Phát hiện bất ngờ: Các nguyên tử sắt "chạy loạn" trong lõi rắn Trái đất

Các nhà vật lý tiến gần hơn đến việc giải đáp một trong những bí ẩn lớn nhất của địa vật lý: Trái đất cung cấp năng lượng cho từ trường của nó bằng cách nào?

Sâu khoảng 2.900km bên dưới lớp vỏ Trái đất là một lõi hình cầu được hình thành chủ yếu từ sắt và niken.

Lõi siêu nóng, dao động từ khoảng 4.427⁰C - 5.982⁰C và gồm hai phần: lõi ngoài lỏng và lõi bên trong đặc, cứng chắc.


Một minh họa về lõi bên trong rắn chắc, dày đặc của Trái đất - (Ảnh: NEWSWEEK).

Lõi ngoài lỏng với các kim loại chuyển động xoáy tạo ra từ trường của Trái đất. Nhưng vai trò của lõi rắn bên trong cho đến nay vẫn còn là một bí ẩn.

Lõi Trái đất chịu áp suất cực lớn, vì vậy trước đây các nhà khoa học luôn cho rằng các nguyên tử sắt bị giới hạn ở vị trí của chúng và không có nhiều khoảng trống để chúng di chuyển.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu của Đại học Texas ở Austin (Mỹ) và các cộng tác viên tại Đại học Tứ Xuyên và Nam Kinh (Trung Quốc) vừa khám phá ra điều ngược lại.

Bằng cách tái tạo mô hình thu nhỏ của lõi bên trong Trái đất ở phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu có thể dự đoán tính chất và chuyển động của các nguyên tử sắt này. Và họ phát hiện một hiện tượng rất bất thường: thay vì đứng yên trong mạng tinh thể rắn của chúng, các nguyên tử sắt lại chuyển động rất nhanh.

Ông Jung Fu Lin - giáo sư Trường khoa học địa chất Jackson của Đại học Texas, một trong những tác giả nghiên cứu - nói với tờ Newsweek: “Các nguyên tử sắt lắc lư nhanh đến mức chúng di chuyển sang vị trí khác chỉ trong tích tắc trong khi vẫn giữ được cấu trúc lục giác".

Chuyển động này trong vật lý gọi là "collective motion", tạm dịch "chuyển động tập thể", khác với các dao động nguyên tử riêng lẻ điển hình trong chất rắn.

Nhóm nghiên cứu đã so sánh kết quả của mô hình với các nghiên cứu sóng địa chấn ở lõi bên trong Trái đất. Họ cũng tiến hành các thí nghiệm sóng xung kích trong phòng thí nghiệm để đo vận tốc của các nguyên tử sắt ở áp suất và nhiệt độ cực cao, nơi dự đoán sẽ xảy ra "chuyển động tập thể".

"Tất cả những điều này càng khẳng định thêm dự đoán về sự xuất hiện của 'chuyển động tập thể' trong trái tim sắt của Trái đất", ông Lin nhấn mạnh.

Theo nhóm nghiên cứu, chính sự chuyển động của các nguyên tử sắt đã cung cấp năng lượng cho từ trường Trái đất. Từ trường này đóng vai trò như một lá chắn bao quanh hành tinh, làm chệch hướng bức xạ cực mạnh từ các cơn bão Mặt trời.

TIN CŨ HƠN
Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Trong Phật giáo thường nói sau khi con người chết, nếu không siêu xuất thành thần, thì nói chung, sẽ trở thành vong linh. Bây giờ khi chúng ta nhắc đến siêu độ vong linh, thì trước tiên chúng ta phải

Đăng ngày: 18/03/2026
Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Lịch sử ngành hàng không thế giới cũng đã từng đau xót chứng kiến những tai nạn máy bay thảm thương không kém, cùng điểm lại những vụ tai nạn máy bay dân sự kinh hoàng nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 18/03/2026
Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Bầu khí quyển đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ, duy trì sự sống cho chúng ta và toàn bộ các sinh vật trên thế giới. Nếu nó mất đi, hậu quả sẽ vô cùng khủng khiếp.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những liệu pháp phản khoa học nhất trong lịch sử nhân loại

Những liệu pháp phản khoa học nhất trong lịch sử nhân loại

Trong quá khứ, từng có những liệu pháp vô cùng phản khoa học, nhưng vẫn được sử dụng rộng rãi với sự tin tưởng của người dân và các bác sĩ.

Đăng ngày: 17/03/2026
Người đàn ông mắc kẹt trong đám mây suốt 40 phút

Người đàn ông mắc kẹt trong đám mây suốt 40 phút

Trung tá William Rankin là một trong hai người từng rơi xuyên qua đám mây giông và sống sót để kể lại tai nạn hy hữu này.

Đăng ngày: 16/03/2026
Không gắn kim cương hay đá quý, chiếc đồng hồ này vẫn có giá gần 6 tỷ đồng, ghi danh Guinness vì kỷ lục độc đáo

Không gắn kim cương hay đá quý, chiếc đồng hồ này vẫn có giá gần 6 tỷ đồng, ghi danh Guinness vì kỷ lục độc đáo

Chủ thương hiệu tạo nên chiếc đồng hồ này đã mất 20 năm để tìm mỗi "mảnh ghép" cần thiết, được kỳ công thu thập từ châu Á, châu Phi cho đến Nam Mỹ.

Đăng ngày: 16/03/2026
Người máy chơi cờ: Một cú lừa hoàn hảo!

Người máy chơi cờ: Một cú lừa hoàn hảo!

Dù sự thật về người máy chơi cờ Turk đã được phơi bày nhưng vẫn không hề làm suy giảm niềm đam mê của số đông khán giả.

Đăng ngày: 16/03/2026
Khoa Học News