Số phận của thành phố bị phá hủy vì chống lại đế chế La Mã như thế nào?
Một thành phố La Mã bị san phẳng hơn 2.000 năm trước sau cuộc nổi loạn đã bị phá hủy nặng nề đến mức "không có người ở trong hơn 170 năm", cho đến khi nó được chuyển đổi thành bãi rác cổ đại, theo các nhà khảo cổ đã khai quật địa điểm cổ đại này ở Ý.
Những tàn tích ở Fregellae, cách Rome khoảng 90 km về phía đông nam, có niên đại từ cuộc bao vây và phá hủy thành phố của quân đội La Mã vào năm 125 trước Công nguyên.
Lý do của cuộc nổi loạn không được biết, nhưng các nhà khảo cổ học cho rằng đó là vì người dân Fregellae đã đòi quyền công dân La Mã đầy đủ, thay vì quyền công dân "hạng hai" - với ít quyền hợp pháp hơn, đặc biệt là về quyền sở hữu đất công mà họ đã được Cộng hòa La Mã cấp.
Cuộc tranh chấp kéo dài này lên đến đỉnh điểm là một cuộc chiến khoảng một thế hệ sau đó, từ năm 91 đến năm 87 trước Công nguyên, khi nhiều đồng minh của La Mã ở Ý đòi hỏi và nhận được quyền công dân La Mã đầy đủ.
Các nhà khảo cổ đang khai quật một biệt thự ở Fregellae được xây dựng khoảng 80 năm trước khi thành phố bị người La Mã bao vây và thiêu rụi vào năm 125 trước Công nguyên (Ảnh: Dominik Maschek/LEIZA)
Tuy nhiên, có rất ít tài liệu lịch sử còn sót lại từ thời cuộc nổi loạn Fregellae, vì vậy các nghiên cứu khảo cổ học là lựa chọn tốt nhất để xác định những gì đã xảy ra ở đó, Dominik Maschek, giáo sư khảo cổ học La Mã tại Trung tâm Khảo cổ học Leibniz và Đại học Trier, ở Đức, cho biết.
Biệt thự La Mã cổ đại
Maschek giải thích rằng, các nhà khảo cổ học người Ý lần đầu khai quật địa điểm này vào những năm 1980 và phát hiện ra tàn tích của các bức tranh tường, tranh ghép sàn, nhà cửa và phòng tắm công cộng.
Ông và một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Đức, Ý và Thụy Sĩ đã khai quật được một ngôi biệt thự ở rìa thành phố cổ trong ba năm qua; và năm ngoái họ cũng tìm thấy tàn tích của một trại quân đội La Mã gần đó, được bảo vệ bởi một bức tường kiên cố và một con hào.
Trong số các hiện vật được tìm thấy tại địa điểm được cho là biệt thự có những bình gốm lớn để lưu trữ nông sản. Những thứ này và hạt giống cổ đại được khai quật tại địa điểm này cho thấy biệt thự là một trung tâm nông nghiệp sản xuất rượu vang, trái cây và ngũ cốc, có thể để xuất khẩu sang các vùng khác và nước ngoài. Hồ sơ về các biệt thự La Mã tương tự cho thấy có tới 50 người có thể đã làm việc ở đây, nhiều người trong số họ bị bắt làm nô lệ.
Tuy nhiên, ông cho biết, một lớp hư hại do hỏa hoạn cho thấy ngôi biệt thự và mùa màng đã bị phá hủy cùng lúc với thành phố lân cận - một xác định được củng cố bằng bằng chứng là những mảnh gốm từ thời điểm diễn ra cuộc nổi loạn.
Đồng minh cổ đại
Fregellae là một thành phố thuộc địa của La Mã, nhưng có vẻ như nơi đây bao gồm nhiều người là hậu duệ của người Samnite, một dân tộc không phải người La Mã ban đầu sống trong khu vực này và ban đầu là kẻ thù của đế chế La Mã.
Maschek lưu ý rằng, vấn đề người Samnite di dời đến Fregellae đã được Thượng viện La Mã thảo luận khoảng 60 năm trước cuộc nổi loạn, nhưng Thượng viện quyết định rằng thành phố Fregellae phải tự giải quyết vấn đề dòng người đổ đến.
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh
Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.
Phát hiện ngôi mộ của "người man rợ" 1.700 năm tuổi
Các nhà khảo cổ học ở Đức đã phát hiện ra ngôi mộ 1.700 năm tuổi của một người Barbaria hay còn gọi là "người man rợ" sống ở rìa Đế chế La Mã và được tặng những đồ tùy táng có giá trị, bao gồm đồ thủy tinh, đồ gốm và một chiếc lược răng mịn.
Tìm thấy thanh kiếm 3.200 năm tuổi khắc dòng chữ "Ramesses II"
Các nhà khảo cổ học ở Ai Cập đã khai quật được di tích 3.200 năm tuổi của một doanh trại quân đội chứa rất nhiều hiện vật, bao gồm một thanh kiếm có chữ tượng hình khắc tên Ramesses II.
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới
Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.
Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel
Các thanh kiếm được cho là chiến lợi phẩm từ quân đội La Mã gắn với cuộc nổi dậy Bar Kochba của người Do Thái chống lại sự cai trị của đế chế La Mã ở Judean.
