Tàu ngầm đầu tiên lặn vòng quanh thế giới

400 năm sau chuyến thám hiểm vòng quanh thế giới của Ferdinand Magellan, một dự án tương tự diễn ra vào năm 1960, chỉ khác ở phương tiện là tàu ngầm hạt nhân và chuyến đi hoàn toàn dưới nước.


Tàu ngầm USS Triton trong một thử nghiệm trên biển. (Ảnh: Hải quân Mỹ)

Thuyền trưởng Evan P. Aurand, phụ tá hải quân của tổng thống Mỹ Eisenhower là người khởi xướng chuyến lặn vòng quanh thế giới đầu tiên có bí danh Operation Sandblast, theo Amusing Planet. Để thực hiện chuyến đi, Aurand đề xuất sử dụng USS Triton, tàu ngầm lớn, mạnh và đắt đỏ nhất được chế tạo ở thời điểm đi vào hoạt động. Con tàu dài 136 m và có lượng giãn nước gần 8.000 tấn. Hai lò phản ứng nước áp lực S4G của tàu cung cấp tổng công suất 34.000 KW, đủ để đẩy tàu ở tốc độ hơn 55,6 km/h dưới nước.

Các nhà chức trách Mỹ quyết định USS Triton sẽ đi theo cùng lộ trình như Ferdinand Magellan và Juan Sebastián Elcano trong chuyến đi vòng quanh Trái đất đầu tiên từ năm 1519 đến năm 1522. Họ tính toán chuyến đi sẽ không kéo dài quá 80 ngày, nhưng để an toàn, con tàu trang bị đủ vật tư để dùng trong 120 ngày. Triton rời New London vào ngày 16/2/1960 dưới dạng cuộc chạy thử cuối cùng, giúp kiểm tra khả năng vận hành của tàu sau đợt đại tu lớn. Chỉ sau khi tàu rời cảng, thuyền trưởng Beach mới tiết lộ bản chất chuyến đi với thủy thủ đoàn.

Tàu USS Triton tới St. Peter và Paul Rocks ở vùng biển Đại Tây Dương thuộc xích đạo, chạy dọc vùng ven biển phía đông Nam Mỹ. Con tàu tiếp tục vòng qua Cape Horn, hướng về phía tây ngang qua Thái Bình Dương. Sau khi đi qua các quần đảo Philippine và Indonesia, chạy dọc Ấn Độ Dương, tàu vòng qua mũi Hảo Vọng, đến St. Peter và Paul Rocks vào ngày 25/4 cùng năm, sau 60 ngày và 21 giờ. Tàu USS Triton trở lại Groton, Connecticut, vào ngày 10/5 năm đó, hoàn thành chuyến lặn đầu tiên vòng quanh thế giới. Con tàu đã ở dưới nước tổng cộng 83 ngày 9 giờ và di chuyển 66.633km.


Hành trình vòng quanh thế giới của tàu USS Triton. (Ảnh: Hải quân Mỹ)

Theo đúng nhiệm vụ, tàu tránh nhô lên mặt nước, trừ dịp phải đưa một thủy thủ ốm sang tàu USS Macon ngoài khơi Montevideo, Uruguay, vào ngày 6/3. Để thông khí, tàu sử dụng ống thở khi ở độ sâu kính tiềm vọng và giữ nguyên vị trí nhờ kính lục phân tích hợp trên tàu. Nhằm loại bỏ rác mà không ngoi lên mặt nước, con tàu có một bộ phận vứt rác bắn túi chứa chất thải qua đáy tàu. Tất cả công tác sửa chữa đều tiến hành dưới nước.

Việc duy trì hoạt động cho thủy thủ đoàn trong thời gian dài là thách thức lớn nhất đối với thuyền trưởng. Họ sẽ thực hiện nhiều hoạt động khác nhau vào các ngày trong tuần. Giữ vệ sinh trên tàu cũng là một thách thức. "Đó là 84 ngày tích cực làm việc để giữ tàu sạch sẽ. Thật kinh ngạc trước lượng chất bẩn mà chúng tôi tạo ra, vì vậy tôi ấn định một ngày dọn dẹp vào cuối tuần. Thủy thủ đoàn bắt đầu phản đối cho tới khi họ thấy số lượng rác chúng tôi tìm cách loại bỏ. Sau đó, họ không phản đối nữa", thuyền trưởng Beach chia sẻ.

Ngoài chạy vòng quanh Trái đất, tàu USS Triton còn thu thập lượng lớn dữ liệu khoa học về đại dương. Thủy thủ đoàn lấy mẫu nước trong suốt hải trình, kiểm tra khác biệt về thành phần hóa học, độ mặn, mật độ và nhiệt độ. Họ cũng liên tục ghi chép biến động ở trường hấp dẫn của Trái đất. Ngoài ra, con tàu còn thả hơn 100 bình thủy văn để theo dõi dòng hải lưu và lập bản đồ đáy biển, bao gồm rạn san hô cùng nhiều cấu trúc chìm dưới nước khác, sử dụng máy dò sâu và hệ thống sóng âm. Dữ liệu khoa học từ nhiệm vụ Operation Sandblast có ý nghĩa vô giá trong việc cung cấp thông tin về những thay đổi của đại dương.

TIN CŨ HƠN
Những truyền thống đặc biệt trong ngày lễ tình nhân trên Thế giới

Những truyền thống đặc biệt trong ngày lễ tình nhân trên Thế giới

Ở mỗi quốc gia, người dân lại có một cách riêng để kỉ niệm ngày lễ Tình nhân khác nhau và đặc biệt.

Đăng ngày: 16/02/2026
Những truyền thuyết đô thị gây ám ảnh bậc nhất châu Á

Những truyền thuyết đô thị gây ám ảnh bậc nhất châu Á

Dù truyền thuyết đô thị của Nhật Bản và Hàn Quốc khét tiếng khắp thế giới theo đà phát triển của các sản phẩm giải trí. Tuy nhiên, không phải chỉ ở hai đất nước này mới có truyền thuyết đô thị.

Đăng ngày: 16/02/2026
Có thể bạn chưa biết: Astatine là nguyên tố tự nhiên hiếm nhất trên Trái đất

Có thể bạn chưa biết: Astatine là nguyên tố tự nhiên hiếm nhất trên Trái đất

Astatine là nguyên tố hiếm nhất xuất hiện tự nhiên trong lớp vỏ Trái đất với chưa đầy 25 g trên toàn hành tinh ở bất kỳ thời điểm nào.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những món ăn

Những món ăn "đại kỵ" trong ngày Tết đen đủi cả năm

Dưới đây là danh sách các món "đại kỵ" mọi người không nên ăn trong ngày đầu năm để tránh gặp điều xui xẻo.

Đăng ngày: 15/02/2026
Vì sao thị trấn này yêu cầu cư dân phải cắt ruột thừa mới được sống ở đây?

Vì sao thị trấn này yêu cầu cư dân phải cắt ruột thừa mới được sống ở đây?

Con người có thể sống chung với đoạn ruột thừa suốt đời trừ khi nó bị viêm. Tuy nhiên, một thị trấn ở Nam Cực đã yêu cầu những cư dân tương lai phải cắt bỏ ruột thừa của họ trước khi định cư ở đây, theo NY Post.

Đăng ngày: 15/02/2026
Kaketsugi - Kỹ thuật miếng vá vô hình độc đáo tại Nhật Bản

Kaketsugi - Kỹ thuật miếng vá vô hình độc đáo tại Nhật Bản

Một cửa hàng nhỏ ở TP Minokamo, miền trung Nhật Bản, tiếp nhận vô số đơn đặt hàng từ khắp mọi miền đất nước, nhờ vào kỹ thuật “Kaketsugi”, hay vá quần áo hoàn toàn giống như mới.

Đăng ngày: 15/02/2026
Con người đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, chuyên gia: Thủ phạm là

Con người đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, chuyên gia: Thủ phạm là "gã khổng lồ" quen mặt

Các nhà khoa học mới đây cảnh báo rằng con người có thể đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng chưa được khám phá hết

Đăng ngày: 15/02/2026
Khoa Học News