Khoa Học News

Phục dựng gương mặt pharaoh quyền lực nhất Ai Cập cổ đại

Một nhóm nhà nghiên cứu dựng lại gương mặt của pharaoh Ramesses II cách đây 3.200 năm, sử dụng dữ liệu chụp cắt lớp hộp sọ.

Các nhà khoa học đến từ Ai Cập và Anh cộng tác để phục dựng chân dung pharaoh Ramesses II ở thời điểm qua đời, sử dụng mô hình 3D hộp sọ của ông để tái tạo các đặc điểm. Sau đó, họ đảo ngược quá trình lão hóa, quay ngược thời gian trở về gần nửa thế kỷ trước để dựng lại gương mặt của vị pharaoh ở thời kỳ đỉnh cao quyền lực. Kết quả là bản phục dựng gương mặt đầu tiên của pharaoh dựa trên ảnh chụp cắt lớp vi tính hộp sọ.


Gương mặt phục dựng của pharaoh Ramesses II khi cao tuổi và khi ở tuổi trung niên. (Ảnh: Face Lab/Liverpool John Moores University)

Nhà nghiên cứu Sahar Saleem ở Đại học Cairo,người tạo ra mô hình 3D hộp sọ, cho biết kết quả hé lộ một vị vua "rất đẹp trai" với sống mũi cao và xương hàm rõ nét.

Nhóm nghiên cứu của Caroline M. Wilkinson, chuyên gia tại Đại học Liverpool John Moores, phục dựng gương mặt Ramesses II, một trong những pharaoh nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại, dựa vào ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) xác ướp của ông, IFL Science hôm 19/10 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Journal of Archaeological Science. Bản phục dựng kỹ thuật số hé lộ gương mặt của Ramesses II ở tuổi 45, khi ông đang trong thời kỳ đỉnh cao, và ở tuổi 90, khi ông qua đời.

Nhóm nghiên cứu giải thích, xác ướp của Ramesses II được quét bằng phương pháp CT sửa đổi, phù hợp với những thi thể cổ xưa đã khô lại. Họ cũng ghi nhận công việc đáng kinh ngạc mà những thợ ướp xác thời xưa đã thực hiện để bảo quản cơ thể vị pharaoh. "Xác ướp của Ramesses II giống như một chiếc 'hộp thời gian' bảo tồn những đặc điểm trên khuôn mặt và mái tóc, cho phép chúng ta nghiên cứu các đặc điểm khuôn mặt chi tiết hơn", nhóm chuyên gia cho biết.

Ví dụ, Ramesses II khi lớn tuổi bị hói, chỉ còn tóc ở phía sau và hai bên. Những nang tóc bền bỉ này được nhuộm cam bằng thuốc nhuộm henna, phần lớn vẫn còn hiện diện trên xác ướp sau hơn 3.200 năm.

Ramesses II có lỗ xỏ khuyên tai, nhưng bằng chứng khảo cổ cho thấy nam giới ở Ai Cập cổ đại thường chỉ đeo khuyên tai khi còn trẻ. Do đó, nhóm nghiên cứu quyết định phục dựng khuôn mặt Ramesses II trưởng thành không kèm theo trang sức. Xác ướp cũng cho thấy vị pharaoh này có "nước da nâu mật ong" và "mũi nhô cao". Các thợ ướp xác đã cố gắng bảo tồn chiếc mũi bằng cách nhồi vào những thứ như hạt, nhựa resin và xương động vật.


Quá trình phục dựng gương mặt pharaoh Ramesses II. (Video: Face Lab/Liverpool John Moores University).

Đây là dự án phục dựng thứ hai mà Sahar chỉ đạo gần đây sau khi hoàn thành phục dựng gương mặt pharaoh Tutankhamun cùng với nhà điêu khắc Christian Corbet. Tuy nhiên, phục dựng gương mặt của một pharaoh đã qua đời từ lâu đi kèm với nhiều thách thức. Ví dụ, chỉ riêng hộp sọ không thể tiết lộ mọi mặt diện mạo.

"Khó khăn sau khi xác định hình dáng gương mặt là thông tin về màu da, những nốt mụn và nếp nhăn, cũng như màu tóc và mắt. Trong trường hợp này, chúng tôi được Sahar và các đồng nghiệp của cô ấy gợi ý màu mắt, màu tóc và màu da. Chúng tôi cũng lấy thông tin về pharaoh Ramesses II từ sử sách. Ngoài ra, chúng tôi cũng tìm hiểu mô mềm gương mặt ở xác ướp của ông", Wilkinson chia sẻ.

Quá trình thử nghiệm cũng được kiểm tra với chủ thể sống, cho phép so sánh kết quả phục dựng dựa trên dữ liệu chụp cắt lớp với vật sống.

Ramesses II còn được biết tới với tên gọi Ramesses Đại đế là vị Pharaoh thứ ba của Vương triều thứ 19 trong lịch sử Ai Cập. Theo các tài liệu, ông được ghi nhận là một trong những pharaoh vĩ đại, quyền lực và được ca tụng nhiều nhất trong lịch sử với nhiều chiến thắng lẫy lừng và các công trình đồ sộ.
Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.

Đăng ngày: 23/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?

Đăng ngày: 22/09/2026
Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Quét CT "thần vệ nữ Willendorf": Phát hiện bí mật choáng về báu vật vô song

Sau khi dùng công nghệ quét micro-CT để xem xét bên trong bức tượng nữ thần, các nhà khoa học đã phát hiện điều bất ngờ.

Đăng ngày: 17/09/2026
"Cô gái lai" xuất hiện ở Nga thuộc về loài người ma chưa từng biết đến

"Cô gái lai" xuất hiện ở Nga thuộc về loài người ma chưa từng biết đến

Bất ngờ hơn, loài người ma của cô gái bí ẩn 50.000 tuổi chưa hề biết mất. Họ vẫn tồn tại lẩn khuất trong chính dòng máu của chúng ta.

Đăng ngày: 14/09/2026
Trung Quốc công bố "tuổi thật" của di chỉ Tam Tinh Đôi và hàng nghìn cổ vật: Có 1 thứ độc nhất!

Trung Quốc công bố "tuổi thật" của di chỉ Tam Tinh Đôi và hàng nghìn cổ vật: Có 1 thứ độc nhất!

13.000 cổ vật, đồ tạo tác được tìm thấy ở Tam Tinh Đôi khiến các nhà khảo cổ kinh ngạc, góp phần giải mã bí ẩn nền văn hóa cách đây 3.000 năm.

Đăng ngày: 11/09/2026
Khoa Học News