Tìm thấy bản thảo 2.200 năm tuổi mô tả huyệt đạo

Văn tự cổ nhất thế giới về giải phẫu cơ thể được khai quật từ ngôi mộ của một phu nhân hầu tước thời Hán trong tình trạng gần như nguyên vẹn.

Các nhà khoa học làm việc tại khu mộ Mã Vương Đôi (Mawangdui) lần đầu tiên tìm thấy những bản thảo vào thập niên 1970 nhưng họ không thể giải mã ký tự ở thời điểm đó. Sau đó, nhóm nghiên cứu học phương ngữ cổ đại, nhờ đó họ phát hiện bản thảo Mã Vương Đôi mô tả cấu tạo cơ thể theo từng khu vực. Mỗi khu vực gắn liền với các loại bệnh có thể phát sinh ở từng huyệt đạo.


Bản thảo chép tay viết về huyệt đạo trong mộ Tân Truy phu nhân ở Mã Vương Đôi. (Ảnh: Ancient Origins).

"Y thư Mã Vương Đôi mới chỉ được phát hiện cách đây 40 năm. Hồi đó không ai biết đấy là bản đồ giải phẫu", nhóm nghiên cứu ở Đại học Bangor viết trong báo cáo đăng trên tạp chí Anatomical Record. "Chúng tôi cho rằng việc đọc hiểu những bản thảo này đòi hỏi khả năng xem xét giải phẫu cơ thể thông qua lăng kính khác biệt với nhận thức thời nay của chúng ta về khoa học và y học".

Bản thảo được viết vào năm 168 trước Công nguyên bằng nhiều ngôn ngữ tiếng Trung và phương ngữ dưới thời nhà Hán, khiến các chuyên gia gặp trở ngại lớn trong việc lý giải nội dung. Văn tự cổ này được tìm thấy năm 1973 trong mộ của Tân Truy phu nhân, một quý tộc thời Hán, trên đồi Mã Vương Đôi. Nhà nghiên cứu Vivien Shaw ở Đại học Bangor, Wales, và cộng sự đã dành nhiều thời gian học ngôn ngữ cổ nhằm đọc ký tự viết trên mảnh lụa. Theo Shaw, tác giả bản thảo xem xét cơ thể dưới góc độ của Đông y, dựa trên triết lý âm - dương.

Bản thảo được biên soạn trước Hoàng đế Nội kinh, tác phẩm kinh điển về thuật châm cứu của Đông y. Bản thảo Mã Vương Đôi không đề cập tới châm cứu, nhưng mô tả các huyệt đạo được nhắc tới ở bộ Hoàng đế Nội kinh sau này.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News