Phát hiện tàn tích của xã hội nông nghiệp 5.000 năm tuổi lớn như thành Troy cổ đại

Các nhà khảo cổ học ở Morocco đã phát hiện ra tàn tích của một xã hội nông nghiệp 5.000 năm tuổi, là di chỉ lâu đời nhất từng được phát hiện ở châu Phi bên ngoài Thung lũng sông Nile.

Hàng ngàn đầu rìu đá và mảnh gốm sơn được tìm thấy tại địa điểm này cho thấy một xã hội chưa từng được biết đến trước đây gồm hàng trăm người - tương đương với quy mô của thành Troy thời kỳ Đồ Đồng - những người có thể đã sống cùng nhau, canh tác trên đất đai và buôn bán với các xã hội khác trên khắp Địa Trung Hải.


Di tích khảo cổ Oued Beht chụp từ trên cao. (Ảnh: Toby Wilkinson, OBAP Archive).

Di chỉ khảo cổ Oued Beht ở miền bắc Morocco được thực dân Pháp phát hiện vào những năm 1930. Sau khi di chỉ này bị bỏ quên trong 90 năm, nhà khảo cổ học người Morocco Youssef Bokbot đã linh cảm rằng nơi đây có thể có những phát hiện quan trọng ngay dưới bề mặt và đã liên hệ với các chuyên gia khác để hợp tác khai quật.

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Antiquity cho thấy "một lượng lớn mảnh gốm và rìu đánh bóng", đồng tác giả nghiên cứu Giulio Lucarini, một nhà khảo cổ học tại Viện Khoa học Di sản thuộc Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Ý, chia sẻ.

Bằng cách xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ các mẫu than củi và hạt giống tìm thấy trong quá trình khai quật, nhóm nghiên cứu đã xác định niên đại của địa điểm này vào khoảng năm 3400 đến 2900 trước Công nguyên.

Các nhóm sống ở đó có thể có nhiều nền tảng di truyền khác nhau. Theo một nghiên cứu năm 2023 do Bokbot đồng sáng tác, những người chăn thả gia súc truyền thống từ Sahara, cũng như những người ban đầu đến từ bán đảo Iberia và Trung Đông, có thể đã định cư ở khu vực này.

Những người sống tại địa điểm này là những người nông dân trồng lúa mạch, lúa mì, đậu Hà Lan, ô liu và quả hồ trăn trên vùng đất khô cằn, theo bằng chứng về hạt giống được tìm thấy trong các hố lớn được xây dựng. Nhóm nghiên cứu cũng khai quật được hài cốt của cừu, dê, lợn và gia súc tại địa điểm này.

Ngoài ra, sự phong phú của đồ gốm và đầu rìu đá được tìm thấy tại địa điểm này cho thấy rằng, những nhóm thời kỳ Đồ Đá Mới này đã sản xuất hàng hóa để buôn bán với nhiều xã hội khác trong Thời đại Đồ Đồng và Đồ Đồng Thau tồn tại vào thời điểm này, chẳng hạn như các nhóm ở Bán đảo Iberia và có khả năng là Ai Cập và Lưỡng Hà.

Các nghiên cứu khác đã chỉ ra sự hiện diện của ngà voi và trứng đà điểu ở châu Âu trong thời gian này, nhưng cho đến nay, các nhà khảo cổ học vẫn chưa có bằng chứng cho thấy xã hội nào ở châu Phi có thể đã cung cấp những mặt hàng này cho châu Âu.

Giống như vùng cận Sahara châu Phi vào thời điểm này, Bắc Phi chủ yếu là nơi sinh sống của những người săn bắn hái lượm và chăn thả gia súc, những người du mục đi theo con đường chăn thả gia súc. Và trong khi các xã hội nông nghiệp cố định trong thời kỳ này đã được tìm thấy trên khắp phần còn lại của Địa Trung Hải, Bắc Phi đã bị bỏ qua như một nguồn khảo cổ học.

TIN CŨ HƠN
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Không ngờ những món đồ cổ mà ông cụ nhặt được cùng các chuyên gia khai quật đã phá kỷ lục thế giới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 27/03/2026
Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện hóa thạch xà đầu long (plesiosaur) dưới đáy sông châu Phi cổ đại cho thấy một 'quái vật' có khả năng sống ở hồ Loch Ness nước ngọt.

Đăng ngày: 27/03/2026
Đào được kho báu

Đào được kho báu "sốc" 300.000 năm do loài người khác chôn giấu

Kho báu vừa lộ diện tại Học viện Hàng hải ở hạt Kent - Anh gây bối rối cho các nhà khoa học bởi những thứ chứa trong đó như được làm ra để phục vụ cuộc sống của những người khổng lồ.

Đăng ngày: 25/03/2026
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News