Thành phố trải qua 26 trận động đất băng trong 7 giờ

Những trận động đất băng sẽ trở nên ngày càng phổ biến trong tình hình khủng hoảng khí hậu, đe dọa phá hủy nhà cửa và đường sá.

Động đất băng, giống như chuỗi động đất xảy ra 26 lần chỉ trong 7 giờ ở một thành phố Phần Lan, có thể trở nên ngày càng phổ biến nếu khủng hoảng khí hậu tiếp tục gây ra thời tiết cực đoan ở các vùng lạnh. Hiện tượng thời tiết kỳ lạ và chưa được nghiên cứu kỹ này xảy ra do nước đóng băng trong đất hoặc đá bão hòa. Cơ chế phía sau động đất băng có nghĩa chúng ảnh hưởng tới những khu vực có nhiều hơi ẩm trong đất, thường là gần nơi có nước. Sau đó, khi nhiệt độ giảm đột ngột, nước có thể đóng băng và mở rộng nhanh, tạo ra áp lực bên trong chất nền xung quanh.


Thành phố Oulu từng ghi nhận 26 trận động đất băng trong chưa đầy nửa ngày. (Ảnh: New Scientist)

Động đất băng diễn ra khi áp lực trên lớn đến mức tạo ra vết nứt, làm mặt đất rung lắc. Giống như động đất, động đất băng có thể cảm nhận và nghe được, nhưng không đạt đến mức dữ dội trên thang phân loại. Nhiều trận động đất băng xuất hiện không ai biết bởi chúng quá nhẹ, trong khi một số trường hợp phát ra âm thanh giống tiếng súng bắn, thậm chí có thể gây thiệt hại cho công trình hữu hình như các tòa nhà.

Do bản chất, động đất băng thường gắn liền với thời tiết cực đoan vốn ngày càng phổ biến hơn do khủng hoảng khí hậu trong những thập kỷ gần đây. Giới nghiên cứu cũng quan tâm biến đổi khí hậu có thể tác động như thế nào tới Bắc Cực và vùng cận Bắc Cực, bao gồm động đất băng. Nhóm nghiên cứu đứng đầu là Jarkko Okkonen ở Cục Khảo sát Địa chất Phần Lan công bố phát hiện ở đại hội của Liên đoàn Địa khoa học châu Âu, IFL Science hôm 15/5 đưa tin.

Báo cáo gần đây từ những khu vực băng giá ở Phần Lan, Canada và Mỹ cho thấy mức độ thiệt hại động đất loại này có thể gây ra với cơ sở hạ tầng, vì vậy đây là một hiện tượng thời tiết đáng để tìm hiểu nếu con người muốn đảm bảo an toàn trong điều kiện môi trường ngày càng khó dự đoán. Để làm vậy, nhóm nghiên cứu thiết lập mô hình cho phép họ tìm hiểu mối liên quan giữa áp lực nhiệt và động đất băng. Áp lực nhiệt tạo bởi bất kỳ thay đổi nào trong nhiệt độ vật liệu khiến nó mở rộng và co lại, như tác động của nước đóng băng tới đất bão hòa.

Okkonen và cộng sự sử dụng mô hình thủy văn để tính toán độ sâu của tuyết, tốc độ tan chảy, nhiệt độ đất ở độ sâu khác nhau và khám phá điều gì xảy ra khi nhiệt độ đột nhiên thay đổi. Phương pháp này hé lộ nhiệt độ giảm nhanh có thể gây ra áp lực nhiệt đủ mạnh để làm vỡ bề mặt đất - băng, dẫn tới những vết nứt mà chúng ta bắt gặp sau động đất băng.

Năm 2016, thành phố Oulu ở Phần Lan trải qua hàng loạt trận động đất băng. Tổng cộng 26 trận diễn ra trong môi trường cận Bắc Cực trong vòng 7 giờ. Những trận động đất làm vỡ lớp đất, phá hủy nền móng nhiều tòa nhà và đường sá. Sử dụng mô hình, các nhà nghiên cứu có thể tính toán loạt trận động đất này là kết quả do nhiệt độ giảm 17 độ C, làm nứt đất đóng băng và lề đường.

Việc hiểu rõ sức chịu đựng của các chất nền khác nhau có thể cho phép giới nghiên cứu dự đoán khu vực nào dễ chịu ảnh hưởng từ động đất băng, đặc biệt khi nhiệt độ biến động mạnh trong tương lai.

TIN CŨ HƠN
Lần đầu tiên ghi được sóng não của người chết, hé lộ sự thật khủng khiếp

Lần đầu tiên ghi được sóng não của người chết, hé lộ sự thật khủng khiếp

Việc lần đầu ghi nhận thời khắc trước khi một người qua đời có thể tiết lộ suy nghĩ cuối cùng trước khi họ về thế giới bên kia.

Đăng ngày: 05/05/2026
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?

Đăng ngày: 04/05/2026
Bí mật đằng sau màu của các tấm hộ chiếu

Bí mật đằng sau màu của các tấm hộ chiếu

Hộ chiếu trên thế giới có 4 màu. Mỗi màu có thể nói lên nhiều điều về quốc gia đó dù không tồn tại quy định cụ thể.

Đăng ngày: 03/05/2026
Bất ngờ ghi lại được khoảnh khắc

Bất ngờ ghi lại được khoảnh khắc "bóng ma" đi bên cạnh mình trên núi

Một người đàn ông đã ghi lại khoảnh khắc phát hiện một "bóng ma" đi bên cạnh mình trên núi.

Đăng ngày: 03/05/2026
Khoa Học News