Phát hiện bí quyết nấu ăn của người Maya từ chiếc nhà tiêu

Người Maya đã phát minh ra một quy trình nấu ăn có thể tăng các đặc tính dinh dưỡng của ngô lên gấp mười lần, điều này được các chuyên gia phát hiện khi phân tích nhà tiêu ở Guatemala.

Những thứ này được phát hiện tại địa điểm San Bartolo, Cộng hòa Guatemala chúng có niên đại từ thời kỳ cổ điển, khoảng thế kỷ 8 và 9 trước Công nguyên.


Kim tự tháp của người Maya. (Ảnh: Futura Sciences).

Đây là bằng chứng lâu đời nhất về sự tồn tại của nhà vệ sinh của người Maya trên thế giới. Các nhà khảo cổ lần đầu tiên phát hiện ra trứng sán dây ở đó, cho thấy rằng những người Maya đã bị nhiễm bệnh tiêu chảy và suy nhược cơ thể.

Cùng với đó, họ cũng phát hiện ra "vòi rửa" của các nhà tiêu được dội bằng nước vôi. Điều đặc biệt hấp dẫn là dung dịch kiềm này còn được người Maya sử dụng cho quá trình nixtamal hóa (làm mềm ngô) hay tẩy các chất cặn bã được trong nhà vệ sinh.

Nixtamal hóa là nền tảng của ẩm thực Mesoamerican thời cổ đại, họ dùng vôi để xử lý ngô giúp loại hạt này mềm hơn. Quá trình này bao gồm ngâm và nấu hạt ngô trong dung dịch có độ pH cơ bản, được sử dụng để làm mềm vỏ hạt.


 Lịch Tzolk'in là loại lịch thiêng, lịch bói của người Maya cổ đại. (Ảnh: Jedisjeux).

Sự biến đổi các tính chất vật lý này, ngày nay vẫn còn được thực hiện để chế biến món súp làm từ hạt ngô hay nghiền chúng thành bột nhão cho bánh ngô và tamales.

Cách làm này làm tăng gấp 10 lần khả năng giữ lại tối đa các chất dinh dưỡng như canxi và vitamin B3 từ ngô và niên đại của quá trình ngàn năm này từ Trung Mỹ giúp người ta có thể hiểu được một trong những truyền thống ẩm thực lâu đời nhất của các nền văn minh tiền Tây Ban Nha ở lục địa này.

Nghiên cứu về nhà tiêu của người Maya gần đây đã công bố trên Tạp chí Khoa học Khảo cổ học.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện dấu vết

Phát hiện dấu vết "loài người ma" tuyệt chủng ở dãy Trường Sơn?

Một báu vật của ngành cổ nhân loại học đã được tìm thấy ở hang Tam Ngũ Hào 2, nằm ở mặt phía Lào của dãy Trường Sơn: chiếc răng rất có thể thuộc về loài người ma Denisovans.

Đăng ngày: 06/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News