Khoa Học News

Nhà thùng: Kiến trúc độc lạ của thời kỳ Liên Xô

Khám phá nhà thùng - kiến trúc độc đáo thời kỳ Liên Xô, được thiết kế để thích nghi với khí hậu khắc nghiệt vùng Viễn Bắc.

Chúng không phải bể chứa nước hay thùng cất giữ đồ đạc, mà là những ngôi nhà với đầy đủ phòng ngủ, phòng bếp, hệ thống nước nóng và cửa ra vào. Người Liên Xô tự hào đây là những kiến trúc cư trú hiện đại, thích hợp để ở nhất. Ngày nay, chúng ta chỉ có thể thấy chúng trong viện bảo tàng.

Giải pháp sáng tạo


Nhà thùng là kiến trúc nhà ở tạm thời cực kỳ hiệu quả trong vùng Viễn Bắc lạnh giá. (Ảnh: Rbth.com).

Năm 1974, chính quyền Liên bang Xô viết quyết định hồi sinh dự án cầu đường đầy tham vọng đã bắt đầu từ thời Stalin: Đường sắt Baikal - Amur. Đây là tuyến đường sắt khổ rộng 1,52m nối liền Đông Siberia với vùng Viễn Đông của Nga, dài tổng cộng 4.324 km và song song với Đường sắt xuyên Siberia.

Vùng đất đường sắt Baikal - Amur đi qua lạnh khắc nghiệt với mặt đất là lớp băng vĩnh cửu. Nhà chức trách Liên Xô đã dự trù kinh phí xây dựng nó lên tới 14 tỷ USD và Tổng Bí thư đương thời là ông Leonid Brezhnev (1906 – 1982) coi nó là “dự án cầu đường thế kỷ”.

Ngay sau khi dự án đường sắt Baikal – Amur được quyết định, hàng nghìn người mà hầu hết là thanh niên Nga trẻ khỏe đã lên đường, đến vùng Viễn Bắc hoang sơ, lạnh giá để đặt đường ray. Chính quyền Liên Xô xây dựng một loạt nhà gỗ làm nơi ăn chốn ở tạm thời cho họ và tất cả những ngôi nhà này đều được cách nhiệt để chống rét buốt.

Khổ nỗi, nhà gỗ hình chữ nhật không chịu nổi điều kiện khí hậu vùng Viễn Bắc. Chỉ qua một đêm tuyết rơi nhiều, nó đã bị tuyết vùi kín đến tận nóc. Lắm khi, người lao động không thể ra ngoài làm việc vì cửa nhà bị tuyết đóng dày chèn cứng.

Sau rất nhiều trăn trở, các nhà thiết kế Xô viết sáng tạo ra một kiến trúc ở tạm giải quyết triệt để vấn đề khí hậu vùng Viễn Bắc. Đó là nhà thùng kim loại 100% và đặt tên cho nó là Tsubik.

Đúng như tên gọi, nhà thùng được đúc hoàn toàn bằng kim loại. Nó có hình trụ dài, nằm ngang, đường kính rộng 3m, chiều dài lên đến 9m và có chân chống cao giúp cách ly triệt để với mặt đất. Với hình dạng tròn, nó khiến cho tuyết rơi lên trên đỉnh bị trượt xuống nên không thể bị vùi lấp. Công nhân cầu đường đang làm việc trên tuyến đường sắt Baikal - Amur vô cùng yêu thích nó, ca ngợi đây chính là kiến trúc nhà ở cứu rỗi họ.


Vì kiến trúc hình trụ tròn, nhà thùng được ví như nhà bằng lu của triết gia Diogenes. (Ảnh: Rbth.com).

“Diogenes của thế kỷ XX”

Nếu thời trước Công nguyên, Diogenes (412/404 - 323 TCN) triết gia Hy Lạp nổi tiếng, người sáng lập chủ nghĩa khuyển nho chui vào lu để ở thì thập niên 1970 – 1980, người Nga có nhà thùng tròn tương tự. Vì thiết kế hình trụ nằm ngang nên nó còn được ví như “Diogenes của thế kỷ XX”.

Tất nhiên, nếu so sánh với lu của Diogenes thì nhà thùng hiện đại hơn rất nhiều. Thứ nhất, nó khá rộng rãi, đủ không gian để ngăn phòng ngủ, phòng bếp, phòng vệ sinh. Trong phòng bếp đầy đủ dụng cụ nấu nướng và bếp điện.

Phòng ngủ thì có thể đặt được 4 giường đơn, phục vụ 4 người. Thứ 2, nó được trang bị hệ thống đun nước nóng và có lối vào tách biệt để khi người sử dụng đi ra đi vào, cái lạnh bên ngoài không lọt vào không gian bên trong. Thứ 3, nó cực kỳ dễ di chuyển và lắp đặt nhờ cấu trúc kim loại rất nhẹ nhưng đồng thời cũng rất bền chắc.

Nhờ có nhà thùng, các công nhân xây dựng cầu đường đường sắt Baikal – Amur không còn bị thời tiết khắc nghiệt của vùng Viễn Bắc làm phiền nữa. Ngoài tránh được việc bị nhốt trong nhà do tuyết phủ, họ còn được hưởng không gian sống ấm áp vì nhà thùng bằng kim loại giữ nhiệt tốt hơn nhà gỗ gấp nhiều lần.

Sau khi được ra mắt, hàng trăm nhà thùng đã mọc lên dọc theo tuyến đường sắt Baikal – Amur đang được lắp đặt. Có những nơi, chúng liền kề nhau san sát thành cả “con phố nhà thùng”. Cứ ở chỗ nhiều nhà thùng được lắp ráp cạnh nhau, người ta lại lắp đặt một phòng nồi hơi và kết nối ống truyền nhiệt đến tất cả các kiến trúc, giúp làm ấm hoàn hảo.


Không gian bên trong nhà thùng được trưng bày ở Bảo tàng Lịch sử Đường sắt Baikal – Amur. (Ảnh: Rbth.com).

Dần dà, từ tuyến đường sắt Baikal - Amur, nhà thùng lan sang các vùng khác có khí hậu lạnh khắc nghiệt như Chukotka và Krasnoyarsk Krai. Người dân ở đây yêu thích nó đến nỗi bỏ nhà xây kiên cố để dọn vào nhà thùng ở. Thập niên 1980, các tạp chí Liên Xô đua nhau ca ngợi nhà thùng. Nhiều người còn tưởng, nhà thùng sẽ trở thành kiến trúc nhà ở cố định trong tương lai.

Khác với dự đoán nhà thùng sẽ trở thành xu hướng, chính quyền Liên bang Xô viết chỉ xem nó như nhà ở tạm thời. Ngay tại nơi nhà thùng được đặt, họ lên và thực hiện kế hoạch tạo môi trường sinh cư lâu dài cho người dân. Những ngôi nhà kiên cố được xây bằng nhiều loại vật liệu xây dựng mọc lên, bao gồm cả chung cư lẫn nhà đơn và đầy đủ các cơ sở hạ tầng.

Chẳng bao lâu, nhà thùng không còn cần thiết nữa. Mới bước sang thập niên 1990, chúng rơi vào tình trạng bị bỏ hoang, cuối cùng biến thành phế liệu. Ngày nay, bạn chỉ có thể tận mắt chứng kiến nhà thùng đích thực ở Bảo tàng Lịch sử Đường sắt Baikal – Amur tại Tynda. Nó được tái tạo với kích thước thật để triển lãm và ghi nhớ về cuộc sống hàng ngày của công nhân xây dựng cầu đường trên tuyến đường sắt Baikal – Amur.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc dị không tưởng của các từ ngữ được dùng phổ biến hiện nay, bạn chắc chắn sẽ bất ngờ

Nguồn gốc dị không tưởng của các từ ngữ được dùng phổ biến hiện nay, bạn chắc chắn sẽ bất ngờ

Ngày nay, những từ tiếng Anh như "deadline" được sử dụng phổ biến trong giới văn phòng. Vậy nguồn gốc của chúng từ đâu mà ra và có gì thú vị?

Đăng ngày: 13/11/2026
Kho báu lộ ra sau cơn mưa lớn, người dân ùn ùn đi thu nhặt

Kho báu lộ ra sau cơn mưa lớn, người dân ùn ùn đi thu nhặt

Những trận cháy rừng dữ dội trong những năm gần đây cũng làm đất tơi xốp, giúp đẩy xuống hạ lưu thứ mà một số người ở đây gọi là vàng của mưa lũ.

Đăng ngày: 11/11/2026
Thanh kiếm treo dưới cây cầu cổ, vì sao hơn 170 năm không ai dám lấy cắp?

Thanh kiếm treo dưới cây cầu cổ, vì sao hơn 170 năm không ai dám lấy cắp?

Hơn 170 năm qua, vẫn chưa có ai cả gan dám lấy cắp thanh kiếm được treo dưới cây cầu cổ này. Đâu là nguyên nhân?

Đăng ngày: 11/11/2026
Dự đoán năm 2024 của nhà tiên tri Vanga gây lo lắng

Dự đoán năm 2024 của nhà tiên tri Vanga gây lo lắng

Nhà huyền môn người Bulgaria đã trở nên nổi tiếng nhờ được cho là đã dự đoán chính xác rất nhiều sự kiện lớn xảy ra trên thế giới.

Đăng ngày: 11/11/2026
Top 10 sự thật kỳ lạ nhưng thú vị về tâm lý con người mà bạn chắc chắn chưa từng nghe qua

Top 10 sự thật kỳ lạ nhưng thú vị về tâm lý con người mà bạn chắc chắn chưa từng nghe qua

Bạn có biết rằng một người càng thông minh thì càng có ít bạn bè hay 80% suy nghĩ của chúng ta là tiêu cực không?

Đăng ngày: 09/11/2026
Thế giới song trùng: Khi 2 vận động viên mang cùng tên họ, cùng gương mặt nhưng kết quả ADN lại gây sốc

Thế giới song trùng: Khi 2 vận động viên mang cùng tên họ, cùng gương mặt nhưng kết quả ADN lại gây sốc

Đối với những trường hợp song trùng, những người giống nhau về vẻ ngoài có thể được gặp phải trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, cũng có trường hợp song trùng khác khó có thể lý giải.

Đăng ngày: 09/11/2026
Không phải Everest, đây mới là ngọn núi trên Trái đất gần với các vì sao nhất

Không phải Everest, đây mới là ngọn núi trên Trái đất gần với các vì sao nhất

Ngọn núi này là điểm gần nhất trên Trái Đất với các vì sao. Và nó không phải là đỉnh Everest nổi danh.

Đăng ngày: 09/11/2026
Khoa Học News