Nhật Bản dịch chuyển 4 mét, trái đất quay nhanh hơn

Nhiều vùng duyên hải của Nhật Bản đã dịch chuyển tới 4 m về phía đông, phần lớn bờ biển lún xuống vài chục cm; trục trái đất dịch chuyển; hành tinh đang quay nhanh hơn... các nhà khoa học nhận định sau trận động đất mạnh 9 độ richte hôm 11/3.

Người phụ nữ quay về ngôi nhà bị sóng thần phá hủy tại thành phố Minamisanriku

Mạng lưới Geonet – gồm khoảng 1.200 trạm định vị toàn cầu trên toàn thế giới do Viện Khảo sát địa chất Nhật Bản quản lý – thông báo bờ biển Nhật Bản dịch chuyển mạnh bởi cơn địa chấn 9 độ Richter, BBC đưa tin.

"Chúng tôi nhận thấy một trạm định vị toàn cầu xê dịch tới 2,4 m", CNN dẫn lời Kenneth Hudnut, một nhà địa vật lý của Cục Địa chất Mỹ.

Dữ liệu của Viện Khảo sát địa chất Nhật Bản cho thấy nhiều khu vực thuộc bờ biển Nhật Bản xê dịch khỏi vị trí ban đầu tới 4 m.

Nằm trên “Vành đai lửa Thái Bình Dương”, Nhật Bản thường xuyên hứng chịu những trận động đất và hoạt động phun trào của núi lửa. Mảng địa tầng Thái Bình Dương - gồm toàn đá và nằm dưới đáy Thái Bình Dương - đang “chui” xuống phía dưới Nhật Bản trong quá trình dịch chuyển về phía tây.

Nhật Bản nằm trên mảng kiến tạo Bắc Mỹ (màu trắng phía trái). Mảng này bị đẩy về
phía đông sau khi mảng Thái Bình dương chui xuống phía tây. Đồ họa: Cục Địa chất Mỹ.

Brian Baptie, một chuyên gia thuộc Cục Địa chất Anh, giải thích rằng, trận động đất hôm 11/3 xảy ra ở đường đứt gãy giữa mảng địa tầng Thái Bình Dương và mảng địa tầng Bắc Mỹ. Mảng địa tầng Thái Bình Dương xô mảng địa tầng Bắc Mỹ lên phía trên, giải phóng năng lượng khổng lồ vào nước ở phía trên khiến nước trồi lên. Năng lượng lan tỏa từ tâm chấn của động đất ra mọi phía, tạo nên sóng thần.

“Mảng địa tầng Thái Bình Dương dịch chuyển tối đa 20 m về phía tây, nhưng mức độ dịch chuyển trong đường đứt gãy không giống nhau. Điều đó không có nghĩa là toàn bộ đất nước Nhật Bản dịch chuyển, bởi càng xa đường đứt gãy thì mức độ xê dịch càng giảm”, tiến sĩ Musson nói.

Đất nứt toác vì địa chấn tại thành phố Chiba, Nhật Bản hôm 11/3.

Tiến sĩ Roger Mussson, một chuyên gia của Cục Địa chất Anh, tính toán rằng, cơn địa chấn đó khiến trục trái đất dịch chuyển khoảng 16,5 cm, khiến trái đất quay nhanh hơn. Hậu quả là ngày trên trái đất ngắn hơn 1,8 phần triệu giây so với trước.

Viện Địa chất và Núi lửa quốc gia Italy nói trục địa cầu dịch chuyển khoảng 10 cm bởi cơn địa chấn tại Nhật Bản.

Cục Khí tượng Nhật Bản tuyên bố trận động đất hôm 11/3 có cường độ 9 độ Richter, chứ không phải 8,9 độ Richter như thông báo ban đầu.

Sau động đất, Hudnut nói với MSNBC rằng nhiều dạng thông tin bản đồ, như hướng lái xe hay vị trí bất động sản, dọc theo bờ biển phía đông của Nhật Bản sẽ phải được thay đổi.

“Đối với các tàu biển, các hải đồ cũng phải được vẽ lại bởi độ sâu tại các vùng biển đã thay đổi. Phần lớn bờ biển Nhật Bản lún xuống vài chục cm”, ông nói.