Phát hiện hộp sọ 5.000 năm tuổi của người đầu tiên từng nhiễm bệnh dịch hạch

Các nhà khoa học gần đây đã phát hiện một hộp sọ cổ xưa của nạn nhân đầu tiên trên thế giới bị chết vì bệnh dịch hạch. Theo dự đoán, người đàn ông này khoảng 20 tuổi và đã qua đời cách đây 5.000 năm.

Phân tích gene của xương đã phát hiện ra chủng vi khuẩn Yersinia pestis. Vi khuẩn hình que này là nguyên nhân gây ra các đợt bùng phát lây nhiễm lớn, một căn bệnh đáng sợ tấn công ở ba dạng: thể dịch hạch, thể nhiễm trùng huyết hoặc thể phổi gây ra "Cái chết Đen", quét qua châu Âu vào những năm 1300 và xóa sổ khoảng một nửa dân số của lục địa này.

Phát hiện hộp sọ 5.000 năm tuổi của người đầu tiên từng nhiễm bệnh dịch hạch
Vi khuẩn dịch hạch được tìm thấy trong hộp sọ 5.000 năm tuổi này. (Ảnh: Dominik Göldner).

Các nhà khảo cổ khai quật hài cốt của người đàn ông vào những năm 1800 tại vùng Rinnukalns thuộc Latvia ngày nay. Bộ hài cốt được cho là thuộc về một người săn bắn hái lượm cổ đại, tên là RV 2039, người chết ở độ tuổi 20 đến 30 tuổi. Bộ xương đã biến mất một thời gian không lâu sau khi được khai quật nhưng đã xuất hiện trở lại vào năm 2011 trong bộ sưu tập của nhà nhân chủng học người Đức, Rudolph Virchow.

Loading...

Phát hiện hộp sọ 5.000 năm tuổi của người đầu tiên từng nhiễm bệnh dịch hạch
Xương chứa chủng vi khuẩn Yersinia pestis lâu đời nhất được biết đến. (Ảnh: Dominik Göldner).

RV 2039 được tìm thấy cùng với một cá thể khác và sau đó người ta đã phát hiện thêm hai vật cũng được chôn cất tại địa điểm này. Khoảng 200 năm sau khi phát hiện ra, các nhà khoa học đã tìm hiểu thêm về cuộc đời của RV 2039. Theo các tác giả của nghiên cứu, chủng Yersinia pestis này có khả năng ít gây chết người và lây nhiễm hơn. Ben Krause-Kyora, người đứng đầu Phòng thí nghiệm DNA tại Đại học Kiel ở Đức, cho biết: "Có vẻ như chúng ta đang thực sự tiến gần đến nguồn gốc của loại vi khuẩn này".

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bọ chét trên động vật có vú nhỏ đã lây sang người, ví dụ như chuột. Bệnh dịch cực kỳ nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong từ 30 đến 100 phần trăm nếu không được điều trị. "Cái chết đen" ước tính đã giết chết hơn 50 triệu người ở châu Âu trong thế kỷ 14. WHO cho biết: "Bệnh dịch hạch được tìm thấy ở tất cả các châu lục trừ châu Đại Dương nhưng từ những năm 1990 căn bệnh này chỉ xuất hiện ở châu Phi. Cộng hòa Dân chủ Congo, Madagascar và Peru là ba quốc gia có bệnh dịch nặng nhất".

Phát hiện hộp sọ 5.000 năm tuổi của người đầu tiên từng nhiễm bệnh dịch hạch
Yersinia pestis là nhân tố chính gây ra "Cái chết Đen" trong Thời Trung Cổ. (Ảnh: GETTY).

Các nhà nghiên cứu đã rất ngạc nhiên khi tìm thấy Yersinia pestis trong số các mẫu của RV 2039. Họ tin rằng dòng vi khuẩn này - loại lâu đời nhất từng được phát hiện - là một phần của dòng vi khuẩn xuất hiện cách đây 7.000 năm. Tiến sĩ Krause-Kyora cho biết: "Điều đáng ngạc nhiên là chúng ta đã thấy trong chủng vi khuẩn ban đầu này ít nhiều đã có bộ gene hoàn chỉnh của Y. pestis, và chỉ còn thiếu một số gene".

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Phát hiện tượng cẩm thạch không đầu 1.800 năm tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ

Phát hiện tượng cẩm thạch không đầu 1.800 năm tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ

Bức tượng cổ xưa mô tả một người phụ nữ mặc áo choàng đứng trên bục, hiện chưa rõ danh tính và mục đích điêu khắc.

Đăng ngày: 01/07/2021
Sốc với

Sốc với "bóng ma" như thời hiện đại giữa thành phố cổ 3.000 năm

Những hình ảnh mà radar hồng ngoại ghi lại ở thành phố cổ Tikal thuộc nền văn minh Maya cho thấy những tàn tích khiến hầu hết các công viên theo quy hoạch đô thị hiện đại phải xấu hổ.

Đăng ngày: 01/07/2021
Khai quật được tượng điêu khắc rắn 4.000 năm tuổi

Khai quật được tượng điêu khắc rắn 4.000 năm tuổi

Phát hiện khảo cổ độc đáo về tượng điêu khắc rắn ở Phần Lan khiến các nhà khoa học bối rối về ý nghĩa và mục đích của nó. ​ ​

Đăng ngày: 30/06/2021

"Người rồng" có thể là họ hàng gần nhất của con người

Hóa thạch hộp sọ của " người rồng" hé lộ nhánh mới ở cây phả hệ gần với người hiện đại hơn người Neanderthal.

Đăng ngày: 29/06/2021
Giải mã xác ướp Ai Cập bằng công nghệ CT scan

Giải mã xác ướp Ai Cập bằng công nghệ CT scan

Các nhà nghiên cứu Italy đang áp dụng công nghệ y học hiện đại để làm sáng tỏ những bí ẩn liên quan đến xác ướp Ai Cập.

Đăng ngày: 29/06/2021
Khu định cư 6.000 năm tuổi dưới vùng nước sâu ở châu Âu

Khu định cư 6.000 năm tuổi dưới vùng nước sâu ở châu Âu

Tình cờ kiểm tra bức ảnh vệ tinh về đường bờ biển Croatia, nhà khoa học phát hiện ra điều bất thường về một khu định cư khoảng 6.000 năm tuổi.

Đăng ngày: 29/06/2021
Khủng long tự

Khủng long tự "chế" áo khoác để chống chọi với cái lạnh ở Bắc Cực

Khủng long nghĩ ra nhiều phương pháp để thích nghi với cái lạnh ở vùng Bắc Cực cách đây 70 triệu năm.

Đăng ngày: 28/06/2021
Tiêu điểm
Khoa Học News