Phục dựng gương mặt pharaoh quyền lực nhất Ai Cập cổ đại

Một nhóm nhà nghiên cứu dựng lại gương mặt của pharaoh Ramesses II cách đây 3.200 năm, sử dụng dữ liệu chụp cắt lớp hộp sọ.

Các nhà khoa học đến từ Ai Cập và Anh cộng tác để phục dựng chân dung pharaoh Ramesses II ở thời điểm qua đời, sử dụng mô hình 3D hộp sọ của ông để tái tạo các đặc điểm. Sau đó, họ đảo ngược quá trình lão hóa, quay ngược thời gian trở về gần nửa thế kỷ trước để dựng lại gương mặt của vị pharaoh ở thời kỳ đỉnh cao quyền lực. Kết quả là bản phục dựng gương mặt đầu tiên của pharaoh dựa trên ảnh chụp cắt lớp vi tính hộp sọ.


Gương mặt phục dựng của pharaoh Ramesses II khi cao tuổi và khi ở tuổi trung niên. (Ảnh: Face Lab/Liverpool John Moores University)

Nhà nghiên cứu Sahar Saleem ở Đại học Cairo,người tạo ra mô hình 3D hộp sọ, cho biết kết quả hé lộ một vị vua "rất đẹp trai" với sống mũi cao và xương hàm rõ nét.

Nhóm nghiên cứu của Caroline M. Wilkinson, chuyên gia tại Đại học Liverpool John Moores, phục dựng gương mặt Ramesses II, một trong những pharaoh nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại, dựa vào ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) xác ướp của ông, IFL Science hôm 19/10 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Journal of Archaeological Science. Bản phục dựng kỹ thuật số hé lộ gương mặt của Ramesses II ở tuổi 45, khi ông đang trong thời kỳ đỉnh cao, và ở tuổi 90, khi ông qua đời.

Nhóm nghiên cứu giải thích, xác ướp của Ramesses II được quét bằng phương pháp CT sửa đổi, phù hợp với những thi thể cổ xưa đã khô lại. Họ cũng ghi nhận công việc đáng kinh ngạc mà những thợ ướp xác thời xưa đã thực hiện để bảo quản cơ thể vị pharaoh. "Xác ướp của Ramesses II giống như một chiếc 'hộp thời gian' bảo tồn những đặc điểm trên khuôn mặt và mái tóc, cho phép chúng ta nghiên cứu các đặc điểm khuôn mặt chi tiết hơn", nhóm chuyên gia cho biết.

Ví dụ, Ramesses II khi lớn tuổi bị hói, chỉ còn tóc ở phía sau và hai bên. Những nang tóc bền bỉ này được nhuộm cam bằng thuốc nhuộm henna, phần lớn vẫn còn hiện diện trên xác ướp sau hơn 3.200 năm.

Ramesses II có lỗ xỏ khuyên tai, nhưng bằng chứng khảo cổ cho thấy nam giới ở Ai Cập cổ đại thường chỉ đeo khuyên tai khi còn trẻ. Do đó, nhóm nghiên cứu quyết định phục dựng khuôn mặt Ramesses II trưởng thành không kèm theo trang sức. Xác ướp cũng cho thấy vị pharaoh này có "nước da nâu mật ong" "mũi nhô cao". Các thợ ướp xác đã cố gắng bảo tồn chiếc mũi bằng cách nhồi vào những thứ như hạt, nhựa resin và xương động vật.


Quá trình phục dựng gương mặt pharaoh Ramesses II. (Video: Face Lab/Liverpool John Moores University).

Đây là dự án phục dựng thứ hai mà Sahar chỉ đạo gần đây sau khi hoàn thành phục dựng gương mặt pharaoh Tutankhamun cùng với nhà điêu khắc Christian Corbet. Tuy nhiên, phục dựng gương mặt của một pharaoh đã qua đời từ lâu đi kèm với nhiều thách thức. Ví dụ, chỉ riêng hộp sọ không thể tiết lộ mọi mặt diện mạo.

"Khó khăn sau khi xác định hình dáng gương mặt là thông tin về màu da, những nốt mụn và nếp nhăn, cũng như màu tóc và mắt. Trong trường hợp này, chúng tôi được Sahar và các đồng nghiệp của cô ấy gợi ý màu mắt, màu tóc và màu da. Chúng tôi cũng lấy thông tin về pharaoh Ramesses II từ sử sách. Ngoài ra, chúng tôi cũng tìm hiểu mô mềm gương mặt ở xác ướp của ông", Wilkinson chia sẻ.

Quá trình thử nghiệm cũng được kiểm tra với chủ thể sống, cho phép so sánh kết quả phục dựng dựa trên dữ liệu chụp cắt lớp với vật sống.

Ramesses II còn được biết tới với tên gọi Ramesses Đại đế là vị Pharaoh thứ ba của Vương triều thứ 19 trong lịch sử Ai Cập. Theo các tài liệu, ông được ghi nhận là một trong những pharaoh vĩ đại, quyền lực và được ca tụng nhiều nhất trong lịch sử với nhiều chiến thắng lẫy lừng và các công trình đồ sộ.
TIN CŨ HƠN
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News