Khoa Học News

Những cuốn sách chứa chất độc thực thụ đã được chứng minh và thậm chí có mặt phổ biến trên toàn thế giới

Nhiều chuyên gia đã phát động chiến dịch tìm kiếm và thu hồi những cuốn sách nguy hiểm này.

Những cuốn sách có thể giết người nghe giống như một câu chuyện viễn tưởng hoặc ma quỷ, nhưng thực sự có một số cuốn sách nằm rải rác trên khắp thế giới có chất độc. Chúng từng gây ra nhiều cái chết kỳ bí cho người đọc hàng trăm năm trước và thậm chí vẫn còn đang tồn tại trong các thư viện cũ ngày nay. Mãi đến khi khoa học hiện đại phát triển, bí mật về “cuốn sách chết người” này mới được bật mí.

Những cuốn sách độc hại này từng được sản xuất hàng loạt vào thế kỷ 19 và có thể thuộc mọi lĩnh vực. Điểm “chết người” của chúng không phải trong nội dung mà là ở bìa sách. Chúng được đóng bìa trong loại vải được nhuộm bằng chất màu xanh ngọc lục bảo có tẩm thạch tín. Thời bấy giờ, người xưa chưa hiểu hết về sự nguy hiểm của chất thạch tín này trong chất nhuộm và vô tình tạo ra cả một loạt vụ đột tử bí ẩn.


Điểm “chết người” của những cuốn sách này là ở bìa sách. (Ảnh minh họa).

Thực chất, loại chất độc màu xanh lá cây này còn được sử dụng để nhuộm mọi thứ từ hoa giả, trang phục chứ không chỉ là bìa sách. Sau khi vải bọc sách trở thành vật liệu thay thế phổ biến và giá cả phải chăng hơn so với da, người ta rất chuộng dùng vải làm bìa. Màu xanh ngọc lục bảo sang trọng nhưng chứa bí mật khó lường này các nhà xuất bản yêu thích.

Chất màu độc hại này được phát triển thương mại lần đầu vào năm 1814 bởi Công ty Thuốc nhuộm và Chì Trắng Wilhelm ở Schweinfurt, Đức. Nó được sử dụng ở mọi nơi, từ quần áo, giấy dán tường cho đến hoa giả và sơn. Nếu nói rằng nước Anh thời Victoria được tắm trong màu xanh ngọc lục bảo là còn nói nhẹ. Đến năm 1860 chỉ riêng trong nước đã có hơn 700 tấn bột màu xanh lục bảo được sản xuất.


Để làm chất nhuộm màu xanh ngọc lục bảo cần dùng đến thạch tín độc hại.

Độc tính của asen đã được biết đến vào thời điểm đó, nhưng màu sắc rực rỡ vẫn được ưa chuộng và sản xuất tràn lan vì rẻ tiền. Giấy dán tường thải ra bụi màu xanh lá cây độc hại bao phủ thực phẩm và sàn nhà, cũng như quần áo có chứa chất gây kích ứng da đã gây nhiễm độc cho người mặc. Bất chấp những rủi ro, màu xanh ngọc lục bảo đã ăn sâu vào đời sống thời Victoria, trở thành một màu sắc đáng chết theo đúng nghĩa đen. Bất chấp tính độc hại của nó, màu sắc này chưa bao giờ bị cấm sản xuất. Nó chỉ biến mất vào thế kỷ 20 vì lý do đơn giản là hết hợp thời.

Nỗ lực thu hồi những cuốn sách độc hại về nghĩa đen

Có một điều nguy hiểm là những cuốn sách cổ bìa xanh lá này vẫn được lưu hành rộng rãi và còn tồn tại rải rác cho đến ngày nay. Melissa Tedone, trưởng phòng thí nghiệm bảo tồn tài liệu thư viện tại Bảo tàng Winterthur ở Delaware (Mỹ) đã phát động một chiến dịch có tên là Dự án sách độc nhằm xác định vị trí và lập danh mục các tập sách độc hại này.

Cho đến nay, nhóm đã phát hiện hơn 150 cuốn sách thế kỷ 19 có màu xanh ngọc lục bảo. 90 trong số chúng được phủ bằng bìa vải màu xanh lá cây sống động, và số còn lại có chất màu tích hợp trên nhãn giấy hoặc các chi tiết trang trí. Tedone thậm chí còn tìm thấy một cuốn sách màu xanh ngọc lục bảo được giảm giá tại một hiệu sách địa phương mà cô đã mua.


Các cuốn sách cũ từ thế kỷ 19 có bìa vải màu xanh được kêu gọi thu hồi.

Mặc dù sau thời gian dài, những cuốn sách độc hại này có thể chỉ gây ra tác hại nhỏ trừ khi ai đó quyết định đọc ngấu nghiến một cuốn sách gần 200 năm tuổi trong nhiều giờ, nhưng những cuốn sách “chết người” này không phải hoàn toàn không có rủi ro. Những người thường xuyên sử dụng chúng, chẳng hạn như thủ thư hoặc nhà nghiên cứu, có thể vô tình hít phải hoặc nuốt phải các hạt có chứa asen trong thạch tín, khiến họ cảm thấy hôn mê, choáng váng hoặc bị tiêu chảy và co thắt dạ dày. Đối với da, asen có thể gây kích ứng và tổn thương. Các trường hợp ngộ độc asen nghiêm trọng có thể dẫn đến suy tim, bệnh phổi, rối loạn chức năng thần kinh và trong những tình huống nghiêm trọng có thể tử vong.

Vậy những cuốn sách xanh độc hại này phổ biến đến mức nào? Tedone nói: “Hơi khó dự đoán vì dữ liệu của chúng tôi vẫn còn nhỏ, nhưng tôi tin có thể có hàng nghìn cuốn sách như vậy trên khắp thế giới. Bất kỳ thư viện nào sưu tầm sách cũ từ giữa thế kỷ 19 đều có thể có ít nhất 1 hoặc 2 cuốn như vậy”.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những điều bạn chưa biết về kinh tuyến và vĩ tuyến

Những điều bạn chưa biết về kinh tuyến và vĩ tuyến

Dưới đây là những khái niệm cơ bản và dễ hiểu nhất về kinh tuyến và vĩ tuyến, cũng như cách xác định kinh tuyến và vĩ tuyến trên bản đồ, mời các bạn cùng xem.

Đăng ngày: 05/11/2026
Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Nơi thi thể không phân hủy do quá lạnh ở Na Uy

Longyearbyen là một thị trấn với 2.000 cư dân chủ yếu sống dựa vào khai thác than đá ở quần đảo Svalbard xa xôi của Na Uy, theo Sun.

Đăng ngày: 04/11/2026
Môi trường làm việc này khắc nghiệt hơn cả trên trạm vũ trụ, con người chỉ có thể ở tối đa 90 ngày

Môi trường làm việc này khắc nghiệt hơn cả trên trạm vũ trụ, con người chỉ có thể ở tối đa 90 ngày

Liệu bạn sẽ muốn sống trong một ngôi nhà chật chội, nơi thường xuyên có nhiệt độ 38 độ C và mức oxy chỉ là 18% trong bao lâu?

Đăng ngày: 04/11/2026
Khoa học giải thích tại sao bạn lại nhìn thấy... ma!

Khoa học giải thích tại sao bạn lại nhìn thấy... ma!

Theo Sciencing, cả ma, yêu tinh và ma cà rồng đều không thực sự tồn tại. Vì vậy, việc bạn nhìn thấy ma có thể chỉ là do quá sợ hãi.

Đăng ngày: 04/11/2026
Tìm hiểu về lễ hội Halloween

Tìm hiểu về lễ hội Halloween

Ngày lễ Halloweem xuất phát từ một nghi lễ ở các nước phương Tây, vào ngày 31 tháng 10 hàng năm, ngay đêm trước lễ các thánh Nam Nữ.

Đăng ngày: 03/11/2026
Những biểu tượng bí ẩn và đáng sợ trong ngày Halloween huyền bí

Những biểu tượng bí ẩn và đáng sợ trong ngày Halloween huyền bí

Halloween được cho là có cách đây khoảng 2.000 năm và gắn liền với ngày lễ hội này là những biểu tượng đáng sợ như mèo đen, dơi, phù thủy, đèn lồng, bí ngô, vạc đựng linh hồn...

Đăng ngày: 03/11/2026
Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây

Những đêm hội ma quỷ "quậy tưng bừng" từ Đông sang Tây

Bên cạnh Halloween, vẫn còn rất nhiều lễ hội ma quỷ khác diễn ra ở khắp nơi trên thế giới. Cùng tìm hiểu một vài những lễ hội ma quỷ nổi tiếng trên toàn thế giới dưới đây.

Đăng ngày: 03/11/2026
Khoa Học News