Khoa Học News

Phục dựng gương mặt pharaoh quyền lực nhất Ai Cập cổ đại

Một nhóm nhà nghiên cứu dựng lại gương mặt của pharaoh Ramesses II cách đây 3.200 năm, sử dụng dữ liệu chụp cắt lớp hộp sọ.

Các nhà khoa học đến từ Ai Cập và Anh cộng tác để phục dựng chân dung pharaoh Ramesses II ở thời điểm qua đời, sử dụng mô hình 3D hộp sọ của ông để tái tạo các đặc điểm. Sau đó, họ đảo ngược quá trình lão hóa, quay ngược thời gian trở về gần nửa thế kỷ trước để dựng lại gương mặt của vị pharaoh ở thời kỳ đỉnh cao quyền lực. Kết quả là bản phục dựng gương mặt đầu tiên của pharaoh dựa trên ảnh chụp cắt lớp vi tính hộp sọ.


Gương mặt phục dựng của pharaoh Ramesses II khi cao tuổi và khi ở tuổi trung niên. (Ảnh: Face Lab/Liverpool John Moores University)

Nhà nghiên cứu Sahar Saleem ở Đại học Cairo,người tạo ra mô hình 3D hộp sọ, cho biết kết quả hé lộ một vị vua "rất đẹp trai" với sống mũi cao và xương hàm rõ nét.

Nhóm nghiên cứu của Caroline M. Wilkinson, chuyên gia tại Đại học Liverpool John Moores, phục dựng gương mặt Ramesses II, một trong những pharaoh nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại, dựa vào ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) xác ướp của ông, IFL Science hôm 19/10 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Journal of Archaeological Science. Bản phục dựng kỹ thuật số hé lộ gương mặt của Ramesses II ở tuổi 45, khi ông đang trong thời kỳ đỉnh cao, và ở tuổi 90, khi ông qua đời.

Nhóm nghiên cứu giải thích, xác ướp của Ramesses II được quét bằng phương pháp CT sửa đổi, phù hợp với những thi thể cổ xưa đã khô lại. Họ cũng ghi nhận công việc đáng kinh ngạc mà những thợ ướp xác thời xưa đã thực hiện để bảo quản cơ thể vị pharaoh. "Xác ướp của Ramesses II giống như một chiếc 'hộp thời gian' bảo tồn những đặc điểm trên khuôn mặt và mái tóc, cho phép chúng ta nghiên cứu các đặc điểm khuôn mặt chi tiết hơn", nhóm chuyên gia cho biết.

Ví dụ, Ramesses II khi lớn tuổi bị hói, chỉ còn tóc ở phía sau và hai bên. Những nang tóc bền bỉ này được nhuộm cam bằng thuốc nhuộm henna, phần lớn vẫn còn hiện diện trên xác ướp sau hơn 3.200 năm.

Ramesses II có lỗ xỏ khuyên tai, nhưng bằng chứng khảo cổ cho thấy nam giới ở Ai Cập cổ đại thường chỉ đeo khuyên tai khi còn trẻ. Do đó, nhóm nghiên cứu quyết định phục dựng khuôn mặt Ramesses II trưởng thành không kèm theo trang sức. Xác ướp cũng cho thấy vị pharaoh này có "nước da nâu mật ong" và "mũi nhô cao". Các thợ ướp xác đã cố gắng bảo tồn chiếc mũi bằng cách nhồi vào những thứ như hạt, nhựa resin và xương động vật.


Quá trình phục dựng gương mặt pharaoh Ramesses II. (Video: Face Lab/Liverpool John Moores University).

Đây là dự án phục dựng thứ hai mà Sahar chỉ đạo gần đây sau khi hoàn thành phục dựng gương mặt pharaoh Tutankhamun cùng với nhà điêu khắc Christian Corbet. Tuy nhiên, phục dựng gương mặt của một pharaoh đã qua đời từ lâu đi kèm với nhiều thách thức. Ví dụ, chỉ riêng hộp sọ không thể tiết lộ mọi mặt diện mạo.

"Khó khăn sau khi xác định hình dáng gương mặt là thông tin về màu da, những nốt mụn và nếp nhăn, cũng như màu tóc và mắt. Trong trường hợp này, chúng tôi được Sahar và các đồng nghiệp của cô ấy gợi ý màu mắt, màu tóc và màu da. Chúng tôi cũng lấy thông tin về pharaoh Ramesses II từ sử sách. Ngoài ra, chúng tôi cũng tìm hiểu mô mềm gương mặt ở xác ướp của ông", Wilkinson chia sẻ.

Quá trình thử nghiệm cũng được kiểm tra với chủ thể sống, cho phép so sánh kết quả phục dựng dựa trên dữ liệu chụp cắt lớp với vật sống.

Ramesses II còn được biết tới với tên gọi Ramesses Đại đế là vị Pharaoh thứ ba của Vương triều thứ 19 trong lịch sử Ai Cập. Theo các tài liệu, ông được ghi nhận là một trong những pharaoh vĩ đại, quyền lực và được ca tụng nhiều nhất trong lịch sử với nhiều chiến thắng lẫy lừng và các công trình đồ sộ.
Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Các nhà khảo cổ đào được quái vật dài 1,5m không tay, mặc "áo giáp" ở Nam Mỹ

Các nhà khảo cổ đào được quái vật dài 1,5m không tay, mặc "áo giáp" ở Nam Mỹ

Kết quả phục dựng từ các mảnh hóa thạch cho thấy một quái vật có vẻ ngoài đáng sợ, được đặt tên là Jakapil kaniukura, lang thang trên đất Argentina khoảng 94-97 triệu năm về trước.

Đăng ngày: 12/10/2026
Những nền văn minh cổ xưa tại Châu Phi mà có thể bạn chưa từng biết tới!

Những nền văn minh cổ xưa tại Châu Phi mà có thể bạn chưa từng biết tới!

Khi nhắc đến những nền văn minh cổ xưa, chắc chắn mọi người sẽ nghĩ ngay tới Ai Cập hay Trung Quốc cổ đại.

Đăng ngày: 12/10/2026
Điều kinh ngạc trong ngôi mộ cổ 4000 năm tuổi mới được phát hiện ở Trung Quốc

Điều kinh ngạc trong ngôi mộ cổ 4000 năm tuổi mới được phát hiện ở Trung Quốc

4000 năm tuổi được khai quật ở Thanh Hải, sau khi nhìn thấy hài cốt của chủ nhân ngôi mộ, tất cả các nhà khảo cổ học tại đây đã bật khóc.

Đăng ngày: 09/10/2026
Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi

Phát hiện khảo cổ tại Tây Ban nha được coi là báu vật cổ đại được chế tác từ kỹ thuật tinh vi bậc nhất thế giới, bằng những vật liệu quý giá nhất và với tuổi đời 5.000 năm, nó trở nên vô giá.

Đăng ngày: 08/10/2026
Trái tim quái thú nguyên vẹn sau 380 triệu năm: "Cửa sổ vượt thời gian"

Trái tim quái thú nguyên vẹn sau 380 triệu năm: "Cửa sổ vượt thời gian"

Một báu vật cổ sinh vật học đã được khai quật từ Hệ tầng Gogo ở Kimberley, miền Tây nước Úc: Một trái tim với độ nguyên vẹn khó tin từ một sinh vật tuyệt chủng sống vào kỷ Devon.

Đăng ngày: 01/10/2026
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.

Đăng ngày: 23/09/2026
Khoa Học News