Khoa Học News

Thay quyền tạo hóa, tạo ra... mắt cho sinh vật

Các nhà khoa học Anh đã tiêm một loại enzyme vào phôi ếch. Kỳ lạ thay, cứ tiêm vào bộ phận nào, mắt tạo ra tới đấy. Thí nghiệm này đưa tới viển cảnh, thay mắt cho người mù trong tương lai...

Thử nghiệm này do 2 giáo sư Nicholas Dale và Elizabeth Jones thuộc trường Đại học Warwick, Anh thực hiện. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng 3 loại enzyme, gọi là enzyme ngoại bào: E-NTPDase1,  E-NTPDase2 và  E-NTPDase3 để tạo ra mắt ở phôi ếch. Thử nghiệm được tiến hành ở một trong những giai đoạn phát triển sớm nhất của phôi.

Nhóm nghiên cứu đã hết sức ngạc nhiên khi thấy sau khi tiêm enzyme E-NTPDase2 các tế bào có vai trò tạo nên phần đầu của nòng nọc, các cấu trúc của mắt đã hình thành. Cuối cùng, nòng nọc ếch đã có thêm... một con mắt! Lạ lùng hơn, khi enzyme này được đưa vào một số tế bào ở các bộ phận khác của phôi, những cấu trúc giống như mắt cũng có thể phát triển ở đó.


Sự phát triển mắt ở nòng nọc ếch bình thường và không được tiêm enzyme ngoại bào (Ảnh: Nature).


Sau khi tiêm E-NTPDase2 vào phôi ếch, nòng nọc ra đời đã có thêm... một con mắt (Ảnh: Nature)

Kết quả là nòng nọc ếch có thêm “mắt lạc chỗ” ở hông, ở bụng và thậm chí ở dọc theo đuôi của nó. Tóm lại, nhóm nghiên cứu có thể tạo mắt cho nòng nọc ở nhiều bộ phận khác nhau trên cơ thể của nó.

Giải thích hiện tượng này về mặt nguyên lý khoa học, nhóm nghiên cứu cho rằng, enzyme E-NTPDase2 có khả năng bám vào ATP – một phân tử quan trọng, có chức năng truyền tải năng lượng và tín hiệu – để cải biến phân tử này thành một phân tử khác, có tên là ADP. Và khi E-NTPDase2 giúp các tế bào tạo ra nồng độ ADP ở mức cao hơn bình thường thì nó kích thích sự phát triển của mắt.

Còn nói theo ngôn từ khoa học thì “E-NTPDase2 đã kích hoạt cơ chế tạo ra mắt ở phôi ếch”.

Nhóm nghiên cứu ước đoán rằng, rất có thể cơ chế phát triển mắt như thế cũng có ở con người và các loài động vật có mắt khác. Từ đó, họ đi đến dự báo một khi tạo ra được nhãn cầu từ tế bào gốc trong phòng thí nghiệm thì trong tương tương lai, hoàn toàn có thể thay mắt cho những người bị các thương tổn nghiêm trọng ở mắt.

Nghiên cứu trên đã được đăng tải trên tạp chí Nature, một tạp chí uy tín của giới khoa học quốc tế, số ra ngày 25/10/2007 và sau đó, tin này đã được các hãng tin và tạp chí khoa học như AFP, Live Science, PhysOrg tường thuật lại.

Đại học Warwich, nơi hai giáo sư nói trên thực hiện thử nghiệm cũng đã ra Thông cáo báo chí, nhấn mạnh thử nghiệm mở ra một hướng nghiên cứu mới để có thể tạo ra nhãn cầu cho con người, hoặc ít nhất là các mô để cấy ghép cho những người bị tổn thương thị giác”.

Enzyme là những protein đóng vai trò xúc tác, tức giúp các phản ứng hóa học xảy ra nhanh hơn. Enzyme ngoại bào (ectoenzyme hay exoenzyme hay extracellular enzyme) là bất cứ nhóm enzyme nào được tiết ra từ các tế bào mà ở đó chúng được sản xuất vào trong môi trường bao quanh tế bào. Nói cách khác, đó là những enzyme hoạt động bên ngoài những tế bào sản sinh ra chúng.


Enzyme (Ảnh: Metallo.scripps.edu)

Thông tin biên tập: Xem tại đây
Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Vi sinh vật bỏ qua bước giải phóng khí oxi, hấp thụ khí cacbonic trong quá trình quang hợp

Vi sinh vật bỏ qua bước giải phóng khí oxi, hấp thụ khí cacbonic trong quá trình quang hợp

Một khám phá gây ngạc nhiên do các nhà khoa học thuộc viện Carngie ph&aa

Đăng ngày: 03/10/2026
Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Các loài côn trùng nguy hiểm nhất thế giới

Muỗi, ong bắp cày ở trong số những loài bọ nguy hiểm nhất thế giới. Khi đốt, chúng truyền bệnh hoặc nọc độc làm chết người.

Đăng ngày: 01/10/2026
Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Tổng quan về vi khuẩn Salmonella

Nhiễm khuẩn Salmonella không chỉ lây lan qua sự tiếp xúc. Salmonella có thể có mặt trong gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa… chưa được đun nấu kỹ.

Đăng ngày: 27/09/2026
6 loài hoa giống động vật một cách kì lạ

6 loài hoa giống động vật một cách kì lạ

Thiên nhiên luôn làm con người kinh ngạc, có những thứ nếu không tận mắt chứng kiến thì chúng ta chắc chắn sẽ không bao giờ mường tượng được.

Đăng ngày: 16/09/2026
Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Khám phá đảo Socotra - Nơi có cây độc đáo bậc nhất hành tinh

Socotra, một hòn đảo của Yemen, là nơi có vài trăm loài động vật và thực vật không hề xuất hiện ở bất kỳ nơi nào khác trên trái đất.

Đăng ngày: 11/09/2026
Cà chua từng bị coi là "táo độc" suốt 200 năm

Cà chua từng bị coi là "táo độc" suốt 200 năm

Hàng thế kỷ trước khi trở thành một thành phần chủ chốt trong các món salad và nước xốt, cà chua từng bị người châu Âu coi là một loại quả độc chết người.

Đăng ngày: 03/09/2026
Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thảm họa rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật cách đây 2 năm dường như đã gây ra những hậu quả lâu lâu dài và một trong số đó là khiến thực vật trong vùng ảnh hưởng bị đột biến dị thường.

Đăng ngày: 28/08/2026
Khoa Học News