Khoa Học News

Những cách sử dụng uranium kỳ lạ trong lịch sử

Ngoài sử dụng cho lò phản ứng hạt nhân và chế tạo vũ khí, uranium còn có những ứng dụng kỳ lạ từ răng giả tới điều trị bệnh.

Ở Mỹ vào cuối thập niên 1880, công ty thủy tinh La Belle phát triển loại kính mang tên Ngà voi hoặc Kem trứng bằng cách tăng tỷ lệ uranium oxit, giúp tạo hiệu ứng mờ đục hơn. Hóa chất nhạy nhiệt như vàng được thêm vào hỗn hợp, sau đó nung lại trong quá trình sản xuất, dẫn tới hiệu ứng chuyển màu từ vàng trong suốt tới trắng sữa ở rìa. Dù có nhiều tông màu, hiệu ứng vàng - xanh lá cây trở thành lựa chọn phổ biến nhất ở người mua. Nhiều công ty khác cũng sử dụng uranium để tạo màu kính vào thời kỳ này. Các nhà sản xuất cạnh tranh với nhau để tạo ra màu sắc và hiệu ứng chuyển màu mới.


Uranium tạo ra ánh huỳnh quang ở đồ thủy tinh dưới đèn tia cực tím. (Ảnh: James L. Amos).

Tuy nhiên, một trong những cách sử dụng uranium kỳ lạ nhất được ghi nhận vào năm 1847, khi tạp chí Scientific American đưa tin uranium, cùng với platin, titan và cobalt, có thể ứng dụng như chất tạo màu cho răng giả làm từ tràng thạch và thạch anh. Bằng cách thêm uranium vào ở bước cuối cùng trong quá trình sản xuất thủy tinh, ngay trước khi nung, răng giả sẽ có ánh vàng cam. Đây là hiệu ứng được yêu thích dù trong lịch sử, răng giả thường được làm với ngà voi, vàng, bạc, xà cừ và phủ đồng. Mãi tới cuối thế kỷ 19, loại răng này mới bị thay thế với sự ra đời của răng sứ trông tự nhiên và thật hơn.

Uranium oxit, cùng với một lượng nhỏ hợp chất kim loại khác, cũng được coi là thuốc chữa bệnh quan trọng. Giả thuyết đó có lịch sử lâu dài từ thời Paracelsus, một bác sĩ, nhà thực vật học và giả kim thuật người Đức gốc Thụy Sĩ chuyên sử dụng khoáng chất độc và kim loại để trị bệnh. Được xem như cha đẻ của ngành độc học, Paracelsus cho rằng, sức khỏe tốt là sự tổng hòa của 4 "chất dịch cơ bản" trong cơ thể người gồm máu, đờm, nước mắt và mật. Nếu chúng mất cân bằng, con người sẽ mắc bệnh. Ở thế kỷ 16, Paracelsus cho rằng cách điều trị là lấy độc trị độc, chỉ cần kiểm soát liều lượng thích hợp và ngăn chặn tác động có hại.

Một số nhà nghiên cứu cho biết họ có thể sử dụng uranium để tạo ra triệu chứng cụ thể, do đó nó có thể hữu ích trong điều trị bệnh. Ví dụ, bệnh viêm thận là biến chứng nghiêm trọng của bệnh đái tháo đường, nhà nghiên cứu C. Le Conte quan sát thấy "đường trong nước tiểu của chó bị đầu độc bởi lượng nhỏ uranium nitrate".

Samuel West, một bác sĩ ở bệnh viện St Bartholomew tại London, củng cố tiềm năng sử dụng uranium để điều trị bệnh thận khi công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng với uranium trên tạp chí British Medical Journal năm 1895 và 1896. West cho 8 bệnh nhân uống muối uranium hòa vào nước sau khi ăn. Ban đầu, ông cho họ dùng 1 - 2 hạt muối, sau đó tăng dần cho tới khi họ tiêu thụ 20 hạt 2 - 3 lần một ngày. West nhận thấy glycosuria, glucose trong nước tiểu, biến mất, nhiều bệnh nhân có sự cải thiện về triệu chứng. Tuy nhiên, một số bệnh nhân trong thử nghiệm gặp vấn đề dạ dày - ruột. Khi ngừng điều trị, những tác động của bệnh lập tức quay trở lại.

Dù không thể kết luận chắc chắn kết quả của những thử nghiệm như vậy, uranium tiếp tục được sử dụng trong y học cho nhiều loại bệnh đa dạng.

TIN CŨ HƠN
Hình ảnh phản chiếu giữa hai tấm gương đối diện nhau có kéo dài vô hạn?

Hình ảnh phản chiếu giữa hai tấm gương đối diện nhau có kéo dài vô hạn?

Hiệu ứng Infinity Mirror xảy ra khi hai tấm gương đặt đối diện nhau, trong đó hình ảnh vật thể được phản chiếu nhiều lần, tạo ra ảo ảnh về vô số bản sao kéo dài vô hạn về phía xa.

Đăng ngày: 22/06/2026
Pin mặt trời khiến giá điện âm ở California

Pin mặt trời khiến giá điện âm ở California

Khi giá điện âm do sản xuất năng lượng mặt trời trên mái nhà tăng vọt, chính quyền bang California đang loay hoay tìm cách giải quyết lượng điện dư thừa.

Đăng ngày: 22/06/2026
Cuộc đời đầy bất hạnh của người phụ nữ xấu xí nhất thế giới

Cuộc đời đầy bất hạnh của người phụ nữ xấu xí nhất thế giới

Người lai phi thường", "mụ đàn bà gấu", "người phụ nữ xấu xí nhất thế giới"... là những biệt danh người ta gán cho người phụ nữ này.

Đăng ngày: 22/06/2026
Những sự trùng hợp nhất thế giới cho đến giờ vẫn chưa có lời giải đáp

Những sự trùng hợp nhất thế giới cho đến giờ vẫn chưa có lời giải đáp

Cuộc sống đôi khi khiến chúng ta phải ngạc nhiên với những điều kỳ lạ mà không thể giải thích một cách đơn giản bằng lý thuyết được.

Đăng ngày: 22/06/2026
Giải mã bí ẩn truyền thuyết quái vật aswang khát máu

Giải mã bí ẩn truyền thuyết quái vật aswang khát máu

Các câu chuyện dân gian lưu truyền hàng thế kỷ nay ở Philippines kể rằng quái vật aswang hội tụ những điểm đáng sợ nhất của ma cà rồng, quái thú và phù thủy.

Đăng ngày: 21/06/2026
Dự báo tương lai Trái đất năm 2050 khiến con người rùng mình

Dự báo tương lai Trái đất năm 2050 khiến con người rùng mình

Dân cư đô thị tăng gấp 3 lần, 1/2 dân số thế giới không có nước để dùng, hàng triệu người chết đói... là những vấn đề nan giải mà Trái đất có thể sẽ phải đối diện trong 4 thập kỷ tới.

Đăng ngày: 21/06/2026
Những đặc điểm quái gở cho biết bạn là người có IQ cao

Những đặc điểm quái gở cho biết bạn là người có IQ cao

Các nghiên cứu khoa học trong nhiều năm đã tìm ra đặc tính rất "cổ quái" chỉ có ở những người thông minh…

Đăng ngày: 21/06/2026
Khoa Học News