Khoa Học News

Những cách sử dụng uranium kỳ lạ trong lịch sử

Ngoài sử dụng cho lò phản ứng hạt nhân và chế tạo vũ khí, uranium còn có những ứng dụng kỳ lạ từ răng giả tới điều trị bệnh.

Ở Mỹ vào cuối thập niên 1880, công ty thủy tinh La Belle phát triển loại kính mang tên Ngà voi hoặc Kem trứng bằng cách tăng tỷ lệ uranium oxit, giúp tạo hiệu ứng mờ đục hơn. Hóa chất nhạy nhiệt như vàng được thêm vào hỗn hợp, sau đó nung lại trong quá trình sản xuất, dẫn tới hiệu ứng chuyển màu từ vàng trong suốt tới trắng sữa ở rìa. Dù có nhiều tông màu, hiệu ứng vàng - xanh lá cây trở thành lựa chọn phổ biến nhất ở người mua. Nhiều công ty khác cũng sử dụng uranium để tạo màu kính vào thời kỳ này. Các nhà sản xuất cạnh tranh với nhau để tạo ra màu sắc và hiệu ứng chuyển màu mới.


Uranium tạo ra ánh huỳnh quang ở đồ thủy tinh dưới đèn tia cực tím. (Ảnh: James L. Amos).

Tuy nhiên, một trong những cách sử dụng uranium kỳ lạ nhất được ghi nhận vào năm 1847, khi tạp chí Scientific American đưa tin uranium, cùng với platin, titan và cobalt, có thể ứng dụng như chất tạo màu cho răng giả làm từ tràng thạch và thạch anh. Bằng cách thêm uranium vào ở bước cuối cùng trong quá trình sản xuất thủy tinh, ngay trước khi nung, răng giả sẽ có ánh vàng cam. Đây là hiệu ứng được yêu thích dù trong lịch sử, răng giả thường được làm với ngà voi, vàng, bạc, xà cừ và phủ đồng. Mãi tới cuối thế kỷ 19, loại răng này mới bị thay thế với sự ra đời của răng sứ trông tự nhiên và thật hơn.

Uranium oxit, cùng với một lượng nhỏ hợp chất kim loại khác, cũng được coi là thuốc chữa bệnh quan trọng. Giả thuyết đó có lịch sử lâu dài từ thời Paracelsus, một bác sĩ, nhà thực vật học và giả kim thuật người Đức gốc Thụy Sĩ chuyên sử dụng khoáng chất độc và kim loại để trị bệnh. Được xem như cha đẻ của ngành độc học, Paracelsus cho rằng, sức khỏe tốt là sự tổng hòa của 4 "chất dịch cơ bản" trong cơ thể người gồm máu, đờm, nước mắt và mật. Nếu chúng mất cân bằng, con người sẽ mắc bệnh. Ở thế kỷ 16, Paracelsus cho rằng cách điều trị là lấy độc trị độc, chỉ cần kiểm soát liều lượng thích hợp và ngăn chặn tác động có hại.

Một số nhà nghiên cứu cho biết họ có thể sử dụng uranium để tạo ra triệu chứng cụ thể, do đó nó có thể hữu ích trong điều trị bệnh. Ví dụ, bệnh viêm thận là biến chứng nghiêm trọng của bệnh đái tháo đường, nhà nghiên cứu C. Le Conte quan sát thấy "đường trong nước tiểu của chó bị đầu độc bởi lượng nhỏ uranium nitrate".

Samuel West, một bác sĩ ở bệnh viện St Bartholomew tại London, củng cố tiềm năng sử dụng uranium để điều trị bệnh thận khi công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng với uranium trên tạp chí British Medical Journal năm 1895 và 1896. West cho 8 bệnh nhân uống muối uranium hòa vào nước sau khi ăn. Ban đầu, ông cho họ dùng 1 - 2 hạt muối, sau đó tăng dần cho tới khi họ tiêu thụ 20 hạt 2 - 3 lần một ngày. West nhận thấy glycosuria, glucose trong nước tiểu, biến mất, nhiều bệnh nhân có sự cải thiện về triệu chứng. Tuy nhiên, một số bệnh nhân trong thử nghiệm gặp vấn đề dạ dày - ruột. Khi ngừng điều trị, những tác động của bệnh lập tức quay trở lại.

Dù không thể kết luận chắc chắn kết quả của những thử nghiệm như vậy, uranium tiếp tục được sử dụng trong y học cho nhiều loại bệnh đa dạng.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Cuối cùng thì các nhà khoa học đã có thể giải mã cơ chế lão hóa của pin lithium-ion

Cuối cùng thì các nhà khoa học đã có thể giải mã cơ chế lão hóa của pin lithium-ion

Pin lithium-ion là một trong những công nghệ lưu trữ năng lượng phổ biến nhất hiện nay, nhưng theo thời gian, khả năng lưu trữ năng lượng của những khối pin này sẽ giảm dần

Đăng ngày: 28/09/2026
Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại

Được mô tả trong các văn bản xưa như là “Lời của thần linh”, các biểu tượng này được sử dụng thường xuyên trong các lễ nghi tôn giáo và phép thuật ở Ai Cập.

Đăng ngày: 27/09/2026
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới

Hranice Abyss ở Cộng hòa Séc từng được biết đến là hang động nước ngọt sâu nhất trên hành tinh. Mới đây các nhà nghiên cứu mới cho biết đã xác định được độ sâu mới của hang động này.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khối vàng tự nhiên với dáng hình kỳ lạ quý hiếm nhất thế giới, các nhà khoa học không thể định giá được

Khối vàng tự nhiên với dáng hình kỳ lạ quý hiếm nhất thế giới, các nhà khoa học không thể định giá được

Khối vàng cứng cáp giống như cái cây chia thành ba tua cuốn trông vô cùng kỳ lạ, quý hiếm mà các nhà khoa học không thể định giá nổi.

Đăng ngày: 27/09/2026
Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới

Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Châu Á khác cũng tổ chức Tết Trung thu vào ngày 15/8 âm lịch.

Đăng ngày: 27/09/2026
Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!

Việc phát hiện một loại chất protein đặc biệt đã giúp các nhà khoa học trả lời cho câu hỏi chưa tìm được lời đáp trong suốt hàng ngàn năm qua.

Đăng ngày: 27/09/2026
Khoa Học News