Phát hiện ngôi sao sáng gấp hàng triệu lần Mặt Trời

Nhóm nghiên cứu tìm ra một nguồn tia X siêu sáng (ULX) trong thiên hà Xoáy Nước nhờ kính viễn vọng của NASA.

Các nhà thiên văn học tìm thấy thành viên mới của nhóm thiên thể hiếm được gọi là nguồn tia X siêu sáng (ULX) sáng gấp hàng triệu lần Mặt Trời trong thiên hà Xoáy Nước cách Trái Đất khoảng 31 triệu năm ánh sáng, Space hôm 1/3 đưa tin.

Các chuyên gia từng cho rằng ULX là hố đen. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây cho thấy, có ba ULX thực chất là những ngôi sao neutron siêu đặc. Với phát hiện mới, tổng số ULX quan sát được là 4. Phát hiện này cũng cung cấp thêm thông tin giúp nhóm nghiên cứu tìm hiểu nguyên nhân khiến những vật thể này phát sáng mạnh đến vậy.


Nguồn tia X siêu sáng mới được phát hiện trong thiên hà Xoáy Nước. (Ảnh: Caltech).

Những năm 1980, các nhà thiên văn học phát hiện một số nguồn tia X rất sáng nằm gần rìa ngoài các thiên hà, cách xa các hố đen khổng lồ ở trung tâm. Đến năm 2014, nhờ quan sát bằng kính viễn vọng không gian NuSTAR của NASA và các kính viễn vọng khác, họ nhận thấy một số vật thể này thực chất là sao neutron, phần lõi đặc còn lại sau khi những ngôi sao lớn sụp đổ.

ULX mới được phát hiện nhờ kính viễn vọng tia X Chandra của NASA. Ban đầu, các nhà khoa học nhận thấy một vùng trũng khác thường trong quang phổ phát ra từ vật thể mà họ xác định là do các hạt mang điện xoay quanh một từ trường. Vì hố đen không có từ trường nên vùng trũng này chỉ ra ULX là một sao neutron.

Sao neutron rất đặc và có khối lượng lớn. Một thìa vật chất từ sao neutron có thể nặng đến một tỷ tấn. Lực hấp dẫn siêu lớn từ sao neutron có thể hút vật chất từ sao khác. Vật chất này nóng lên và phát ra tia X khi bị kéo vào trong sao neutron. Cuối cùng, những tia X này chiến thắng lực hấp dẫn của ngôi sao và đẩy vật chất đi. Với các sao neutron ULX, những tia X này mạnh hơn bình thường rất nhiều.

"Giống như việc chúng ta chỉ ăn được lượng thức ăn nhất định trong một lúc, có các giới hạn trong tốc độ tăng vật chất của sao neutron. Tuy nhiên, các ULX bằng cách nào đó phá vỡ giới hạn này để phát ra những tia X siêu sáng. Chúng tôi vẫn chưa rõ nguyên nhân", Murray Brightman, tác giả chính của cuộc nghiên cứu, chuyên gia tại Viện Công nghệ California, cho biết.

Nhóm nghiên cứu dự định thu thập thêm nhiều dữ liệu về ULX để tìm hiểu tại sao các sao neutron lại vượt qua giới hạn này và sáng mạnh như vậy.

TIN CŨ HƠN
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News