Thần y Biển Thước - Cha đẻ phương pháp bắt mạch Đông y

Phương pháp bắt mạch của Biển Thước được xem là đã đặt nền móng quan trọng cho ngành Đông y.

Biển Thước là danh y thời kỳ Xuân Thu Chiến Quốc, Trung Quốc. Theo LizhiWang, ông thật ra họ Tần tên Hoãn, "Biển Thước" chỉ là tên hành nghề.

Biển Thước vốn dĩ không xuất thân từ gia đình y học. Thời thiếu niên, ông làm việc trong một gia đình quý tộc. Với nhân cách chính trực, biết kính trên nhường dưới, Biển Thước được nhiều người trọng dụng.

Theo sử sách, danh y tên Chương Tang Quân thời đó vì quý mến nhân cách của Biển Thước đã ngỏ lời muốn truyền lại những kiến thức và bí kíp y học cho ông. Từ đó, Biển Thước đi khắp nơi hành nghề chữa bệnh giúp dân, dần dần danh tiếng ngày càng được nhiều người biết đến.

Loading...

Dân gian lưu lại nhiều giai thoại về tài năng y học của Biển Thước.

Thần y Biển Thước - Cha đẻ phương pháp bắt mạch Đông y
Tranh vẽ Biển Thước. (Ảnh: Wikipedia).

Theo Hán thư ngoại truyện, có lần Biển Thước dẫn 5 học trò đến nước Quắc (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây) để làm thuốc. Nghe nói Thế tử nước Quắc bị bệnh qua đời đột ngột, ông cảm thấy đáng ngờ bèn xin được vào xem.

Quan sát một hồi, thấy cánh mũi người chết còn động đậy, hai chân còn ấm, Biển Thước chẩn đoán kỹ rồi kết luận: "Thế tử mắc chứng "thi quyết" (chết giả), có thể cứu sống được". Ông châm kim ở các huyệt trọng yếu, sai học trò Tử Minh làm ngải cứu, Cốc Tử đổ thuốc, Tử Dung xoa bóp không ngừng tay. Hồi lâu, quả nhiên "người chết" dần dần tỉnh lại. Biển Thước lại dùng thuốc dán dưới hai nách, bệnh nhân ngồi dậy được ngay.

Sử gia Tư Mã Thiên ghi lại trong bộ Sử Ký rằng một hôm Biển Thước sang nước Tề gặp Tề Hoàn Công. Thấy khí sắc vua Tề không tốt, ông liền tâu: "Trong da và chân lông của ngài có gốc bệnh, nếu không kịp thời chữa trị, bệnh sẽ nặng thêm". Đáp lại, Tề Hoàn Công thờ ơ: "Ta cảm thấy rất khỏe, chẳng có bệnh tật gì cả". Biển Thước bèn lui ra.

Năm ngày sau, Biển Thước yết kiến Tề Hoàn Công và khẳng định một lần nữa với vua Tề: "Bệnh của ngài đã vào đến nội tạng rồi, phải chữa ngay đi". Hoàn Công tỏ vẻ khó chịu, không trả lời. Đợi Biển Thước đi khỏi, ông bảo với mọi người: "Thầy thuốc chỉ khéo vẽ vời, hù dọa. Ta chẳng có bệnh gì mà ông ta dám bảo là bệnh nặng. Thật vớ vẩn".

Năm ngày sau nữa, Biển Thước lại vào yết kiến. Chỉ mới nhìn mặt vua Tề, ông đã quay bước bỏ đi. Tề Hoàn Công sai người chạy theo hỏi, Biển Thước nói: "Bệnh ở da thịt thì còn xoa thuốc được, bệnh ở huyết mạch thì còn truyền thuốc được. Nay bệnh đã vào đến xương tủy rồi thì trời cũng không cứu được nữa, bởi vậy tôi mới bỏ đi". Quả thật sau đó Tề Hoàn Công lâm bệnh nặng, các đại phu thuở ấy không chữa được.

Căn cứ vào kinh nghiệm hành nghề của mình, khi chữa bệnh cho bệnh nhân, Biển Thước sử dụng phương pháp "tứ chẩn", tức gồm 4 bước chẩn đoán bệnh.

  • Đầu tiên, ông quan sát bệnh nhân và chú ý tới vẻ bề ngoài như màu da, màu lưỡi.
  • Bước thứ hai, ông nghe giọng nói, nhịp thở.
  • Bước thứ ba, ông hỏi bệnh nhân về các triệu chứng mà họ gặp phải.
  • Cuối cùng, ông bắt mạch.

Tương truyền, Biển Thước chính là người đã khai sinh ra phương pháp bắt mạch, đặt tiền đề quan trọng cho Đông y. Về phương pháp bắt mạch của Biển Thước, dân gian lưu truyền một giai thoại.

Có lần, Biển Thước đến nước Tấn, biết được Triệu Giản Tử - người đang nắm quyền chính trị trong nước lâm bệnh, hôn mê đã 5 ngày. Biển Thước bắt mạch, thấy mạch bệnh nhân yếu ớt, lại nghe rằng chính trị nước Tấn lúc ấy rối ren nên đoán Triệu Giản Tử lao tâm quá mức khiến máu không tuần hoàn tốt dẫn tới hôn mê. Biển Thước kê thuốc cho Triệu Giản Tử uống. Chỉ hai ngày sau, bệnh nhân tỉnh lại, bệnh dần thuyên giảm. Trong Sử Ký, Tư Mã Thiên tán tụng: "Thiên hạ nói đến mạch là nói đến Biển Thước".

Ngoài "tứ chẩn", Biển Thước còn am hiểu và sử dụng nhiều các phương pháp trị liệu như châm cứu, châm kim đá, xoa bóp. Đặc biệt, ông đề cao phòng bệnh hơn chữa bệnh. Phòng bệnh có giá trị gấp đôi chữa bệnh. Điều này có thể thấy rõ trong giai thoại về Tề Hoàn công.

Biển Thước để lại cho người đời nhiều bí kíp, tác phẩm y học đồ sộ như "Nạn Kinh", "Biển Thước ngoại kinh", "Biển Thước ngoại kinh". Về sau, Biển Thước cùng Hoa Đà, Trương Trọng Cảnh và Lý Thời Trân được hậu thế xưng tụng Trung Quốc cổ đại Tứ đại danh y.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Người phụ nữ tiên phong trong lĩnh vực khoa học bị lịch sử bỏ quên

Người phụ nữ tiên phong trong lĩnh vực khoa học bị lịch sử bỏ quên

Có một thực tế đáng tiếc rằng lịch sử đã đánh giá thấp sự đóng góp của những người phụ nữ.

Đăng ngày: 08/01/2019

"Thần y" Hoa Đà - thầy thuốc đầu tiên phẫu thuật gây mê

Được mệnh danh là một trong tứ đại danh y Trung Quốc, Hoa Đà là "thần y" tiếng tăm lẫy lừng từ cuối thời Đông Hán Trung Quốc với những cống hiến vĩ đại cho nền y học cổ truyền.

Đăng ngày: 07/01/2019

"Cụ tổ" của Internet qua đời ở tuổi 81

Internet đã mất đi một trong những kiến trúc sư đầu tiên của mình - Larry Roberts. Ông là người thiết kế và quản lý chương trình ARPAnet, mạng tiền thân của Internet ngày nay.

Đăng ngày: 02/01/2019
Câu chuyện thú vị về bức ảnh

Câu chuyện thú vị về bức ảnh "Trái đất mọc" nổi tiếng vừa tròn 50 tuổi

"Trái Đất mọc" là bức ảnh đầu tiên về Trái Đất được con người chụp từ ngoài không gian. Bức ảnh này được ghi lại bởi phi hành gia Bill Anders, thành viên phi hành đoàn tàu Apollo 8 vào ngày 24/12/1968.

Đăng ngày: 26/12/2018
Nhà khoa học tìm ra virus HIV bị từ chối giải Nobel

Nhà khoa học tìm ra virus HIV bị từ chối giải Nobel

Lịch sử tìm ra HIV vô cùng phức tạp. Đầu những năm 80, con người gần như chẳng biết gì về căn bệnh bí ẩn khiến hệ miễn dịch cơ thể suy giảm.

Đăng ngày: 03/12/2018
Sự thật sau tờ hóa đơn viện phí được thanh toán bằng ly sữa

Sự thật sau tờ hóa đơn viện phí được thanh toán bằng ly sữa

Câu chuyện về tờ hóa đơn bác sĩ Mỹ nổi tiếng thế kỷ 19 Howard Kelly ghi "Đã thanh toán bằng một ly sữa", thật ra chỉ đúng một nửa.

Đăng ngày: 26/10/2018
Nữ coder... 10 tuổi này thành công quá, cả Google lẫn Microsoft đều muốn mời về làm việc

Nữ coder... 10 tuổi này thành công quá, cả Google lẫn Microsoft đều muốn mời về làm việc

Mehta là người sáng lập kiêm CEO của một công ty tên là CoderBunnyz, không chỉ giành được sự công nhận về mặt truyền thông, cô bé còn trở thành diễn giả trong nhiều hội nghị ở Thung lũng Silicon.

Đăng ngày: 23/10/2018
Tiêu điểm
Khoa Học News