Khoa Học News

Phát hiện tàn tích của xã hội nông nghiệp 5.000 năm tuổi lớn như thành Troy cổ đại

Các nhà khảo cổ học ở Morocco đã phát hiện ra tàn tích của một xã hội nông nghiệp 5.000 năm tuổi, là di chỉ lâu đời nhất từng được phát hiện ở châu Phi bên ngoài Thung lũng sông Nile.

Hàng ngàn đầu rìu đá và mảnh gốm sơn được tìm thấy tại địa điểm này cho thấy một xã hội chưa từng được biết đến trước đây gồm hàng trăm người - tương đương với quy mô của thành Troy thời kỳ Đồ Đồng - những người có thể đã sống cùng nhau, canh tác trên đất đai và buôn bán với các xã hội khác trên khắp Địa Trung Hải.


Di tích khảo cổ Oued Beht chụp từ trên cao. (Ảnh: Toby Wilkinson, OBAP Archive).

Di chỉ khảo cổ Oued Beht ở miền bắc Morocco được thực dân Pháp phát hiện vào những năm 1930. Sau khi di chỉ này bị bỏ quên trong 90 năm, nhà khảo cổ học người Morocco Youssef Bokbot đã linh cảm rằng nơi đây có thể có những phát hiện quan trọng ngay dưới bề mặt và đã liên hệ với các chuyên gia khác để hợp tác khai quật.

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Antiquity cho thấy "một lượng lớn mảnh gốm và rìu đánh bóng", đồng tác giả nghiên cứu Giulio Lucarini, một nhà khảo cổ học tại Viện Khoa học Di sản thuộc Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Ý, chia sẻ.

Bằng cách xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ các mẫu than củi và hạt giống tìm thấy trong quá trình khai quật, nhóm nghiên cứu đã xác định niên đại của địa điểm này vào khoảng năm 3400 đến 2900 trước Công nguyên.

Các nhóm sống ở đó có thể có nhiều nền tảng di truyền khác nhau. Theo một nghiên cứu năm 2023 do Bokbot đồng sáng tác, những người chăn thả gia súc truyền thống từ Sahara, cũng như những người ban đầu đến từ bán đảo Iberia và Trung Đông, có thể đã định cư ở khu vực này.

Những người sống tại địa điểm này là những người nông dân trồng lúa mạch, lúa mì, đậu Hà Lan, ô liu và quả hồ trăn trên vùng đất khô cằn, theo bằng chứng về hạt giống được tìm thấy trong các hố lớn được xây dựng. Nhóm nghiên cứu cũng khai quật được hài cốt của cừu, dê, lợn và gia súc tại địa điểm này.

Ngoài ra, sự phong phú của đồ gốm và đầu rìu đá được tìm thấy tại địa điểm này cho thấy rằng, những nhóm thời kỳ Đồ Đá Mới này đã sản xuất hàng hóa để buôn bán với nhiều xã hội khác trong Thời đại Đồ Đồng và Đồ Đồng Thau tồn tại vào thời điểm này, chẳng hạn như các nhóm ở Bán đảo Iberia và có khả năng là Ai Cập và Lưỡng Hà.

Các nghiên cứu khác đã chỉ ra sự hiện diện của ngà voi và trứng đà điểu ở châu Âu trong thời gian này, nhưng cho đến nay, các nhà khảo cổ học vẫn chưa có bằng chứng cho thấy xã hội nào ở châu Phi có thể đã cung cấp những mặt hàng này cho châu Âu.

Giống như vùng cận Sahara châu Phi vào thời điểm này, Bắc Phi chủ yếu là nơi sinh sống của những người săn bắn hái lượm và chăn thả gia súc, những người du mục đi theo con đường chăn thả gia súc. Và trong khi các xã hội nông nghiệp cố định trong thời kỳ này đã được tìm thấy trên khắp phần còn lại của Địa Trung Hải, Bắc Phi đã bị bỏ qua như một nguồn khảo cổ học.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

DNA tiết lộ mô hình tình dục và hôn nhân ở đế chế hùng mạnh châu Âu

Nghiên cứu phân tích DNA cổ đại lấy từ các ngôi mộ của người Avar đã tiết lộ về nguồn gốc, cũng như mô hình tình dục và hôn nhân của đế chế hùng mạnh này.

Đăng ngày: 31/05/2026
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.

Đăng ngày: 30/05/2026
Sự thật về những "bông hoa" màu trắng nở rộ khi soi kính hiển vi đội quân đất nung

Sự thật về những "bông hoa" màu trắng nở rộ khi soi kính hiển vi đội quân đất nung

Khoảnh khắc chuyên gia khai quật đội quân đất nung Tần Thủy Hoàng lên mặt đất, họ nhanh chóng cảm thấy hối hận.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Đây là một loài vượn cổ đại có trọng lượng gần 50kg, từng sinh sống ở châu Phi, đặc biệt là Nam Phi và Ethiopia.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News