Số phận của thành phố bị phá hủy vì chống lại đế chế La Mã như thế nào?

Một thành phố La Mã bị san phẳng hơn 2.000 năm trước sau cuộc nổi loạn đã bị phá hủy nặng nề đến mức "không có người ở trong hơn 170 năm", cho đến khi nó được chuyển đổi thành bãi rác cổ đại, theo các nhà khảo cổ đã khai quật địa điểm cổ đại này ở Ý.

Những tàn tích ở Fregellae, cách Rome khoảng 90 km về phía đông nam, có niên đại từ cuộc bao vây và phá hủy thành phố của quân đội La Mã vào năm 125 trước Công nguyên.

Lý do của cuộc nổi loạn không được biết, nhưng các nhà khảo cổ học cho rằng đó là vì người dân Fregellae đã đòi quyền công dân La Mã đầy đủ, thay vì quyền công dân "hạng hai" - với ít quyền hợp pháp hơn, đặc biệt là về quyền sở hữu đất công mà họ đã được Cộng hòa La Mã cấp.

Cuộc tranh chấp kéo dài này lên đến đỉnh điểm là một cuộc chiến khoảng một thế hệ sau đó, từ năm 91 đến năm 87 trước Công nguyên, khi nhiều đồng minh của La Mã ở Ý đòi hỏi và nhận được quyền công dân La Mã đầy đủ.


Các nhà khảo cổ đang khai quật một biệt thự ở Fregellae được xây dựng khoảng 80 năm trước khi thành phố bị người La Mã bao vây và thiêu rụi vào năm 125 trước Công nguyên (Ảnh: Dominik Maschek/LEIZA)

Tuy nhiên, có rất ít tài liệu lịch sử còn sót lại từ thời cuộc nổi loạn Fregellae, vì vậy các nghiên cứu khảo cổ học là lựa chọn tốt nhất để xác định những gì đã xảy ra ở đó, Dominik Maschek, giáo sư khảo cổ học La Mã tại Trung tâm Khảo cổ học Leibniz và Đại học Trier, ở Đức, cho biết.

Biệt thự La Mã cổ đại

Maschek giải thích rằng, các nhà khảo cổ học người Ý lần đầu khai quật địa điểm này vào những năm 1980 và phát hiện ra tàn tích của các bức tranh tường, tranh ghép sàn, nhà cửa và phòng tắm công cộng.

Ông và một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Đức, Ý và Thụy Sĩ đã khai quật được một ngôi biệt thự ở rìa thành phố cổ trong ba năm qua; và năm ngoái họ cũng tìm thấy tàn tích của một trại quân đội La Mã gần đó, được bảo vệ bởi một bức tường kiên cố và một con hào.

Trong số các hiện vật được tìm thấy tại địa điểm được cho là biệt thự có những bình gốm lớn để lưu trữ nông sản. Những thứ này và hạt giống cổ đại được khai quật tại địa điểm này cho thấy biệt thự là một trung tâm nông nghiệp sản xuất rượu vang, trái cây và ngũ cốc, có thể để xuất khẩu sang các vùng khác và nước ngoài. Hồ sơ về các biệt thự La Mã tương tự cho thấy có tới 50 người có thể đã làm việc ở đây, nhiều người trong số họ bị bắt làm nô lệ.

Tuy nhiên, ông cho biết, một lớp hư hại do hỏa hoạn cho thấy ngôi biệt thự và mùa màng đã bị phá hủy cùng lúc với thành phố lân cận - một xác định được củng cố bằng bằng chứng là những mảnh gốm từ thời điểm diễn ra cuộc nổi loạn.

Đồng minh cổ đại

Fregellae là một thành phố thuộc địa của La Mã, nhưng có vẻ như nơi đây bao gồm nhiều người là hậu duệ của người Samnite, một dân tộc không phải người La Mã ban đầu sống trong khu vực này và ban đầu là kẻ thù của đế chế La Mã.

Maschek lưu ý rằng, vấn đề người Samnite di dời đến Fregellae đã được Thượng viện La Mã thảo luận khoảng 60 năm trước cuộc nổi loạn, nhưng Thượng viện quyết định rằng thành phố Fregellae phải tự giải quyết vấn đề dòng người đổ đến.

TIN CŨ HƠN
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Sống gần con người, một sinh vật đang

Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Không ngờ những món đồ cổ mà ông cụ nhặt được cùng các chuyên gia khai quật đã phá kỷ lục thế giới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News