Khoa Học News

Thực hư "công dụng thần kỳ" của cà chua đen

Hợp chất chống oxy hóa anthocyanin trong cà chua đen cũng tương tự như trong quả dâu tằm, thanh long ruột đỏ, bắp cải tím hoặc rau quả có màu tím.

Tìm hiểu về công dụng của cà chua đen

Theo tiến sĩ Phan Thế Đồng, giảng viên Khoa Khoa học và Công nghệ, Đại học Hoa Sen, TP HCM, cà chua đen đang tạo nên cơn sốt trên thị trường hiện nay có 2 loại phổ biến. Loại thứ nhất khi cắt đôi quả, nước dính trên dao không có màu đỏ, thậm chí lấy ngón tay dí vào mặt cắt cũng không có màu đỏ dính vào. Đây là loại cà chua được lai tạo để giữ lại màu xanh, sau khi quả chín màu xanh này pha trộn với màu đỏ vốn có của cà chua làm cho trái trở nên đen. Như vậy ở đây chỉ có màu sắc thay đổi còn các thành phần licopen (một hợp chất trong nhóm carotenoid giàu vitamin A) và lượng chất chống oxy hóa không khác gì cà chua đỏ thông thường.

Loại cà chua đen thứ hai, khi cắt đôi quả thấy nước dính trên dao có màu tím thẫm. Nếu lấy ngón tay dí vào mặt cắt sẽ thấy màu tím dính vào ngón tay. Đây là loại được lai tạo để có thêm chất màu tím anthocyanin (tương tự như hợp chất có trong quả dâu tằm). Như vậy ngoài thành phần licopen, cà chua này có thêm một hợp chất chống oxy hóa là anthocyanin.

Cà chua đen có thêm anthocyanin thì được tăng cường thêm một chút khả năng chống oxy hóa. Dù vậy theo phân tích của các nhà nghiên cứu trên thế giới, hàm lượng anthocyanin trong cà chua đen thấp hơn nhiều so với quả dâu tằm hoặc việt quất (blueberry). Quả dâu tằm và việt quất chứa 1-3 mg trên một g quả tươi trong khi cà chua đen chỉ chứa 0,1-0,3 mg. Hơn nữa hàm lượng anthocyanin phụ thuộc rất nhiều vào chế độ canh tác và điều kiện đất trồng.


Cà chua đen có các thành phần chống oxy hóa tương tự như một số loại rau quả màu tím. (Ảnh: Favri).

Anthocyanion cũng như những chất chống oxy hóa khác được xem là có tác dụng giải trừ các gốc tự do trong cơ thể, giúp hạn chế bệnh về tim mạch, ngăn ngừa quá trình lão hóa các tế bào và sự hình thành các khối u. Một số nghiên cứu cho thấy nó có khả năng phòng ngừa bệnh đái tháo đường.

Anthocyanion là hợp chất tan trong nước nên khi ăn nhiều vào cơ thể, phần dư thừa sẽ được loại thải qua nước tiểu chứ không có nghĩa là "ăn càng nhiều càng tốt". Đến nay chưa thấy có công bố khoa học nào nói đến tác hại của anthocyanin. Ngược lại chất caroten không tan trong nước nên khi ăn nhiều phần dư thừa sẽ tích lũy lại trong cơ thể, nhất là ở mô mỡ dẫn đến hiện tượng vàng da.

Tiến sĩ Đồng nhấn mạnh, cà chua đen được lai tạo và chọn lọc gene theo phương pháp truyền thống, không phải là thực vật ghép hoặc biến đổi gene. Việc lai tạo này chỉ giúp tăng thêm một lượng nhỏ chất anthocyanin, làm cho màu quả trở nên "bí hiểm" nhằm thu hút sự chú ý, để người tiêu dùng tin rằng tác dụng của nó tăng lên gấp bội lần nên sẵn sàng bỏ tiền ra mua. Thực tế các hợp chất "tạo màu" anthocyanin này có rất nhiều các rau quả thông thường như dâu tằm, thanh long ruột đỏ, bắp cải tím hay bất cứ loại rau quả nào khi cắt có màu đỏ dính vào dao.

Cũng cùng quan điểm trên, ông Nguyễn Văn Hoàng, một nhà nghiên cứu về lĩnh vực kỹ thuật nông nghiệp cho rằng trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại cà chua, nhìn chung giá trị dinh dưỡng tương đương nhau, chỉ có hương vị khác do nguồn gốc giống và chế độ canh tác. "Cơn sốt cà chua đen" xuất hiện do một số nhà kinh doanh lợi dụng thời điểm người tiêu dùng chưa được cung cấp những thông tin đầy đủ về loại quả lạ mắt này nên đã thổi phồng sản phẩm. Thực tế, ngoài yếu tố giống thì hàm lượng các chất dinh dưỡng và chất chống oxy hóa trong nông sản phụ thuộc rất nhiều vào chế độ canh tác như phân bón, tưới tiêu, chế độ chiếu sáng và điều kiện nông hóa, thổ nhưỡng...

Ông Hoàng nói: "Thực phẩm không chỉ cung cấp các chất chống oxy hóa mà chủ yếu là các chất dinh dưỡng thiết yếu như đường bột, đạm, béo, vitamin và chất khoáng. Vì vậy sự đa dạng thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày là điều rất cần thiết và quan trọng, tránh tình trạng mất cân đối".

Để không bị ngộ độc khi ăn cà chua đen, các chuyên gia khuyên mọi người chỉ nên ăn quả chín hoàn toàn vì cà chua xanh hoặc chưa chín hẳn có chứa 2 loại độc tố solanine và tomatine. Các độc chất này có trong lá, thân và quả cà chua xanh. Khi quả chín, các độc tố giảm đi chỉ còn lại một lượng rất nhỏ nên không gây nguy hại gì. Triệu chứng khi ngộ độc cà chua xanh là nôn ói, đau bụng, tăng nhịp tim, khó thở, thậm chí tử vong.

Thuốc bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu) cũng có thể được sử dụng trong quá trình canh tác cà chua. Nhằm làm giảm bớt dư lượng thuốc trừ sâu đồng thời để quả chín hoàn toàn sẽ ngon hơn, các chuyên gia khuyên không nên ăn ngay sau khi mua về. Thông thường cà chua được thu hoạch khi chưa chín hoàn toàn để dễ dàng vận chuyển và bảo quản được lâu. Vì vậy khi mua về nên để cà chua từ một đến 2 ngày sau cho chín hoàn toàn và thuốc trừ sâu phân giải bớt. Trước khi ăn nên rửa thật kỹ.

TIN CŨ HƠN
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Những lý do nên dùng cà chua

Những lý do nên dùng cà chua

Cà chua thường xuyên xuất hiện trong căn bếp của mọi nhà và được dùng để chế biến rất nhiều món ăn. Nhưng lợi ích, tác dụng tuyệt vời của loại quả này cũng như cách ăn nó sao cho tốt nhất thì không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 29/05/2026
Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Ngón tay bị gãy bút chì là do chấn thương ở khớp giữa ngón tay, nơi có thể gập cong. Khớp này gọi được là khớp nối liên vị gần (PIP).

Đăng ngày: 26/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Khoa Học News