Phát hiện quả bóng da 3.000 năm tuổi trong mộ cổ

Một nhóm nhà khảo cổ quốc tế tìm thấy 3 quả bóng da lâu đời trong những ngôi mộ ở nghĩa trang tiền sử Dương Hải gần thành phố Turfan.

Những quả bóng da ở Turfan rất nhỏ, có đường kính 7,4 - 9,2 cm. Chúng có lõi ghép từ những mẩu da hoặc lông và lớp vỏ da bọc ngoài bằng dây buộc. Hai trong số 3 quả bóng có dấu chữ thập màu đỏ ở vỏ ngoài.


Bóng da khai quật ở khu nghĩa trang Dương Hải. (Ảnh: X.Y. Chen & P. Wertmann).

Bóng da kiểu như vậy thường được sử dụng trong những trận đấu, dù hiện tại, các nhà nghiên cứu chưa thể xác định đó là môn thi đấu gì. Kết quả xác định niên đại bằng đồng vị carbon cho thấy bóng da Turfan được làm vào khoảng năm 1189 - 911 trước Công nguyên. Chúng ra đời trước bất kỳ loại bóng cổ nào từng được biết tới ở lục địa Á - Âu.

"Những quả bóng này có niên đại lâu hơn khoảng 100 năm so với hình vẽ mô tả các trận đấu bóng ở lục địa Á - Âu", tiến sĩ Patrick Wertmann, tiến sĩ ở Viện Nghiên cứu châu Á và Đông phương học tại Đại học Zurich, cho biết. "Tuy nhiên, thông tin khảo cổ liên quan không đủ để giải đáp chính xác người xưa chơi chúng như thế nào".

Hai quả bóng da nằm trong ngôi mộ có thể thuộc về các kỵ sĩ. Do những trận đấu bóng thời cổ đại thường được xem như hình thức rèn luyện sức khỏe và huấn luyện quân sự, tiến sĩ Wertmann và đồng nghiệp cho rằng bóng da xuất hiện trong vùng cùng thời điểm với kỹ thuật cưỡi ngựa. Họ báo cáo về phát hiện trên tạp chí Archaeological Science: Reports hôm 1/10.

"Những cây gậy đầu cong cũng được tìm thấy ở Dương Hải, nhưng không có mối liên hệ trực tiếp với bóng da", nhóm nghiên cứu cho biết.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News