Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Theo Sci-New, nhóm khoa học gia đẫn đầu bởi giáo sư Jose Iriate của Trường ĐH Exeter (Anh) đã sử dụng LiDAR, một kỹ thuật thám sát bằng tia laser, phát hiện được một đô thị vĩ đại giữa rừng Amazon, khu vực thuộc Llanos de Mojos - Bolivia ngày nay.


Một trong những cụm cấu trúc nghi lễ hiện ra giữa đô thị Amazonia ma quái - (Ảnh: NATURE)

Đó là một đô thị lớn thuộc nền văn hóa Casarabe, phát triển mạnh ở khu vực này trong khoảng năm 500 đến 1400 sau Công Nguyên.

"Từ lâu, chúng tôi đã nghi ngờ rằng các xã hội tiền Columbia phức tạp nhất đã phát triển ở khu vực này của rừng Amazon thuộc Bolivia nhưng bằng chứng trực tiếp bị che giấu dưới tán rừng và khó tiếp cận trực tiếp" - Sci-News dẫn lời giáo sư Iriate.

Công cụ viễn thám hiện đại LiDAR đã giúp họ xác định được hàng loạt cấu trúc phức tạp chưa từng có, không giống bất kỳ loại công trình nào được phát hiện trước đây, bao gồm nhiều nhà cửa, đền đài, các bậc thang và đặc biệt là các kim tự tháp hình nón cao 222 m mọc sừng sững giữa đô thị.

Theo bài công bố trên Nature, trước đây, loại di tích mật độ thấp cùng thời đã được báo cáo là tồn tại bên dưới các khu rừng nhiệt đới ở Đông Nam Á, Sri Lanka và vài khu vực ở Trung Mỹ. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng trực tiếp nào về vùng Amazon thuộc Bolivia.

Khu di tích mới hiện ra giữa một thảm rừng hoang mạc, gồm kiến trúc nghi lễ công cộng bao gồm các bệ, bậc hoành tráng, trên đỉnh là các cấu trúc hình chữ U; các gò, bệ hình chữ nhật; các kim tự tháp hình nón...

Các khu định cư lớn bao quanh khu nghi lễ thành một hình đa giác đồng tâm. Điểm gây chú ý nhất là toàn bộ đô thị có một cơ sở hạ tầng quản lý nước khổng lồ, bao gồm các kênh và hồ chứa quy mô, được xây dựng trên một nền đất thoát nước tốt và cực kỳ thuận lợi cho nống nghiệp.

Các hình ảnh viễn thám đã hé lộ tổng cộng 189 di tích lớn (đền đài, công trình công cộng), 273 cấu trúc nhỏ hơn, 957 km kênh đào và đường đê... cho thấy đây không phải là một khu nghi lễ hoang vắng mà là nơi sinh sống quanh năm của người dân, trải rộng trên diện tích 4.500km2.

Từ lâu, các nền văn minh ở Trung và Nam Mỹ đã gây ngạc nhiên cho giới khảo cổ bởi trình độ xây dựng và cơ sở hạ tầng ứng dụng nhiều công nghệ mà lẽ ra nhiều thế kỷ sau mới xuất hiện. Trong đó, nổi bật là các hệ thống phân phối, lọc và thu gom nước, giúp người dân của các đô thị cổ xưa này có được cuộc sống tiện nghi và dễ dàng phát triển nông nghiệp.

TIN CŨ HƠN
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khai quật lăng mộ, đội khảo cổ khiếp đảm khi thấy xác ướp từng tỉnh dậy trong quan tài

Khai quật lăng mộ, đội khảo cổ khiếp đảm khi thấy xác ướp từng tỉnh dậy trong quan tài

Khi đưa thi thể nữ về phòng thí nghiệm, các chuyên gia đã vô cùng sợ hãi khi phát hiện ra người này từng bị chôn sống sau đó tỉnh dậy trong quan tài. Thật sự ám ảnh!

Đăng ngày: 22/03/2026
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026

"Ma hóa thạch" 183 triệu năm tiết lộ về "tận thế" có thể lặp lại

Những con ma hóa thạch là sinh vật như làm bằng không khí, không hề có chút tàn tích nào nhưng hình dáng được ghi lại nguyên vẹn qua những đường lõm của khối đá mà lẽ ra chúng nằm bên trong.

Đăng ngày: 15/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News