cao của mọi lĩnh vực từ kiến trúc, toán học, thiên văn học cho đến nghệ thuật. Xuất hiện từ năm 2.000 trước Công nguyên, nhiều công trình ấn tượng của người Maya vẫn còn tồn tại trong các khu rừng ở phía Đông Nam Mexico, Guatemala, Belize và phía Tây của Honduras.

Trong thời kỳ đầu Công nguyên, hàng loạt nhà nước, quốc gia của người Maya được thành lập và phát triển rực rỡ, đa dạng. Tuy nhiên, các quốc gia lần lượt diệt vong một cách bí ẩn và gần như biến mất hoàn toàn vào thế kỷ 10.

Chỉ duy nhất một quốc gia trên bán đảo Yucatan, Mexico tiếp tục tồn tại đến thế kỷ 16, trước khi biến mất trước cuộc xâm lăng của người Tây Ban Nha.

TIN CŨ HƠN
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là

Mở nắp quan tài, giải oan cho vị vua được mệnh danh là "hoàng đế lười biếng", 28 năm không thiết triều

Phải tới 400 năm sau, hậu thế mới ngỡ ngàng nhận ra lý do Hoàng đế Vạn Lịch không thiết triều khi khai quật lăng mộ của ông.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News