Sự tạo thành cột đá lục giác trên "Con đường của người khổng lồ"

Con đường của người khổng lồ ở Bắc Ireland là một kỳ quan thiên nhiên đặc biệt với hàng chục nghìn khối đá bazan hình lục giác vươn thẳng lên bầu trời dọc bờ biển.

Con đường của người khổng lồ bên bờ biển Irenland

Con đường của người khổng lồ (Giant's Causeway) nằm ở vùng bờ biển thuộc hạt Altrim, Bắc Ireland. Công trình này bao gồm 40.000 cột bazan khổng lồ màu đen được xếp ngay ngắn, tạo thành từ một vụ phun trào núi lửa cổ xưa. Các cột bazan xếp thành những bậc dẫn từ vách đá xuống biển. Hầu hết các cột có hình lục giác, mặc dù một số có 4, 5, 7 hoặc 8 cạnh. Trong đó, cột cao nhất đạt 12 mét. Theo truyền thuyết Ireland, công trình là tàn tích của một con đường do người khổng lồ xây nên.


Những khối đá bazan hình lục giác trên Con đường của người khổng lồ ở bắc Ireland. (Ảnh: Blogspot).

Theo IFL Science, cột đá bazan ở Giant’s Causeway ra đời từ dung nham núi lửa. Đá bazan hình cột cứng lại bên trong một dòng dung nham và nguội dần một cách khác thường. Khi một phần nhỏ dòng dung nham bắt đầu nguội từ trong ra ngoài, nó co lại và đứt gãy. Nếu tốc độ nguội tương đối đồng đều và nhiệt từ dung nham tỏa ra ở những khoảng cân đối, những cột đá bazan cao hình lục giác sẽ ra đời.

Về mặt lý thuyết, cột đá bazan có thể mang hình 5 cạnh, 6 cạnh và đôi khi 7 cạnh. Tuy nhiên, phổ biến nhất là cột hình lục giác. Thông qua nghiên cứu trên mô hình máy tính, các nhà khoa học ở Đại học Công nghệ Dresden, Đức, đã tìm ra nguyên nhân dẫn đến hình dáng đặc biệt này.

Khi dòng dung nham ảo trong mô hình bắt đầu nguội một cách đều nhau, tương tự kiểu nguội của dung nham tự nhiên phun từ dưới mặt đất, những vết đứt gãy hình thành ở góc 90°. Quá trình nguội tiếp diễn, vết đứt gãy lớn dần, khiến các góc mở rộng tới 120°. Đây cũng là số đo của mỗi góc trong hình lục giác.

Cột đá bazan đạt tới nhiệt độ của môi trường xung quanh và giữ nguyên hình dạng lục giác, đồng thời quá trình nguội cũng diễn ra với các cột đá xung quanh nó. Khi một cột đá lục giác đối xứng hoàn hảo ra đời, nhiều cột đá khác có xu hướng tạo thành hình dáng tương tự, tạo nên bộ sưu tập đồ sộ như công trình Giant's Causeway.

TIN CŨ HƠN
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Thành công của người Do Thái nhiều người đã biết, đã nghe từ lâu và có thể kể cả ngày, cả tháng cũng không hết.

Đăng ngày: 10/03/2026
Kinh ngạc 13 sự thật khó tin tưởng chừng như hoang đường

Kinh ngạc 13 sự thật khó tin tưởng chừng như hoang đường

Thiên nhiên, con người và động vật trên thế giới luôn ẩn chứa những sự thật làm chúng ta không khỏi ngạc nhiên.

Đăng ngày: 09/03/2026
Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Vì sao người Do Thái thông minh nhất thế giới?

Từ ngàn xưa, người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt được.

Đăng ngày: 08/01/2026
12 con Giáp từ đâu ra?

12 con Giáp từ đâu ra?

Ai nghĩ ra 12 con vật (Tý, Sửu, Dần, Mão…) của âm lịch? Con rồng có thật hay không? Giờ tính theo can chi có liên quan gì đến 12 con vật?

Đăng ngày: 22/12/2025
Du khách thoải mái đào kim cương miễn phí tại một công viên ở Mỹ

Du khách thoải mái đào kim cương miễn phí tại một công viên ở Mỹ

Công viên Crater Of Diamonds là kho báu kim cương hình thành bởi hoạt động địa chất và núi lửa định hình khu vực cách đây khoảng 3 tỷ năm.

Đăng ngày: 17/12/2025
10 thí nghiệm đẹp nhất trong lịch sử

10 thí nghiệm đẹp nhất trong lịch sử

Những thí nghiệm khoa học hiện nay thường phức tạp, chỉ có thể thực hiện bởi một nhóm nghiên cứu, với chi phí lên tới hàng triệu USD. Tuy nhiên, khi được hỏi về thí nghiệm "đẹp" nhất trong lịch sử khoa học, người ta lại tôn sùng các ý tưởng đơn giản.

Đăng ngày: 07/12/2025
Khoa Học News