Người Ai Cập cổ đại có thể dùng thang thủy lực để xây kim tự tháp

Người Ai Cập cổ đại có thể dựa vào một hầm thẳng đứng chứa đầy nước cùng với mạng lưới kênh dẫn nước và cấu trúc lọc để xây dựng kim tự tháp bậc thang Djoser 4.500 năm trước.


Kim tự tháp bậc thang Djoser. (Ảnh: Alamy)

Quá trình xây dựng kim tự tháp lâu đời nhất của Ai Cập cổ đại có thể tận dụng một thang thủy lực có sức nâng 50 - 100 tấn đá một lúc, New Scientist hôm 25/7 đưa tin. Các nhà nghiên cứu đưa ra kết luận dựa trên thực tế kim tự tháp bậc thang Djoser xây dựng cách đây 4.500 để chôn cất pharaoh trong nghĩa trang Saqqara ở gần hai kênh đào khô cạn, có thể từng là đường thủy. Những kênh đào này có thể cung cấp nước mưa và nước sông Nile cho công trường xây kim tự tháp. Tại đó, một hầm thẳng đứng nằm ở trung tâm có thể bị ngập và tháo nước nhiều lần để nâng và hạ thang gỗ nổi.

"Chúng tôi cho rằng đá được vận chuyển tới kim tự tháp bằng thang thủy lực sau khi nâng lên trong hầm", Xavier Landreau ở Paleotechnic, một viện nghiên cứu khảo cổ tư nhân tại Pháp, cho biết.

Landreau và đồng nghiệp phân tích các đặc điểm thủy văn và địa chất của khu vực để chứng minh nó có thể sử dụng 4 - 54 triệu m3 nước trong 20 - 30 năm xây kim tự tháp. Nước có thể chảy qua một buồng khép kín hình chữ nhật gần đó gọi là Gisr el-Mudir để lọc đá mạt trước khi đổ vào Rãnh sâu, kênh dẫn khổng lồ dài 410m gần địa điểm kim tự tháp bậc thang. Kênh dẫn đó có thể đại diện cho bể chứa đồ sộ dưới lòng đất với vài khoang, bao gồm một khoang nằm thẳng hàng với hầm trung tâm bên trong kim tự tháp, theo Guillaume Piton ở Đại học Grenoble Alpes tại Pháp, đồng tác giả nghiên cứu.


Hầm thẳng đứng chạy dọc trung tâm kim tự tháp Djoser. (Ảnh: Paleotechnic).

Ý tưởng có nhiều nước ở khu vực kim tự tháp bậc thang vào thời cổ đại được ủng hộ bởi một số nghiên cứu trước đây, theo nhà nghiên cứu Judith Bunbury ở Đại học Cambridge. Nhưng bà nhấn mạnh chưa có bằng chứng liên liên quan đến công nghệ thang thủy lực. "Nếu cách diễn giải của họ đúng, thật bất ngờ khi hệ thống đó không tiếp tục được sử dụng ở nơi khác và không có hình vẽ nào về hệ thống như vậy, khi mà nhiều giải pháp kỹ thuật và quá trình khác được ghi chép sống động qua tranh vẽ trên tường", Bunbury nói.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng không đề cập tới việc kim tự tháp bậc thang là một công trình thử nghiệm tăng dần về chiều cao và diện tích trong quá trình xây dựng. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng nên kiểm tra giả thuyết tương tự về việc xây dựng các công trình khác ngoài kim tự tháp bậc thang. Khám phá hầm ẩn bên trong những kim tự tháp này có thể là phương hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn, theo Piton.

TIN CŨ HƠN
Khoa học hé lộ trải nghiệm cận tử của con người

Khoa học hé lộ trải nghiệm cận tử của con người

Mất máu đột ngột đẩy Kevin Hill đến bờ vực cái chết, anh ấy đã tiết lộ trải nghiệm cận tử (EMI) của chính bản thân, nó không phải ảo giác mà là một cái gì đó bất thường.

Đăng ngày: 16/01/2026
Cuộc chạy marathon dài nhất lịch sử kéo dài 54 năm của Shizo Kanakuri

Cuộc chạy marathon dài nhất lịch sử kéo dài 54 năm của Shizo Kanakuri

Shizo Kanakuri, một vận động viên người Nhật Bản, nổi tiếng với kỷ lục độc đáo: hoàn thành cuộc đua marathon dài nhất trong lịch sử, kéo dài suốt 54 năm, 8 tháng, 6 ngày, 5 giờ, 32 phút và 20,3 giây.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vụ phun trào cổ đại phun kim cương lên mặt đất

Vụ phun trào cổ đại phun kim cương lên mặt đất

Kim cương trên bề mặt Trái đất hiện nay có thể đến từ những vụ phun trào kimberlite cổ đại sau khi mảng kiến tạo tách rời nhau.

Đăng ngày: 16/01/2026
Ý nghĩa tên các quốc gia trên thế giới, có nơi phức tạp có nước lại đơn giản đến bất ngờ

Ý nghĩa tên các quốc gia trên thế giới, có nơi phức tạp có nước lại đơn giản đến bất ngờ

Bạn có biết tên Mexico có nghĩa là "trong rốn của Mặt trăng" nhưng thường được diễn giải hoa mỹ hơn là "đứa trẻ của mặt trăng". Hay Qatar có nghĩa cực đơn giản là "mưa"?

Đăng ngày: 16/01/2026
Con ngựa thành Troy: Có thật hay huyền thoại?

Con ngựa thành Troy: Có thật hay huyền thoại?

GD&TĐ - Theo thần thoại cổ đại, “Con ngựa thành Troy” đã giúp những người Hy Lạp chiếm được thành phố Troy sau một thời gian bao vây.

Đăng ngày: 16/01/2026
Trường cho giới quý tộc Anh: Sướng như tiên nhưng khổ thì còn hơn cả trường bình dân

Trường cho giới quý tộc Anh: Sướng như tiên nhưng khổ thì còn hơn cả trường bình dân

Ở Anh, có một ngôi trường được xem là "đào tạo nên quý tộc". Nhưng quý tộc không chỉ có lớp hào nhoáng bên ngoài...

Đăng ngày: 16/01/2026
Sức mạnh của Superman dưới góc nhìn khoa học: Hư cấu, nhưng không phải là bất khả thi

Sức mạnh của Superman dưới góc nhìn khoa học: Hư cấu, nhưng không phải là bất khả thi

Những thay đổi về mặt trọng lực giữa các hành tinh khác Trái đất cũng khó có thể giúp con người sở hữu siêu sức mạnh như Superman.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khoa Học News