Khoa Học News

Tiếng hót của chim canh gác

Quân nhân làm nhiệm vụ canh gác lãnh thổ của địch giữ liên lạc rađiô thường xuyên với các đồng sự để chắc chắn rằng mọi việc vẫn bình thường và an toàn tác chiến. Nghiên cứu mới của tiến sĩ Andy Radford thuộc trường Khoa học sinh vật cho thấy đây cũng là một đặc trưng ở thế giới loài chim.

Chim hét cao cẳng lông đen trắng là loài chim nhỏ sống thành đàn từ 3-15 con ở sa mạc Kalahari, châu Phi. Chúng sử dụng 95% thời gian săn mồi trên mặt đất, tìm kiếm con mồi dưới cát. Ngược lại, chúng bị săn đuổi bởi các loài chim ăn thịt, động vật có vú, và rắn.

Cộng đồng chim hét cao cẳng trong diện nghiên cứu được tập cho quen với sự có mặt của con người, một điều cần thiết để có thể quan sát và ghi âm chúng ở khoảng cách chỉ vài fit. Điều này cho phép Radford xác định số lần săn mồi thành công của từng cá thể bằng cách ghi lại tỉ lệ con mồi bị bắt. Thêm vào đó, chim hét cao cẳng được huấn luyện để nhảy lên một cái cân. Từ đó có thể xác định cân nặng của chúng nhiều lần trong một ngày, cơ sở để đi tới ước lượng chính xác và đều đặn về tình trạng của những con chim này.

Khoảng 30% thời gian, nhóm săn mồi có một lính gác đậu trên cao, tích cực dò tìm động vật săn mồi khác. Lính gác báo cho những con khác biết sự có mặt của nó bằng tín hiệu âm thanh, thường được gọi là “tiếng hót chim canh gác”. Vì chim hét cao cẳng thường tìm con mồi trong các hốc, chúng không thể xác định sự có mặt của con chim làm nhiệm vụ gác bằng mắt mà không dừng việc săn mồi; tiếng hót của chim canh gác cho phép chúng tối đa hóa thời gian săn mồi.

Chim hét cao cẳng lông đen trắng đang canh gác. (Ảnh: www.monkeyboy.ws)


Bằng cách bật các đoạn ghi âm khác nhau cho những con chim, Radford nhận thấy chúng kiếm được nhiều thức ăn hơn đáp lại tiếng hót của chim canh gác. Một lý do là những kẻ kiếm ăn này dùng ít thời gian chú ý đến các loài săn mồi khác, vì vậy có nhiều thời gian tìm kiếm thức ăn hơn. Tuy nhiên, chúng cũng có thay đổi hành vi theo 3 cách quan trọng. Đầu tiên, bằng cách phân tán trên diện rộng, cá thể trong đàn ít gặp phải khu vực thức ăn đã được thành viên khác khai thác. Thứ hai, trên diện tích rộng hơn, chúng có nhiều lựa chọn về thức ăn hơn và vì vậy có thể tìm được những khu vực thức ăn có chất lượng tốt hơn. Thứ ba, vì từng cá thể không phải ngước lên thường xuyên, thời gian săn mồi có thể diễn ra lâu hơn và ít bị ngắt quãng, điều này rất có lợi khi đuổi theo những con mồi di động.

Chọn lọc tự nhiên cho thấy rằng cá thể nên hành động một cách ích kỷ. Tuy nhiên từ kết quả này, có thể thấy tiếng hót của chim canh gác thể hiện hành vi cộng tác. Sự có mặt của con chim canh gác làm tăng tỉ lệ sống sót của những con cùng đàn, từ đó dẫn đến kích thước đàn lớn hơn, đồng thời cải thiện cơ hội sống sót khi bị tấn công hoặc khả năng đẩy lùi đối thủ khỏi lãnh thổ của đàn. Ngược lại, những chú chim canh gác cũng có lợi khi tỉ lệ săn mồi thành công của các con cùng bầy tăng.

Thêm vào đó, thành viên của một đàn có quan hệ gần gũi vì vậy có chung một lượng gen lớn, các con chim canh gác thu lợi về mặt sinh sản từ tỉ lệ sống sót được nâng cao. Điều tiếp theo cần kiểm tra đó là liệu các con chim canh gác có khác nhau về độ tin cậy. Do vậy đã đến lúc khởi hành tới sa mạc Kalahari trong vài tuần để nghiên cứu.
Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

4 loài rắn cực độc được tìm thấy nhiều nhất ở Fansipan

Một trong số chúng được mệnh danh là "Ông vua săn động vật máu nóng ở Việt Nam". Những loài rắn này đã được nhà nghiên cứu sinh vật rừng dày dặn kinh nghiệm Phùng Mỹ Trung có nhắc tới.

Đăng ngày: 01/10/2026
Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Cảnh giác với loài ếch đẹp chứa độc chết người

Được mệnh danh là loài sinh vật “độc” nhất thế giới, nọc độc của ếch phi tiêu khiến hệ thần kinh bị tê liệt, gây tê liệt các cơ và dẫn tới tử vong.

Đăng ngày: 30/09/2026
Trâu bò luôn quay đầu về một hướng

Trâu bò luôn quay đầu về một hướng

Nếu chẳng may bị lạc ở vùng nông thôn mà không có la bàn, bạn chớ vội hoảng. Theo các nhà khoa học Đức, bạn có thể xác định phương hướng bằng cách quan sát các đàn gia súc.

Đăng ngày: 30/09/2026
Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Bạn có biết: loài rùa sinh tồn qua mùa đông bằng cách... thở bằng mông

Rùa là loài động vật máu lạnh - vậy nên thân nhiệt của chúng thay đổi theo môi trường bên ngoài. Nếu nhiệt độ dưới nước là 1 độ C, thì thân nhiệt của rùa cũng là như thế.

Đăng ngày: 26/09/2026
Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Những loài mèo "đẹp lạ" trên thế giới

Mèo là thú cưng được nhiều gia đình yêu thích. Với bộ lông mềm mại và vẻ đẹp đáng yêu những chú mèo dưới đây sẽ khiến bạn yêu thích ngay khi gặp mặt.

Đăng ngày: 25/09/2026
Vua chuột - hiện tượng kinh dị hiếm gặp và nguy hiểm

Vua chuột - hiện tượng kinh dị hiếm gặp và nguy hiểm

Bạn có biết thế giới còn tồn tại tới khái niệm vua chuột. Vậy vua chuột là gì? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé

Đăng ngày: 24/09/2026
Sinh vật độc lạ hệt như miếng sushi, nhưng chớ có đụng vào nhé...

Sinh vật độc lạ hệt như miếng sushi, nhưng chớ có đụng vào nhé...

Mỗi khi nhìn thấy con vật nào đó dễ thương, chúng ta thường nghĩ rằng: "Mang về nhà nuôi!".

Đăng ngày: 16/09/2026
Khoa Học News