Số phận của thành phố bị phá hủy vì chống lại đế chế La Mã như thế nào?
Một thành phố La Mã bị san phẳng hơn 2.000 năm trước sau cuộc nổi loạn đã bị phá hủy nặng nề đến mức "không có người ở trong hơn 170 năm", cho đến khi nó được chuyển đổi thành bãi rác cổ đại, theo các nhà khảo cổ đã khai quật địa điểm cổ đại này ở Ý.
Những tàn tích ở Fregellae, cách Rome khoảng 90 km về phía đông nam, có niên đại từ cuộc bao vây và phá hủy thành phố của quân đội La Mã vào năm 125 trước Công nguyên.
Lý do của cuộc nổi loạn không được biết, nhưng các nhà khảo cổ học cho rằng đó là vì người dân Fregellae đã đòi quyền công dân La Mã đầy đủ, thay vì quyền công dân "hạng hai" - với ít quyền hợp pháp hơn, đặc biệt là về quyền sở hữu đất công mà họ đã được Cộng hòa La Mã cấp.
Cuộc tranh chấp kéo dài này lên đến đỉnh điểm là một cuộc chiến khoảng một thế hệ sau đó, từ năm 91 đến năm 87 trước Công nguyên, khi nhiều đồng minh của La Mã ở Ý đòi hỏi và nhận được quyền công dân La Mã đầy đủ.
Các nhà khảo cổ đang khai quật một biệt thự ở Fregellae được xây dựng khoảng 80 năm trước khi thành phố bị người La Mã bao vây và thiêu rụi vào năm 125 trước Công nguyên (Ảnh: Dominik Maschek/LEIZA)
Tuy nhiên, có rất ít tài liệu lịch sử còn sót lại từ thời cuộc nổi loạn Fregellae, vì vậy các nghiên cứu khảo cổ học là lựa chọn tốt nhất để xác định những gì đã xảy ra ở đó, Dominik Maschek, giáo sư khảo cổ học La Mã tại Trung tâm Khảo cổ học Leibniz và Đại học Trier, ở Đức, cho biết.
Biệt thự La Mã cổ đại
Maschek giải thích rằng, các nhà khảo cổ học người Ý lần đầu khai quật địa điểm này vào những năm 1980 và phát hiện ra tàn tích của các bức tranh tường, tranh ghép sàn, nhà cửa và phòng tắm công cộng.
Ông và một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Đức, Ý và Thụy Sĩ đã khai quật được một ngôi biệt thự ở rìa thành phố cổ trong ba năm qua; và năm ngoái họ cũng tìm thấy tàn tích của một trại quân đội La Mã gần đó, được bảo vệ bởi một bức tường kiên cố và một con hào.
Trong số các hiện vật được tìm thấy tại địa điểm được cho là biệt thự có những bình gốm lớn để lưu trữ nông sản. Những thứ này và hạt giống cổ đại được khai quật tại địa điểm này cho thấy biệt thự là một trung tâm nông nghiệp sản xuất rượu vang, trái cây và ngũ cốc, có thể để xuất khẩu sang các vùng khác và nước ngoài. Hồ sơ về các biệt thự La Mã tương tự cho thấy có tới 50 người có thể đã làm việc ở đây, nhiều người trong số họ bị bắt làm nô lệ.
Tuy nhiên, ông cho biết, một lớp hư hại do hỏa hoạn cho thấy ngôi biệt thự và mùa màng đã bị phá hủy cùng lúc với thành phố lân cận - một xác định được củng cố bằng bằng chứng là những mảnh gốm từ thời điểm diễn ra cuộc nổi loạn.
Đồng minh cổ đại
Fregellae là một thành phố thuộc địa của La Mã, nhưng có vẻ như nơi đây bao gồm nhiều người là hậu duệ của người Samnite, một dân tộc không phải người La Mã ban đầu sống trong khu vực này và ban đầu là kẻ thù của đế chế La Mã.
Maschek lưu ý rằng, vấn đề người Samnite di dời đến Fregellae đã được Thượng viện La Mã thảo luận khoảng 60 năm trước cuộc nổi loạn, nhưng Thượng viện quyết định rằng thành phố Fregellae phải tự giải quyết vấn đề dòng người đổ đến.
Thức ăn nhanh thế kỷ 21 hiện ra ở thành phố 2.000 năm tuổi
Thêm một thứ "vượt thời gian" khác gây choáng váng cho đội khảo cổ đang làm việc ở Pompeii - thành phố La Mã bị chôn vùi 2.000 năm trước dưới tro bụi núi lửa.
Nghiên cứu gây sốc: Khủng long đã lấy đi của loài người 100 năm tuổi thọ
Loài người có thể đã sống được đến tuổi 200 nếu không vì một sự kiện gây "tắc nghẽn tuổi thọ" xảy ra với các loài tổ tiên.
Tàu ma 800 năm hiện hình nguyên vẹn rồi bỗng "bốc hơi về trời"
Tàu ma Mortar Wreck hiện hình trong trạng thái rất tốt ở vùng nước nông ngoài khơi miền Nam nước Anh dù đã chìm 800 năm, để rồi phân rã nhanh đến đáng sợ từ ngày lộ ra khỏi cát.
Định lý Pythagore được tìm thấy trên các tấm đất sét của người Babylon cổ đại, có trước thời Pythagoras 1.000 năm
Các nhà khoa học của Đại học New South Wales đã phát hiện ra mục đích của tấm đất sét Babylon 3.700 năm tuổi nổi tiếng, tiết lộ đây là bảng lượng giác cổ nhất và chính xác nhất thế giới.
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ
Hà Nội sẽ chi 1.800 tỉ phục dựng điện Kính Thiên
Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực bảo tồn các công trình lịch sử, văn hóa tại nội đô. Trong đó, TP sẽ chi 1.800 tỉ đồng thực hiện dự án phục dựng điện Kính Thiên.
