Số phận của thành phố bị phá hủy vì chống lại đế chế La Mã như thế nào?

Một thành phố La Mã bị san phẳng hơn 2.000 năm trước sau cuộc nổi loạn đã bị phá hủy nặng nề đến mức "không có người ở trong hơn 170 năm", cho đến khi nó được chuyển đổi thành bãi rác cổ đại, theo các nhà khảo cổ đã khai quật địa điểm cổ đại này ở Ý.

Những tàn tích ở Fregellae, cách Rome khoảng 90 km về phía đông nam, có niên đại từ cuộc bao vây và phá hủy thành phố của quân đội La Mã vào năm 125 trước Công nguyên.

Lý do của cuộc nổi loạn không được biết, nhưng các nhà khảo cổ học cho rằng đó là vì người dân Fregellae đã đòi quyền công dân La Mã đầy đủ, thay vì quyền công dân "hạng hai" - với ít quyền hợp pháp hơn, đặc biệt là về quyền sở hữu đất công mà họ đã được Cộng hòa La Mã cấp.

Cuộc tranh chấp kéo dài này lên đến đỉnh điểm là một cuộc chiến khoảng một thế hệ sau đó, từ năm 91 đến năm 87 trước Công nguyên, khi nhiều đồng minh của La Mã ở Ý đòi hỏi và nhận được quyền công dân La Mã đầy đủ.


Các nhà khảo cổ đang khai quật một biệt thự ở Fregellae được xây dựng khoảng 80 năm trước khi thành phố bị người La Mã bao vây và thiêu rụi vào năm 125 trước Công nguyên (Ảnh: Dominik Maschek/LEIZA)

Tuy nhiên, có rất ít tài liệu lịch sử còn sót lại từ thời cuộc nổi loạn Fregellae, vì vậy các nghiên cứu khảo cổ học là lựa chọn tốt nhất để xác định những gì đã xảy ra ở đó, Dominik Maschek, giáo sư khảo cổ học La Mã tại Trung tâm Khảo cổ học Leibniz và Đại học Trier, ở Đức, cho biết.

Biệt thự La Mã cổ đại

Maschek giải thích rằng, các nhà khảo cổ học người Ý lần đầu khai quật địa điểm này vào những năm 1980 và phát hiện ra tàn tích của các bức tranh tường, tranh ghép sàn, nhà cửa và phòng tắm công cộng.

Ông và một nhóm các nhà nghiên cứu đến từ Đức, Ý và Thụy Sĩ đã khai quật được một ngôi biệt thự ở rìa thành phố cổ trong ba năm qua; và năm ngoái họ cũng tìm thấy tàn tích của một trại quân đội La Mã gần đó, được bảo vệ bởi một bức tường kiên cố và một con hào.

Trong số các hiện vật được tìm thấy tại địa điểm được cho là biệt thự có những bình gốm lớn để lưu trữ nông sản. Những thứ này và hạt giống cổ đại được khai quật tại địa điểm này cho thấy biệt thự là một trung tâm nông nghiệp sản xuất rượu vang, trái cây và ngũ cốc, có thể để xuất khẩu sang các vùng khác và nước ngoài. Hồ sơ về các biệt thự La Mã tương tự cho thấy có tới 50 người có thể đã làm việc ở đây, nhiều người trong số họ bị bắt làm nô lệ.

Tuy nhiên, ông cho biết, một lớp hư hại do hỏa hoạn cho thấy ngôi biệt thự và mùa màng đã bị phá hủy cùng lúc với thành phố lân cận - một xác định được củng cố bằng bằng chứng là những mảnh gốm từ thời điểm diễn ra cuộc nổi loạn.

Đồng minh cổ đại

Fregellae là một thành phố thuộc địa của La Mã, nhưng có vẻ như nơi đây bao gồm nhiều người là hậu duệ của người Samnite, một dân tộc không phải người La Mã ban đầu sống trong khu vực này và ban đầu là kẻ thù của đế chế La Mã.

Maschek lưu ý rằng, vấn đề người Samnite di dời đến Fregellae đã được Thượng viện La Mã thảo luận khoảng 60 năm trước cuộc nổi loạn, nhưng Thượng viện quyết định rằng thành phố Fregellae phải tự giải quyết vấn đề dòng người đổ đến.

TIN CŨ HƠN
Vì sao người tiền sử biến mất, người hiện đại phát triển tới ngày hôm nay?

Vì sao người tiền sử biến mất, người hiện đại phát triển tới ngày hôm nay?

Con người ngày nay thống trị thế giới, trong khi họ hàng gần nhất của chúng ta là người Neanderthal lại tuyệt chủng. Câu trả lời đáng ngạc nhiên, hoàn toàn không phải do trí thông minh.

Đăng ngày: 04/01/2026
Tiết lộ về

Tiết lộ về "con trăn" hơn 600 tuổi hiện ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật

Điều kỳ lạ viễn tưởng về con trăn lớn nhất thế giới có tuổi đời 612 năm hiện đang ẩn mình dưới Tử Cấm Thành được canh phòng cẩn mật vừa được tiết lộ khiến cả thế giới "kinh hoàng".

Đăng ngày: 04/01/2026
Ly kỳ “quốc bảo” từng trở thành chảo rán, chàng trai mua với 300 USD, ai ngờ giá hơn nửa tấn vàng

Ly kỳ “quốc bảo” từng trở thành chảo rán, chàng trai mua với 300 USD, ai ngờ giá hơn nửa tấn vàng

Bảo vật này từng lưu lạc khắp nơi, thậm chí trở thành chảo rán, nhưng hóa ra lại có giá trị đáng giá hơn nửa tấn vàng. Đó là gì?

Đăng ngày: 03/01/2026
Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Bao Công có thật sự là vị quan thanh liêm? Lời nhắn của kẻ trộm mộ để lại đã hé lộ sự thật!

Trong thực tế lịch sử, Bao Công là một vị quan nổi tiếng dưới thời nhà Tống. Câu hỏi về sự thanh liêm của Bao Cong từng khiến các nhà sử học hiện đại phải đau đầu.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Chuyện ít biết về bảo vật được

Chuyện ít biết về bảo vật được "tái sinh" ở thành Cổ Loa, Bác Hồ đến thăm và giải nghĩa

Ít ai biết được rằng, đền Thượng (đền Thục An Dương Vương) ở xã Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội hiện đang lưu giữ một "kho báu" có giá trị rất lớn về văn hóa, lịch sử và khoa học.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News