Phục dựng gương mặt pharaoh quyền lực nhất Ai Cập cổ đại

Một nhóm nhà nghiên cứu dựng lại gương mặt của pharaoh Ramesses II cách đây 3.200 năm, sử dụng dữ liệu chụp cắt lớp hộp sọ.

Các nhà khoa học đến từ Ai Cập và Anh cộng tác để phục dựng chân dung pharaoh Ramesses II ở thời điểm qua đời, sử dụng mô hình 3D hộp sọ của ông để tái tạo các đặc điểm. Sau đó, họ đảo ngược quá trình lão hóa, quay ngược thời gian trở về gần nửa thế kỷ trước để dựng lại gương mặt của vị pharaoh ở thời kỳ đỉnh cao quyền lực. Kết quả là bản phục dựng gương mặt đầu tiên của pharaoh dựa trên ảnh chụp cắt lớp vi tính hộp sọ.


Gương mặt phục dựng của pharaoh Ramesses II khi cao tuổi và khi ở tuổi trung niên. (Ảnh: Face Lab/Liverpool John Moores University)

Nhà nghiên cứu Sahar Saleem ở Đại học Cairo,người tạo ra mô hình 3D hộp sọ, cho biết kết quả hé lộ một vị vua "rất đẹp trai" với sống mũi cao và xương hàm rõ nét.

Nhóm nghiên cứu của Caroline M. Wilkinson, chuyên gia tại Đại học Liverpool John Moores, phục dựng gương mặt Ramesses II, một trong những pharaoh nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại, dựa vào ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) xác ướp của ông, IFL Science hôm 19/10 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Journal of Archaeological Science. Bản phục dựng kỹ thuật số hé lộ gương mặt của Ramesses II ở tuổi 45, khi ông đang trong thời kỳ đỉnh cao, và ở tuổi 90, khi ông qua đời.

Nhóm nghiên cứu giải thích, xác ướp của Ramesses II được quét bằng phương pháp CT sửa đổi, phù hợp với những thi thể cổ xưa đã khô lại. Họ cũng ghi nhận công việc đáng kinh ngạc mà những thợ ướp xác thời xưa đã thực hiện để bảo quản cơ thể vị pharaoh. "Xác ướp của Ramesses II giống như một chiếc 'hộp thời gian' bảo tồn những đặc điểm trên khuôn mặt và mái tóc, cho phép chúng ta nghiên cứu các đặc điểm khuôn mặt chi tiết hơn", nhóm chuyên gia cho biết.

Ví dụ, Ramesses II khi lớn tuổi bị hói, chỉ còn tóc ở phía sau và hai bên. Những nang tóc bền bỉ này được nhuộm cam bằng thuốc nhuộm henna, phần lớn vẫn còn hiện diện trên xác ướp sau hơn 3.200 năm.

Ramesses II có lỗ xỏ khuyên tai, nhưng bằng chứng khảo cổ cho thấy nam giới ở Ai Cập cổ đại thường chỉ đeo khuyên tai khi còn trẻ. Do đó, nhóm nghiên cứu quyết định phục dựng khuôn mặt Ramesses II trưởng thành không kèm theo trang sức. Xác ướp cũng cho thấy vị pharaoh này có "nước da nâu mật ong" "mũi nhô cao". Các thợ ướp xác đã cố gắng bảo tồn chiếc mũi bằng cách nhồi vào những thứ như hạt, nhựa resin và xương động vật.


Quá trình phục dựng gương mặt pharaoh Ramesses II. (Video: Face Lab/Liverpool John Moores University).

Đây là dự án phục dựng thứ hai mà Sahar chỉ đạo gần đây sau khi hoàn thành phục dựng gương mặt pharaoh Tutankhamun cùng với nhà điêu khắc Christian Corbet. Tuy nhiên, phục dựng gương mặt của một pharaoh đã qua đời từ lâu đi kèm với nhiều thách thức. Ví dụ, chỉ riêng hộp sọ không thể tiết lộ mọi mặt diện mạo.

"Khó khăn sau khi xác định hình dáng gương mặt là thông tin về màu da, những nốt mụn và nếp nhăn, cũng như màu tóc và mắt. Trong trường hợp này, chúng tôi được Sahar và các đồng nghiệp của cô ấy gợi ý màu mắt, màu tóc và màu da. Chúng tôi cũng lấy thông tin về pharaoh Ramesses II từ sử sách. Ngoài ra, chúng tôi cũng tìm hiểu mô mềm gương mặt ở xác ướp của ông", Wilkinson chia sẻ.

Quá trình thử nghiệm cũng được kiểm tra với chủ thể sống, cho phép so sánh kết quả phục dựng dựa trên dữ liệu chụp cắt lớp với vật sống.

Ramesses II còn được biết tới với tên gọi Ramesses Đại đế là vị Pharaoh thứ ba của Vương triều thứ 19 trong lịch sử Ai Cập. Theo các tài liệu, ông được ghi nhận là một trong những pharaoh vĩ đại, quyền lực và được ca tụng nhiều nhất trong lịch sử với nhiều chiến thắng lẫy lừng và các công trình đồ sộ.
TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật

Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật

Tại một ngôi đền cổ tại thành phố Koka, tỉnh Shiga, Nhật Bản, nơi nổi tiếng là “quê hương của các Ninja", người ta đã phát hiện ra một cuốn sách với hàng trăm năm lịch sử ghi lại nhiều bí thuật của ninja.

Đăng ngày: 06/01/2026
Khoa Học News