Nước sạch phải là một yếu tố của nhân quyền

Ban biên tập Tạp chí PLoS Medicine vừa có một bài viết rất được các chính trị gia và các nhà xã hội học chú ý như một vấn đề toàn cầu, nói về việc tạo điều kiện cho mỗi người phải được quyền hưởng thụ nước sạch, quyền này quan trọng không kém các quyền khác và cần đưa vào luật như một yếu tố của nhân quyền.

Nước, một thành phần cần thiết nhất cho cuộc sống, hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, 1,2 tỉ người trên thế giới không được sử dụng nước sạch, 2,6 tỉ người thiếu nước do các cơ sở dịch vụ cung cấp và số này đang gia tăng. LHQ ước tính có 2,6 tỉ người tại 48 quốc gia sẽ sống trong điều kiện căng thẳng và khan hiếm nước vào năm 2025.

Có 3 lý do để cần phải tuyên bố nước sạch là một yếu tố của quyền con người.

Trước hết, nếu được cung cấp nước sạch sẽ giảm được gánh nặng của các bệnh truyền nhiễm do nước làm lan truyền trên toàn cầu. Mỗi năm hàng triệu người bị bệnh do nguồn nước như tiêu chảy, gây ra cái chết của 1,8 triệu người hàng năm, trong đó nhiều trẻ em dưới 5 tuổi.

Thứ hai, việc tư nhân hoá nguồn nước, điều đang xảy ra ở Bolivia, Ghana và một số nước khác nữa – đã tỏ ra rất bất công với người nghèo, tầng lớp đông đảo nhất trong nước đang phải chịu đựng tình trạng không được cung cấp nước sạch. Maude Barlow, cố vấn cao cấp về vấn đề nước trên thế giới của Tổng Thư ký LHQ đã nói “giá nước cao, bị cắt giảm thường xuyên, hạn chế các dịch vụ, vi phạm hợp đồng và gây ô nhiễm là hậu quả của đạo luật cho phép tư nhân hoá nguồn nước”.

Thứ ba, do sự khan hiếm nguồn nước trên toàn cầu, gây ra do biến đổi khí hậu, ô nhiễm và sự tăng dân số chứng tỏ rằng không nước nào “miễn dịch” được trước cuộc khủng hoảng về nước. Chính Hoa Kỳ đang phải đối mặt với sự khan hiếm nước lớn nhất tới nay trong lịch sử của mình và Australia đang hứng chịu một nạn khô hạn do thiếu nước nghiêm trọng tại lưu vực sông Murray-Darling, vùng lương thực chủ yếu của đất nước.

Chính khuôn khổ của nhân quyền mới đưa ra được các quy định được toàn thế giới công nhận về quyền các cá nhân được hưởng thụ về nước - nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng bậc nhất của nhân loại - để từ đó phối hợp hành động và điều chỉnh hướng sử dụng các quỹ chung, bảo đảm các tiêu chuẩn về quyền hợp pháp được sử dụng nước và những cơ chế chịu trách nhiệm của các chính phủ trong việc điều hành nhằm tạo ra nguồn nước an toàn, và đến với từng người.