Khoa Học News

Nguyên nhân gây nên sóng thần trên Thái Bình Dương

Sự kết hợp đáng sợ của các yếu tố địa chất và địa lý đã khiến người dân trên quần đảo Samoa chẳng có bất kỳ cơ hội nào để thoát trận sóng thần hôm 29/9.

Tâm chấn của trận động đất có cường độ từ 8 tới 8,3 độ Richter vào 0h48 giờ Hà Nội ở Thái Bình Dương nằm ngay dưới đáy đại dương, nghĩa là sức mạnh của nó bị thất thoát rất ít. Hơn nữa, địa chấn lại xảy ra ở độ sâu rất lớn so với đáy biển (khoảng 18 km) nên có thể gây nên những cơn sóng cực lớn và lan nhanh hơn trong đại dương. Vị trí của American Samoa khá gần tâm chấn (khoảng 200 km) nên tầng nước nông trên mặt bề mặt đại dương không đủ sức để chặn sóng thần từ bên dưới. Thông thường tốc độ của sóng thần giảm khi va chạm với tầng nước nông. 

Một xe hơi mắc kẹt trên tường của một tòa nhà tại cảng Pago Pago thuộc American Samoa sau trận sóng thần hôm 29/9. (Ảnh: Reuters).

Tất cả những yếu tố trên khiến đợt sóng thần đầu tiên trào lên khoảng 13 phút sau khi mặt đất rung chuyển và tấn công quần đảo Samoa. Trong khoảng thời gian đó hệ thống máy tính của Trung tâm cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương (Hawaii, Mỹ) lại gặp sự cố khiến các chuyên gia không thể đưa ra cảnh báo sóng thần kịp thời.

"Đây là loại động đất có khả năng phá hủy những khu vực gần tâm chấn và thật không may là nó lại xảy ra gần quần đảo Samoa", hãng tin AP trích lời Stuart Weinstein, phó giám đốc Trung tâm cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương, nói.

Sau khi văn phòng của cơ quan dự báo thời tiết ở thủ đô Pago Pago của American Samoa rung lắc mạnh, một quan chức ở đây lập tức gọi điện thoại tới Trung tâm cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương. Trong khi đó, người đứng đầu cơ quan dự báo thời tiết liên lạc với Bộ An ninh nội địa Mỹ để kích hoạt hệ thống cảnh báo sóng thần. Trước 7h sáng ngày 29/9 theo giờ địa phương, cảnh báo được đưa lên các kênh truyền hình và đài phát thanh.

Các nhân viên cứu hộ khiêng thi thể một bé gái mà họ tìm thấy tại cảng Pago Pago sau trận sóng thần. (Ảnh: Reuters).

Nhưng tất cả những biện pháp đó được thực hiện quá muộn. 4 đợt sóng thần cao tới 4,5-6 m tràn bờ biển với tốc độ lên tới 848 km/h (tương đương tốc độ của máy bay Boeing 747). Tốc độ của sóng khi chạm đất liền là 50 km/h. Điều đó có nghĩa là nếu ai đó nhìn thấy sóng thần thì người đó sẽ không kịp chạy thoát. Tính tới hôm nay tổng số người chết đã vượt qua con số 120.

Sóng thần là những đợt sóng cao do động đất gây nên. Chiều cao của chúng có thể lên tới 30m. Sóng thần có thể ập vào bờ trong khoảng một giờ, rút ra biển rất nhanh rồi trở lại vài giờ sau đó. Nếu gặp một số điều kiện thuận lợi hơn, trận sóng thần hôm qua có thể trở thành thảm họa khủng khiếp hơn trận sóng thần từng giết chết hơn 150.000 người tại châu Á vào năm 2004.

TIN CŨ HƠN
Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là gì? Khi nào xảy ra sóng thần?

Sóng thần là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại.

Đăng ngày: 14/06/2026
Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Một số biện pháp phòng chống sét đánh

Hiện đang vào mùa mưa giông ở Việt Nam vì vậy hiện tượng sét đánh thường xuyên xảy ra rất dễ gây nguy hiểm cho chúng ta.

Đăng ngày: 07/06/2026
Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Những nơi nóng nhất và lạnh nhất trên Trái Đất

Trạm Vostok, đảo Ellesmere, làng Oymyakon, thành phố Bangkok, thung lũng tử thần... là những địa dang nổi tiếng có nhiệt độ thấp và cao kỷ lục.

Đăng ngày: 28/05/2026
Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Bí ẩn dòng sông sâu nhất thế giới

Sông Congo chảy qua 10 nước, “cõng” 40 nhà máy thủy điện và đổ qua khu rừng lớn thứ 2 thế giới.

Đăng ngày: 28/05/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 26/05/2026
Ol Doinyo Lengai - Ngọn núi lửa độc đáo nhất thế giới

Ol Doinyo Lengai - Ngọn núi lửa độc đáo nhất thế giới

Không có những đợt phun trào đỏ ngầu dung nham, ngọn núi lửa Ol Doinyo Lengai ở châu Phi lại tuôn trào dòng nham thạch đen ấn tượng.

Đăng ngày: 10/05/2026
Những tờ báo in biến thành thảm hoa ở Nhật

Những tờ báo in biến thành thảm hoa ở Nhật

Từ lâu Nhật Bản đã luôn nổi tiếng với các phát minh độc đáo và đột phá nhằm bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, từ một tờ báo mà có thể mọc lên 1 cây xanh thì chắc hẳn rất ít người nghĩ tới.

Đăng ngày: 07/05/2026
Khoa Học News