Khoa Học News

Siêu tổ mối rộng bằng nước Anh có thể thấy từ vũ trụ

Những con mối đã xây 200 triệu gò cao ở vùng đồng cỏ Brazil từ hàng nghìn năm trước, đào lượng đất tương đương 4.000 Đại kim tự tháp Giza.

Một siêu tổ mối khổng lồ trải rộng trên diện tích lớn bằng nước Anh được xây dựng từ 3.820 năm trước và vẫn còn tồn tại cho tới ngày nay, Independent hôm 19/11 đưa tin. Các nhà nghiên cứu khám phá vùng đất rộng lớn với 200 triệu gò đất hình nón ở đông bắc Brazil và lấy mẫu đất 11 địa điểm. Mỗi gò đất cao 2,5 mét, rộng 9 mét ở chân gò và bao phủ tổng diện tích 230.000km2.

Tuy nhiên, các gò đất không phải những tổ mối riêng lẻ mà là một bãi tập kết, nơi mối thợ đổ đất và vật liệu khác đào được trong quá trình tạo ra mạng lưới đường hầm dưới mặt đất, dùng để di chuyển ngang qua vùng rừng nhằm tìm kiếm thức ăn suốt thiên niên kỷ.


Những gò mối san sát nhau nhìn từ trên cao. (Ảnh: Science Alert).


Các gò mối hình nón bao phủ diện tích 230.000km2. (Ảnh: Roy Funch).

Theo nhóm tác giả của nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Current Biology nhận xét "kỳ quan sinh học" này có thể sánh ngang với những kỳ quan của thế giới cổ đại. "Đây rõ ràng là công trình kỹ thuật sinh học rộng lớn nhất do một loài côn trùng xây dựng. Có lẽ điều thú vị hơn cả là những gò đất vô cùng lâu đời với niên đại lên tới gần 4.000 năm, tương tự niên đại của kim tự tháp", nhà nghiên cứu Roy Funch ở Đại học Feira de Santana tại Brazil, cho biết.

Các gò mối hầu như bị che khuất bởi caatinga, thảm thực vật có gai chỉ mọc ở Brazil. Nhóm nghiên cứu quốc tế phát hiện sự tồn tại của chúng cách đây vài thập kỷ khi vùng đất được phát quang làm đồng cỏ.

Kết quả lấy mẫu từ những gò mối lâu đời nhất cũng cho niên đại tương đương một số cấu trúc tổ mối cổ nhất ở châu Phi trong khi nhiều gò mối khác bắt đầu được xây dựng khoảng 600 năm trước. Chúng hình thành nhằm đối phó với môi trường hạn hán, trong đó mùa lá rụng hàng năm trở thành thời điểm lý tưởng để thu thập thức ăn, xen kẽ với những khoảng thời gian dài khi nguồn thức ăn trở nên khan hiếm.

"Số gò mối này ra đời do loài mối đào một mạng lưới đường hầm vô cùng rộng lớn để tiếp cận lá rụng, cho phép chúng ăn an toàn và trực tiếp từ nền rừng", giáo sư Stephen Martin, chuyên gia về côn trùng ở Đại học Salford, chia sẻ. "Lượng đất đàn mối đào lên tới hơn 10km3, tương đương 4.000 Đại kim tự tháp Giza, xếp vào hàng những công trình lớn nhất do côn trùng xây nên. Điều đáng kinh ngạc là ngày nay, bạn vẫn có thể tìm thấy kỳ quan sinh học vô danh với quy mô và niên đại lớn cỡ này cùng các cư dân bên trong".

Gò mối không phải lối duy nhất để vào mạng lưới đường hầm. Những con mối chui ra vào ban đêm để tìm mồi, sử dụng hàng chục lối vào nhỏ hơn giữa mỗi bãi tập kết. Khi kiểm tra số gò mối bị san bằng một nửa bởi dự án làm đường, giáo sư Martin và cộng sự phát hiện chúng không có kết cấu tổ ong phức tạp thường thấy ở tổ mối. Thay vào đó, mỗi gò bao gồm một đường hầm lớn ở trung tâm rộng 10cm, nối với mạng lưới đường hầm dưới lòng đất và hàng loạt phòng dài chứa lá rụng và ấu trùng.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Những khả năng đặc biệt của con người khiến khoa học phải “nể phục”

Con người có những khả năng đặc biệt mà đến khoa học cũng phải "lắc đầu ngao ngán" không lý giải được.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

Những điều bạn chưa biết về súng AK-47

AK-47 kể từ khi chính thức được đưa vào sử dụng năm 1949 cho đến nay vẫn luôn nắm giữ vị trí là khẩu súng trường phổ biến nhất và mang lại hiệu quả sử dụng cao nhất ở khắp nơi trên thế giới.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Những đồ vật tiềm ẩn khả năng gây nổ ở ngay cạnh chúng ta

Dù là vật dụng nhỏ nhưng chúng thực sự là "quả bom nổ chậm", gây thiệt hại đến tính mạng bạn.

Đăng ngày: 24/09/2026
Trái Đất nặng bao nhiêu kg và làm cách nào để cân được nó?

Trái Đất nặng bao nhiêu kg và làm cách nào để cân được nó?

Trái đất là hành tinh thứ 3 trong Hệ Mặt Trời, hình thành cách đây 4,6 tỷ năm và là hành tinh duy nhất có sự sống.

Đăng ngày: 24/09/2026
7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

7 nghi lễ hiến tế người sống rùng rợn nhất thế giới

Không ít nền văn hóa cổ đại lại coi "hiến tế người" một cách rùng rợn là điều rất bình thường trong cuộc sống của họ.

Đăng ngày: 24/09/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 22/09/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 20/09/2026
Khoa Học News