Tăm xỉa răng: thẻ phân tử mới nhận diện khoáng chất răng và xương
Xem xét rất nhiều loại virut thực vật để tìm hiểu căn nguyên, các nhà khoa học vật chất thuộc đại học Công nghệ và Tiêu chuẩn quốc gia đã phát hiện một phân tử sinh học nhỏ gắn kết với một trong những cấu trúc tinh thể chủ chốt của cơ thể - đó là hợp chất canxi vốn là thành phần cơ bản tạo nên răng và xương.
Các nhà nghiên cứu cho biết phân tử mới nói trên có thể là phương tiện đáng tin cậy ứng dụng trong rất nhiều liệu pháp cũng như chẩn đoán liên quan đến răng và xương.
Mặc dù răng và xương có đặc tính cơ học đôi chút khác nhau nhưng thành phần cấu trúc cơ bản của chúng là hợp chất kết tinh canxin phosphat có tên gọi hydroxyapatite. Những biến đổi tinh tế trong cách hình thành cấu trúc tinh thể đã tạo nên khác biệt giữa chúng. Việc nhận biết cũng như kiểm soát quá trình hình thành tinh thể đặc trưng là điều quan trọng tột bậc giúp ích cho các nhà nghiên cứu y sinh chuyên tìm hiểu các vấn đề bao gồm răng tái khoáng hóa nhằm điều trị sâu răng, kết hợp mối nối nhân tạo và mô xương nuôi cấy để thay thế xương và khớp, cũng như các liệu pháp tế bào nhằm tái phát triển mô xương.
![]() |
Cặn tinh thể hydroxyapatite trong hình ảnh cắt răng người có màu xanh lá cây sáng tại những vùng có gắn một loại peptit mới do NIST tạo ra nhằm gắn kết với hợp chất nói trên. Chuỗi peptit liên kết với thuốc nhuộm huỳnh quang để tạo ảnh. (Ảnh: NIST) |
Để có được công cụ thăm dò ít tiêu cực và cụ thể hơn, nhóm NIST đã sử dụng kỹ thuật khá mới có tên “hiển thị thể thực khuẩn” có khả năng nhanh chóng tạo ra và sàng lọc số lượng lớn phân tử sinh học cho các tương tác cụ thể. Thể thực khuẩn là nhóm virus nguyên thủy thường gặp đầu độc vi khuẩn. Một số thể thực khuẩn đơn giản có thể biến đổi di truyền để tái tạo ngẫu nhiên chuỗi ngắn axit amino – phân tử protein nhó được gọi là chuỗi peptit – trên lớp vỏ bên ngoài giữ vai trò điểm gắn kết của chúng.
Nhóm thể thực khuẩn được nuôi cấy sẽ tổng hợp hàng tỉ chuỗi peptit ngẫu nhiên. Nếu chúng được đưa đến bề mặt mục tiêu – tinh thể hydroxyapatite trong trường hợp này – rồi sau đó loại bỏ hết, còn lại sẽ là những con có xu hướng bám dính. Nhân vô tính những con còn sót lại rồi lặp lại một vài chu trình với điều kiện nghiêm ngặt tăng lên cuối cùng sẽ giúp cách ly rất nhiều chuỗi peptit “sáng giá” dùng trong các thử nghiệm về sau nhằm xác định mối quan hệ giữa chúng và mục tiêu.
Theo công bố trên một bài báo mới đây, nhóm NIST đã sử dụng kỹ thuật này nhằm nhận biết một chuỗi peptit mới hình thành nên từ cả kết cấu hóa học lẫn cấu trúc tinh thể của hydroxyapatite để gắn kết vào bề mặt vật liệu. Khả năng nhận diện cấu trúc cụ thể chuỗi peptit của hydroxyapatite, theo các nhà nghiên cứu, sẽ được khai thác với vai trò làm tấm thẻ không phá hủy nhằm điều khiển quá trình khoáng hóa của răng và xương trong các ứng dụng liệu pháp cũng như chẩn đoán.
Trích dẫn: M.D. Roy, S.K. Stanley, E. J. Amis and M.L. Becker. Identification of a highly specific hydroxyapatite-binding peptide using phage display. Adv. Mater. 2008, 20, 1830-1836

Cà chua từng bị coi là "táo độc" suốt 200 năm
Hàng thế kỷ trước khi trở thành một thành phần chủ chốt trong các món salad và nước xốt, cà chua từng bị người châu Âu coi là một loại quả độc chết người.

Loài cây đẹp nhưng cực độc - chạm nhẹ cũng khiến bạn "sống-không-bằng-chết"
Nhìn lá màu xanh, hình tim đẹp đến thế nhưng ai ngờ loài cây này chứa 1 chất độc có tính sát thương tinh thần kinh khủng.

Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh
Socotra, một hòn đảo của Yemen, là nơi có vài trăm loài động vật và thực vật không hề xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất.

Lợi ích tuyệt vời của rau cải xoong
Cải xoong là loại rau lá xanh, nhỏ, thân tròn ăn được và có vị hơi cay nồng. Cải xoong chung họ hàng với cải xoăn, cải Brussels và bắp cải.

Chanh ngón tay - Loại chanh giống trứng cá hồi đắt nhất thế giới
Giá thành cho 1kg của loại quả này tới hàng triệu đồng nhưng giới nhà giàu Trung Quốc vẫn săn lùng đặt mua cho bằng được.

Khám phá thú vị về cây quất cảnh ngày Tết
Cây quất là cây xanh, cây ăn quả rất quen thuộc với người dân Việt Nam, đặc biệt là mỗi dịp Tết đến xuân về.
